Stara Pazova

Iz Wikipedije, slobodne enciklopedije
Stara Pazova

Stara Pazova - Trg Zorana Đinđiđa.jpg
Trg Zorana Đinđića u Staroj Pazovi

Grb
Osnovni podaci
Država  Srbija
Pokrajina Vojvodina
Upravni okrug Sremski
Opština Stara Pazova
Stanovništvo
Stanovništvo ((2002)) 18645
Gustina stanovništva 377 st./km²
Geografija
Koordinate 44°59′04″N 20°09′23″E / 44.984333°N 20.1565°E / 44.984333; 20.1565
Nadmorska visina 76 m
Površina 49,4 km²
Stara Pazova is located in Srbije
Stara Pazova
Stara Pazova
Stara Pazova (Srbije)
Ostali podaci
Poštanski kod 22300
Pozivni broj 022
Registarska oznaka ST


Koordinate: 44° 59′ 04" SGŠ, 20° 09′ 23" IGD

Trg Zorana Đinđiđa u Staroj Pazovi
Slovačka evangelistička crkva u Staroj Pazovi
Železnička stanica u Staroj Pazovi

Stara Pazova je grad u Vojvodini, a takođe i opštinski centar koji je najbliži Beogradu, sa kojim ima posebnu ekonomsku i kulturnu povezanost. Prema popisu stanovništva iz 2002. godine, grad Stara Pazova ima 18.645 stanovnika.

Razvijena poljoprivreda, mlinska, metalska i tekstilna industrija. Posebno razvijeno zanatstvo, sa velikim učešćem male privrede u ukupnom društvenom proizvodu. Više srednjih škola. Sportska sredina, sa dugom tradicijom.

Geografija[uredi - уреди | uredi izvor]

Stara Pazova

Stara Pazova se nalazi u severnom delu Srbije. Od glavnog grada Srbije, Beograda, grad je udaljen 35 km severozapadno, a od glavnog grada AP Vojvodine, Novog Sada, 42 km jugoistočno. Dva velika gradska naselja, Inđija i Nova Pazova, nalaze se svega 7-8 km od Stare Pazove.

Reljef: Stara Pazova se nalazi u južnom delu Panonske nizije, u istočnom delu istorijske oblasti Srem. Grad u ravničarskom području, a zemljište oko grada je izvanredne plodnosti. Nadmorska visina grada je oko 80 metara.

Klima u Staroj Pazovi je umereno kontinentalna. Nju odlikuju umerene zime, topla leta, i kišovita i umerena proleća i jeseni. Količina padavina je oko 600 mm/m².

Vode: Stara Pazova nema vodotokova na svom području, već tu postoje samo veštački prokopani kanali. Najbliža reka je Dunav, udaljen oko 10 km istočno od grada, kod Starih Banovaca.

Biljni i životinjski svet je sa odlikama Panonije i vezan je za stepsko rastinje.

Istorija[uredi - уреди | uredi izvor]

Područje Stare Pazove bilo je naseljeno još u doba praistorije. U doba Starog Rima bilo je deo provincije Panonije sa sedištem u obližnjem Sirmijumu.

Tokom srednjeg veka ovo područje je više vekova bilo na razmeđi između Vizantije i Ugarske. Poslednjih vekova srednjeg veka ugarska vlast se učvrstila u ovim krajevima.

Za vreme Osmanskog carstva (16-18. veka) Pazovu su naselili Srbi. Oni su ostali pretežno stanovništvo sve do kraja 18. veka.

Slovaci su se doselili u ovaj deo Srema, tada južni deo Habzburške monarhije, posle 1760. godine po molbi Slovaka iz uglavnom srednje Slovačke koji nisu bili katoličke vere već nove protestantske tj. evangelističke vere. Doselili su se i zbog siromaštva ali i zbog Mađara katolika, kojima nije prijala nova vera. Slovaci su bili većinsko stanovništvo u Staroj Pazovi do polovine 20. veka. Istovremeno su Srbi bili većinsko stanovništvo u okolnim selima. Nemci su se doselili 1791. godine, na prostor koji je dobio ime Nova Pazova a tada i Stara Pazova dobija svoje ime. Nemci su se iselili posle Drugog svetskog rata.

Spomenik učesnicima NOB

Najstariji zapis o prvoj crkvi potiče iz 1775. godine koji se nalazi u inventaru Mitropolita Jovanovića sačinjen 25. januara 1775. godine. Ovaj zapisnik nečijom krivicom i nepažnjom je jako oštećen, nedostaju mu najvažniji prvi listovi u kojima piše o postanku crkve (pravoslavne) i škole a možda i za naselje i za sam postanak mesta. Ostalo je samo osam listova. Iz tih listova saznajemo samo nameštaj, izgled i uređenje same crkve. Po usmenom predanju stara crkva nije bila na istom mestu gde je sadašnja, već istočno od današnjeg oltara. Prva crkva nije imala jedno zvono već dva manja od 140 i 90 funti, koja nisu bila smeštena na crkvenom zvoniku nego na zvonari od balvana u severoistočnom uglu današnje porte sa školske strane. Porta je bila napravljena od drveta. Crkva je bila pokrivena uzbijenim rogozom.

Posle Drugog svetskog rata počinje nagli razvoj Stare Pazove, vezan za prometnost položaja i blizinu Beograda i Novog Sada. U sledeći 50 godina grad dobija obrise pravog grada, gradi se niz javnih zdanja industrijskih pogona, kao i stambene zgrade i nova stambena naselja. Zahvaljujući tome, gradsko stanovništvo se utrostručuje u sledećih par decenija i to mahom doseljavanjem Srba iz pasivnih krajeva Hrvatske i Bosne i Hercegovine.

