San Marino

Izvor: Wikipedia
Disambig.svg Za ostala značenja v. San Marino (razvrstavanje).
Najuzvišenija Republika San Marino
Serenissima Repubblica di San Marino
Zastava Grb
GesloLibertas  (latinski)
"Sloboda"
Državna himna: ""Inno Nazionale della Repubblica""
Službeni jezici italijanski1
Demonim Sanmarinci (Sammarinese)
Vlada Parlamentarna republika
 -  Kapetani regenti Valeria Ciavatta
Luca Beccari
osnivanje
 -  nezavisnost od Rimskog Carstva 3. septembar 301. (tradicionalno) 
 -  Ustav 8. oktobar 1600. 
Površina
 -  Ukupno 61,2 km2 (220..)
Stanovništvo
 -  Procjena za jul 2008.  29.973 (209..)
 -  Gustoća 489/km2 (20..)
BDP (PPP) procjena za 2007
 -  Ukupno 1662 mil. $ (195..)
 -  Per capita 34.100 $ (23..)
HDI (2003) n/a
Greška: Pogrešan unos  n/a.
Valuta Euro (€) (EUR)
Vremenska zona CET (UTC+1)
 -  Ljeti (DST) CEST (UTC+2)
Pozivni broj +378
Svetac zaštitnik Sv. Agatha
Web domena .sm

Najuzvišenija Republika San Marino (tal. Serenissima Repubblica di San Marino) je treća najmanja država u Europi (poslije Vatikana i Monaka), potpuno okružena teritorijem Italije.

San Marino se smatra državom s najdužim kontinuiranim postojanjem, kao i najstarijim još danas primjenjivanim ustavom.

Historija[uredi - уреди]

Smatra se da je San Marino najstarija do danas postojeća republika na svijetu jer ju je po tradiciji osnovao kršćanski svetac sv. Marin (San Marino), rodom s otoka Raba u današnjoj Hrvatskoj, 301. godine, bježajući od progona rimskih careva. Stalno u centru sukoba između porodica Rimini i Monefeltro, San Marino je uspio odbraniti svoju nezavisnost i vremenom čak i proširiti svoju teritoriju.

Papa je priznao suverenost i nezavisnost San Marina 1631. godine. Francuska pod vlašću Napoleona je prva zemlja koja je zvanično priznala nezavisnost San Marina (1797. godine, a ostale evropske zemlje su to učinile 1815. godine na Bečkom kongresu. Unatoč službenoj nezavisnosti, San Marino u velikoj mjeri zavisi od Italije budući da je nakon ujedinjenja Italije u 19. vijeku postala potpuno okružena italijanskim

San Marinom je od 1945. do 1957. godine vladala koalicija socijalista i komunista, koju je zamijenila vlada demokršćana. Od 1973. godine sve do danas, San Marinom upravlja koalicija socijalista i demokršćana.

Stanovništvo[uredi - уреди]

Procjenjuje se da je San Marino 2009. godine imao 31.000 stanovnika. Od toga su 83,1% osobe rođene u San Marinu, a 12% su Talijani. Prosječna gustoća stanovnika iznosi 508 stanovnika/km². 92,3% stanovništva su katolici, a 3% su ateisti.

Stanovništvo govori talijanskim, koji je i službeni jezik u San Marinu.

Etničke grupe[uredi - уреди]

Politika[uredi - уреди]

Consiglio Grande e Generale ("Veliko i opće vijeće") je predstavničko tijelo (parlament), čije članove građani biraju svakih pet godina. Parlament bira svakih šest mjeseci (1. travnja i 1. listopada) dva člana iz svojih redova koji će obnašati dužnost Capitani Reggenti ("Kapetana regenta"). Kapetani regenti i kabinet čine izvršnu vlast.

Vijeće također bira Consiglio dei XII ("Vijeće dvanaestorice"), koji čine sudbenu vlast za vrijeme mandata Vijeća.

Ekonomija[uredi - уреди]

San Marino nema prirodnih resursa, tako da se njegova teritorija pre svega koristi za poljoprivredu. Uzgajaju se žitarice, vino, masline i voće. Od životinja uzgajaju se goveda i svinje. Sve do šezdesetih godina prošlog veka stanovnici San Marina su živeli pre svega od poljoprivrede. Od tada počinju da se razvijaju i druge delatnosti kao što su zanastvo, trgovina i pre svega turizam. San Marino pre svega izvozi vino, lan, zanatske proizvode i markice. Prodaja markica predstavlja 10% bruto domaćeg proizvoda. Drugi veliki izvor profita je turizam, koji direktno ili indirektno čini 60% državne zarade. Stanovnici San Marina ne plaćaju nikakav ili vrlo mali porez. Prosečna godišnja zarada iznosi 10300 dolara. 52% aktivnog stanovništva radi u sektoru usluga, 41% u sekundarnom sektoru i 7% u poljoprivredi. Od januara 2002. zvanični novac San Marina je evro, a pre toga to je bila italijanska lira.

Sport[uredi - уреди]

San Marino je poznat po utrci Formule 1. Utrka se ne vozi na području San Marina, već 100 km sjeverozapadno, u Imoli. Do toga je došlo 1980. kada je Velika nagrada Italije iz Monze prebačena u Imolu. Međutim, već se slijedeće godine utrka za Veliku nagradu Italije ponovno vratila u Monzu, a utrka u Imoli se od 1981. vozi kao Velika nagrada San Marina.

San Marino ima i vlastitu nogometnu reprezentaciju, kao i nogometnu ligu. 1931. godine osnovan je Nogometni savez.


Naselje[uredi - уреди]

Reference[uredi - уреди]

Vanjske veze[uredi - уреди]