Sana (rijeka u BiH)

Iz Wikipedije, slobodne enciklopedije
Idi na navigaciju Idi na pretragu
Disambig.svg Ovo je glavno značenje pojma Sana (rijeka u BiH). Za druga značenja, v. Sana (rijeka u BiH) (razvrstavanje).
Sana
Lokacija
Države
 Bosna i Hercegovina
Gradovi Ključ, Sanski Most, Novi Grad/Bosanski Novi
Hidrografija
Izvor
  – aps. visina
Bosna i Hercegovina Donja Pecka, Mrkonjić Grad
920 m
Ušće Bosna i Hercegovina Bosanski Novi
Dužina 146 km
Pritoke Ribnik, Glibaja, Bliha, Zdena, Dabar, Majdanska rijeka, Volar, Gračanica, Stara rijeka, Sanica, Japra
Hidrologija
Protok
  – srednji

68,7 m³/s
Sliv
  – površina

3.369 km²
Ulijeva se u Unu

Sana je rijeka u Bosanskoj krajini i desna pritoka Une, na krajnjem zapadu Bosne i Hercegovine. Ime rijeke je nastala od latinske riječi "Aqua Sanus", sa značenjem "zdrava voda".

Sana izvire iz tri jaka kraška vrela, na kraškoj visoravni kod sela Donja Pecka i Jasenovi Potoci, opština Mrkonjić Grad. Nakon otprilike 1,5 km ova tri vrela se spajaju u jedan tok. Izvori rijeke Sane se nalaze najbliže selu Vrbljani, u opštini Ribnik, i tu je Sana u svom gornjem toku i predstavlja izuzetno važan turistički potencijal.

U njenim vodama žive ribe iz porodica Salamonidae (lipljen, pastrmka, mladica), što dovoljno govori o njenoj nezagađenosti. Posebno se ističe svojim brzacima u kanjonu, nedaleko od sela Slatina, na čijim se liticama nalaze ostaci starog Prizren grada.

U mjesecu junu se održava manifestacija “Dan rijeke Sane”, ekološka manifestacija koja ima za cilj zaštitu i očuvanje rijeke. U centru zbivanja ove manifestacije je ekološka štafeta koja ide od Ribnika do ušća rijeke.

Austrijsko-njemačka kompanija Kelag počela je 2014. godine da gradi hidroelektranu Medna na rijeci Sani, na samom izvoru, uz proteste Koalicije za zaštitu Sane, koja broji 22 udruženja građana predvođenih općinom Ribnik. Iz Koalicije tvrde da se hidroelektrana ne treba graditi, ne samo iz ekoloških (uništenje jednog od najvažnijih vodotokova ribe mladice), nego i iz ekonomskih razloga.

Istorija[uredi - уреди | uredi izvor]

Područje rijeke Sane bilo je naseljeno u doba eneolita (bakarno doba). Iz tog vremena potiče nekoliko nalazišta: pećina Hrustovača, Dabarska pećina i Zecovi kod Prijedora. Nalazi sa ovih nalazišta su pokazali njihovu pripadnost vremenu Vučedolske kulture, na osnovu čega je ustanovljeno da su se nosioci ove kulture iz Slavonije, krećući se dolinom Vrbasa, doselili na područje rijeke Sane. Zbog obilja materijala ovaj oblik Vučedolske kulture dobio je naziv Zapadnobosanski ili Hrustovački tip.

Izvori[uredi - уреди | uredi izvor]

Vanjske poveznice[uredi - уреди | uredi izvor]