Posldnje dve decenije Stara Pazova polako postaje predgrađe Beograda. Takođe, grad je jedno od središta nove industrije u Srbiji, poznat pre svega po malim pogonima i proizvodnji robe široke potrošnje.

Nazivi na različitim jezicima[uredi - уреди | uredi izvor]

Osim pod nazivom Stara Pazova (Стара Пазова), grad je nekada bio poznat kao Pazova (Пазова); na slovačkom se zove Stará Pazova; na njemačkom kao Alt-Pasua, Alt-Pazua ili Pazua; a na mađarskom kao Ópázova.Na lužičkosrpskom kao Staryle Pazowa

Dolazak Slovaka u Staru Pazovu[uredi - уреди | uredi izvor]

Slovaci su se doselili u ovaj deo Srema, tj. tada južni deo Austro-Ugarske monarhije, po molbi Slovaka iz uglavnom srednje Slovačke koji nisu bili katoličke vere već nove protestantske tj. evangelističke vere. Doselili su se i zbog siromaštva ali i zbog Mađara katolika, kojima nije prijala nova vera.

Demografija[uredi - уреди | uredi izvor]

Pravoslavna crkva u Staroj Pazovi
Slovačka evangelistička crkva u Staroj Pazovi
Katolička crkva u Staroj Pazovi
Železnička stanica u Staroj Pazovi

Kretanje broja stanovnika[uredi - уреди | uredi izvor]

U naselju Stara Pazova živi 14948 punoletnih stanovnika, a prosečna starost stanovništva iznosi 39,0 godina (37,4 kod muškaraca i 40,5 kod žena). U naselju ima 6170 domaćinstava, a prosečan broj članova po domaćinstvu je 3,02.

Stanovništvo u ovom naselju veoma je nehomogeno, a u poslednja tri popisa, primećen je porast u broju stanovnika.

Grafik promene broja stanovnika tokom 20. veka
Demografija
Godina Stanovnika
1921. 7.751
1931. 8.536
1948. 9193 [1]
1953. 10103
1961. 12089
1971. 13776
1981. 16217
1991. 17110 16696
2002. 19385 18645
Etnički sastav prema popisu iz 2002.
Srbi
  
10477 56.19%
Slovaci
  
5848 31.36%
Jugosloveni
  
357 1.91%
Hrvati
  
330 1.76%
Romi
  
274 1.46%
Crnogorci
  
84 0.45%
Makedonci
  
81 0.43%
Mađari
  
44 0.23%
Ukrajinci
  
28 0.15%
Muslimani
  
16 0.08%
Slovenci
  
12 0.06%
Rusi
  
11 0.05%
Albanci
  
10 0.05%
Goranci
  
9 0.04%
Rumuni
  
7 0.03%
Nemci
  
7 0.03%
Česi
  
4 0.02%
Rusini
  
4 0.02%
Bugari
  
2 0.01%
Bunjevci
  
1 0.00%
Bošnjaci
  
1 0.00%
nepoznato
  
373 2.00%


Privreda[uredi - уреди | uredi izvor]

Sedište opštine Stara Pazova

Razvijena je poljoprivreda, mlinska, metalska i tekstilna industrija. Posebno razvijeno zanatstvo, sa velikim učešćem male privrede u ukupnom društvenom proizvodu.

Obrazovanje[uredi - уреди | uredi izvor]

Osnovna škola "Boško Palkovljević Pinki"

U Staroj Pazovi se nalaze osnovne škole „Boško Palkovljević Pinki“, „Simeon Aranicki“, „Janko Čmelik“ (slovačka), gimnazija „Branko Radičević“, Ekonomska škola, Tehnička škola i škola za posebne potrebe „Anton Skala“. Škola Simeon Aranicki je sagrađena 2008. godine.

Sport[uredi - уреди | uredi izvor]

Fudbalski centar FSS u Staroj Pazovi

U Staroj Pazovi se nalazi moderan sportski centar FSS - Kuća fudbala.

Gradovi pobratimi[uredi - уреди | uredi izvor]

Vidi još[uredi - уреди | uredi izvor]

Reference[uredi - уреди | uredi izvor]

  1. Knjiga 9, Stanovništvo, uporedni pregled broja stanovnika 1948, 1953, 1961, 1971, 1981, 1991, 2002, podaci po naseljima, Republički zavod za statistiku, Beograd, maj 2004, ISBN 86-84433-14-9
  2. Knjiga 2, Stanovništvo, pol i starost, podaci po naseljima, Republički zavod za statistiku, Beograd, februar 2003, ISBN 86-84433-01-7

Literatura[uredi - уреди | uredi izvor]

  • Slobodan Ćurčić, Broj stanovnika Vojvodine, Novi Sad, 1996.
  • Dr Dušan J. Popović, Srbi u Vojvodini, knjiga 1, Novi Sad, 1990.
  • Borislav Jankulov, Pregled kolonizacije Vojvodine u XVIII i XIX veku, Novi Sad - Pančevo, 2003.
  • Dr Branislav Bukurov, Bačka, Banat i Srem, Novi Sad, 1978.

Mediji[uredi - уреди | uredi izvor]

Slavni ljudi[uredi - уреди | uredi izvor]

  • Miloš Jojić , poznati fudbaler
  • Aleksandar Kolarov , poznati fudbaler
  • Vukota Radović , poznati sportski radnik

Miloš Šestić,poznati fudbaler

Vidi još[uredi - уреди | uredi izvor]

Vanjske veze[uredi - уреди | uredi izvor]


Ciudad.svg Flag map of Serbia (with Kosovo).svg Nedovršeni članak Stara Pazova koji govori o gradu u Srbiji je u začetku. Dopunite ga prema pravilima Wikipedije.