Slovačka

Iz Wikipedije, slobodne enciklopedije
Slovenská Republika
Slovačka Republika
Zastava Slovačke Grb Slovačke
(Zastava Slovačke) (Grb Slovačke)
Slovakia in Europe.svg
Službeni jezik Slovački
Glavni grad Bratislava
Predsednik Andrej Kiska
Premijer Robert Fico
Površina
 - Ukupno
 - % vode
126. po površini
49.035 km²
Zanemarljivo
Stanovništvo


 - Ukupno (2004.)
 - Gustina

103. po broju stanovnika


5.379.455
109/km²

Nezavisnost stekla


 - Datum

Raspadom Čehoslovačke


1. januar, 1993.

Valuta Euro
Časovna zona UTC +1
Državna himna Nad Tatrou sa blýska
Internet domen .sk
Pozivni broj +421

Slovačka (svk: Slovensko) je država u centralnoj Evropi. Zvanični naziv je Slovačka Republika (svk: Slovenská republika), ali su u upotrebi oba termina. Graniči se sa Ukrajinom na istoku, Poljskom na severu, Češkom na severozapadu, Austrijom na jugozapadu i Mađarskom na jugu.

Državni simboli[uredi - уреди | uredi izvor]

  • Zastavu Slovačke čine tri horizontalne linije: bela (na vrhu), plava (u sredini) i crvena (na dnu). Na zastavi se obavezno nalazi i grb Slovačke koji je smešten u sredini blizu koplja.

Istorija[uredi - уреди | uredi izvor]

Glavni članak: Historija Slovačke

Prvobitno slavensko stanovništvo je naselilo teritoriju današnje Slovačke u 5. vijeku. Slovačka je bila središte Samovog carstva u 7. vijeku. Praslovačka drava poznata kao Nitrijska kneževina je nastala u 8. vijeku i godine 833. postala dijelom Velikog moravskog carstva. Vrhumac ovog proto-slovačkog carstva bio je dolazak sv. Kirila i Metoda i širenje pod kraljem Svätoplukom.

Između 11. i 14. vijeka Slovačka je postala dijelom Mađarskog kraljevstva. Dok su 10. vijeku Slovaci naseljavali sjevernu polovicu današnje Mađarske, u 14. vijeku se njihov teritorij prostirao do današnje centralne i sjeveroistočne Mađarske (do današnjeg Váca (slovački Vacov), Visegráda (Višegrad/Vyšehrad), Miskolca (Miškovec)). Veliki dio plemstva u mađarskom kraljevstvu bio je slovačkog porijekla.

Nakon što se Otomanski imperij počeo širiti prema današnjoj Mađarskoj, središte Mađarskog kraljevstva (preimenovanog u Kraljevsku Mađarsku) se premjestilo prema Slovačkoj i Bratislava (poznata kao Pressburg/Pressporek/Posonium/Posony/Požun u to doba) postalo je njegovom prijestolnicom godine 1536. No, do kraja 18. vijeka slovački utjecaj će se smanjiti.

Za vrijeme mađarske revolucije 1848-49 Slovaci su se pridružili Austrijancima u gušenju mađarskog separatističkog pokreta, nastojeći stvoriti vlastiti državnopravni entitet unutar Habsburške monarhije, odvojen od Mađarskog kraljevstva, no taj cilj nije postignut.

U doba Austro-Ugarske, i.e. 1867 - 1918, Slovaci su postali žrtvama jedne od najbrutalnijih represija u svojoj historiji, koja se odražavala u obliku prisilne mažarizacije koju je sprovodila mađarska vlada.

