Stara Tisa kod Bisernog ostrva

Park prirode Stara Tisa kod Bisernog ostrva
Park prirode Stara Tisa kod Bisernog ostrva
IUCN kategorija V (zaštićeni krajolik/morski pejzaž)
Najbliži grad	Bečej, Novi Bečej i Žabalj Srbija
Površina	9,59 km2
Oznaka	Vrsta: Park prirode; Značaj: II kategorija; Režim zaštite: II (373 ha ili 38,93%) i III stepena
Osnivanje	2023.
Upravitelj	JP „Komunalac”, Bečej

Stara Tisa kod Bisernog ostrva je zaštićeno područje u Vojvodini uz desnu obalu rijeke Tise. Administrativno se nalazi na području tri opštine: Novi Bečej, Bečej i Žabalj. ^[2]

Tisa

Aaustrijske i austrougarske vlasti su između 1846. i 1880, organizovale regulaciju toka rijeke, skratile joj dužinu za 450 kilometara i sagradile najveći sistem zaštite od poplava u Evropi. Najduži regulisani meandar, danas pod nazivom Stara Tisa, dužine 23.706 m. i dubine korita prosječno 3-4 m. odvojen je 1858. god. od Tise na teritoriji pomenute tri opštine. Nastala je mrtvaja, kasnije plodna zemlja. Po jednoj sorti dinja koja je uspjevala na ovoj zemlji, a koja se presijavala na mjesečini poput bisera, ovo područje dobilo je naziv Biserno ostrvo.

Zemljište Bisernog ostrva aluvijalno-deluvijalnog tipa sa specifičnom kombinacijom pijeska, plodnog mulja i zemlje, bilo je pogodno za uzgajanje povrća, voća i vinove loze. Poznato je i van granica Srbije po sorti vinove loze muskat (i vina imena krokan), koja uspjeva samo na tom mikrolokalitetu.

U hidrološkom pogledu značajnu ulogu na Staru Tisu ima rijeka Tisa. Stara Tisa dobija vodu iz Tise putem plitke izdani, odnosno podzemnim priticajem i dodatnim atmosferskim talozima.

Zaštićeno područje

Područje prostorne cjeline Stara Tisa, čini pašnjak Irišac, nebranjeni dio Tise i Bereg, s mozaikom vodenih, barskih, livadskih i slatinskih staništa. Proglašeno je zaštićenim područjem od pokrajinskog značaja, odnosno II kategorije, kao park prirode pod nazivom "Stara Tisa kod Bisernog ostrva". Po IUCN kategorizaciji pripada V kategoriji za zaštitu prirode, kako je navedeno u WDPA evidanciji^[1]

Park prirode "Stara Tisa kod Bisernog ostrva" stavljen je pod zaštitu radi ostvarivanja ciljeva:

zaštite vodenih, barskih, livadskih i slatinskih staništa značajnih za zaštitu na nacionalnom i međunarodnom nivou, očuvanja njihovih ekoloških karakteristika
zaštite najvećeg meandra rijeke Tise u Srbiji
očuvanje geomorfoloških i hidroloških oblika jedne od najznačajnijih Potiskih mrtvaja
obezbeđivanje redovnog održavanja vodnog režima i čistoće vode. S obzirom na to da nigde u blizini nema nikakve industrije, voda je dobrog kvaliteta.
očuvanje bioraznolikosti

Bioraznolikost

Očuvanja populacija strogo zaštićenih i zaštićenih vrsta flore i faune, naročito onih čije je postojanje vezano za vodena staništa i slatine Panonskog biogeografskog regiona, jedan je od 5 osnovnih ciljeva uspostavlanja zaštićenog područja. Naročito su značajne slijedeće vrste:

67 vrsta fitoplanktona i 27 vrsta zooplanktona
biljke: Lopoč (Nymphaea alba), tabernemontanova zuka (Scirpus lacustris subsp. tabernaemontani),
insekti: tiski cvet (Palingenia longicauda), vilinski konjic (Gomphus flavipes) i mrav (Liometopum microcephalum),
ribe: zlatni karaš (Carassius carassius), čikov (Misgurnus fossilis), crvenotrbi mukač (Bombina bombina),
vodozemci i gmizavci: kreketuša (Hyla arborea) i barska kornjača (Emys orbicularis),
ptice: mali vranac (Phalacrocorax pygmeus), bukavac (Botaurus stellaris), modrovoljka (Luscinia svecica), sivi barski petlić (Porzana parva), patka njorka (Aythya nyroca), cvrčić potočar (Locustella fluviatilis),
27 vrsta sisara: vidra (Lutra lutra) i divlja mačka (Felis silvestris)^[3]