Saborna crkva u Mostaru

Iz Wikipedije, slobodne enciklopedije
Idi na navigaciju Idi na pretragu
Saborna crkva u Mostaru 1890—1900.

Saborna crkva u Mostaru je bila saborni hram eparhije zahumsko-hercegovačke Srpske pravoslavne crkve u periodu od 1873. do 1992. godine. Bila je najveća crkva na Balkanu do kraja 19-og vijeka.[1]

Istorija[uredi - уреди | uredi izvor]

Saborna crkva u Mostaru

Sagrađena je 1873. godine i predstavljala je jedan od simbola grada Mostara. Nalazi se na lokaciji Brankovac.[1] Velelepna, monumentalna i živopisna crkva posvećena Svetoj trojici bila je jedan od najviših i najlepših pravoslavnih hramova na Balkanu. Hram je potpuno srušen u ratu 1992. godine.[2] Hram je 15. juna 1992. granatiran a onda zapaljen, a nedugo potom i miniran.[3]

Saborni hram Svete trojice građen je u periodu od 1863. do 1873. godine. Novac za gradnju dao je srpski živalj Mostara i okoline. Veliki prilog poslao je sultan Abdul Aziz, a deo novca darovan je iz Carske Rusije. Graditelji crkve bili su hercegovac Spasoje Vulić i poznati neimar Andrej Damjanov.

Hram je Bazilikalne osnove, sa malim i malobrojnim otvorima, nadogradnja je vizantijskog stila sa šest nejednakih kupola na visokim ostakljenim tamburima, koji su osvijetljavali unutrašnjost. Zvonik koji je građen ubaroknom stilu, atike sa gotičkim i orijentalnim šiljcima i bogata plastika oko otvora, bile su stilske karakteristike Crkve Svete trojice u Mostaru.

Spoljne mere crkve u osnovi su 26 x 45m, visina centralne kupole je 30m, a visina zvonika sa krstom je 45m. U unutrašnjosti crkve dominirali su elementi u bogatom pozlaćenom duborezu, impozantni oltar sa 44 ikone, klasicistička ulja na platnu, kružno stepenište sa propovednicom i svečana prestola za vladiku i sveštenike. Krajem 20. veka, centranu kupolu i južni zid oslikali su grčki freskoslikari. Velika trodelna kamena kapija, delo arhitekte Momira Korunovića, izvedena je početkom 20. veka u stilu nacionalno-romantičarskog ekspresionizma.

Slava Saborne crkve u Mostaru je Praznik Pedesetnice (Silazak Svetog duha na apostole).[4]

Obnova hrama[uredi - уреди | uredi izvor]

Obnova Crkve Svete trojice započeta je 2010. godine.[5] U crkvi je 1888. sahranjen mitropolit Leontije Radulović čije su mošti pronađene 2010. prilikom obnove crkve.

Izvori[uredi - уреди | uredi izvor]