Godine 1918. Slovačka se zajedno s bivšim habsburškim pokrajinama Bohemijom i susjednom Moravska odlučila na stvaranje Čehoslovačke. Tokom kaotičnog perioda koji je nastao nakon raspada kraće vrijeme se, po uzoru na boljševike u Rusiji stvorila Slovačka sovjetska republika koja je godine 1919, slično kao i njen ekvivalent u Mađarskoj, ugušena. Čehoslovačka je postojala sve dok nije raskomadana od strane susjednih država nakon Minhenskog sporazuma 1938. Godine 1939. Slovačka - dijelove čijeg teritorija je temeljem prve bečke arbitraže preuzela Mađarska - je postala "nezavisna" republika pod patronatom nacističke Njemačke. Kao njemački saveznik uzela je učešće u drugom svjetskom ratu i njene trupe su sudjelovale u napadu na Poljsku godine 1939. Pet godina kasnije, prilikom dolaska Crvene armije na njene granice, Slovačka je podigla ustanak i priključila se saveznicima. Nakon završetka rata Čehoslovačka je obnovljena (izuzev Zakarpatske Ukrajine koja je postala dio SSSR-a), ali je došla pod sovjetski utjecaj.

Nakon invazije Varšavskog pakta na Čehoslovačku i sloma praškog proljeća godine 1968. počeo se stvarati sve veći jaz između Češke i Slovačke. U potonjoj je bilo daleko manje otpora prema prosovjetskom režimu, a 1970-e i 1980-e su čak bilježile ekonomski rast, najčešće na račun razvijenije i liberalnije Češke. Sve to je doprinijelo da nakon sloma komunističkog režima u baršunastoj revoluciji godine 1989 izbiju otvorene nesuglasice između čeških i slovačkih političara koje će godine 1993. dovesti do tzv. Baršunastog razvoda i stvaranja dviju nezavisnih država - Češke Republike i Slovačke. Slovačka je u maju 2004. godine postala dio Evropske Unije.

V. također: Bratislava - Historija i Historija Bratislave

Politika[uredi - уреди | uredi izvor]

Teritorijalna organizacija[uredi - уреди | uredi izvor]

Glavni članak: Slovački Krajevi

Slovačka je podeljena na 8 Viših Zemaljskih Celina (svk: vyššie územné celky skraćeno VÚC)odnosno 8 Samoupravnih Krajeva (svk: samosprávny kraj):

  1. Bratislavski kraj (svk: Bratislavský kraj) (Bratislava)
  2. Trnavski kraj (svk: Trnavský kraj) (Trnava)
  3. Trenčinski kraj (svk: Trenčiansky kraj) (Trenčin)
  4. Nitranski kraj (svk: Nitriansky kraj) (Nitra)
  5. Žilinski kraj (svk: Žilinský kraj) (Žilina)
  6. Banskobistrički kraj (svk: Banskobystrický kraj) (Banjska Bistrica)
  7. Prešovski kraj (svk: Prešovský kraj) (Prešov)
  8. Košički kraj (svk: Košický kraj) (Košice)

Svaki od ovih Krajeva podeljen je na više okruga (svk: okresy), kojih danas ima 79.

Geografija[uredi - уреди | uredi izvor]

Slovačka je pretežno planinska zemlja, sa Karpatskim planinama koje se prostiru preko severnih i središnjih delova zamlje. Nizije su u Slovačkoj uglavnom koncentrisane u južnim i jugozapadnim delovima zemlje, tačnije u dolini Dunava. Među planinama se posebno ističu Tatre, koje su poznati skijaški centar, ali njihova jezera i kamenite udoline privlače posetioce tokom cele godine. Nad njima dominira i najviši vrh Slovačke Gerlahovski Štit (Gerlachovský štít) sa svojih 2.655 metara nadmorske fisine. Pored Dunava veće doline prave Vah (Váh) i Hron (Hron).

Klima u Slovačkoj je umerena sa relativno hladnim letima i hladnim, vlažnim i oblačnim zimama.

Ekonomija[uredi - уреди | uredi izvor]

Stanovništvo[uredi - уреди | uredi izvor]

Popis gradova u Slovačkoj

Praznici[uredi - уреди | uredi izvor]

Vanjske veze[uredi - уреди | uredi izvor]

O Vlasti[uredi - уреди | uredi izvor]

Opšte[uredi - уреди | uredi izvor]

Turističke[uredi - уреди | uredi izvor]

Razne[uredi - уреди | uredi izvor]


Vanjske veze[uredi - уреди | uredi izvor]