Rat Jenkinsovog uha

Iz Wikipedije, slobodne enciklopedije
Idi na navigaciju Idi na pretragu
Rat Dženinskovog uva
Deo Rata za austrijsko nasleđe
A new and correct map of the trading part of the West Indies.png
Trgovački putevi u Zapadnoj Indiji
Vrijeme:1739–48
Mjesto:Nova Granada i Karibi; Florida i Džordžija; Tihi i Atlantski okean.
Rezultat:
  • Status quo ante bellum bez teritorijalnih promena.
  • Strateški britanski vojni poraz na karipskom bojištu.
  • Britanska invazija na Floridu je odbijena.
  • Španska invazija na Džordžiju je odbijena.
  • Ahenskim mirom su okončana neprijateljstva.[1]
  • Velika Britanija se Madridskim mirom odrekla svojih prava na asjento.
Sukobljene strane
Flag of Kraljevstvo Velika Britanija Velika Britanija Flag of Španija Španska imperija

Rat za Dženkinsovo uvo (engl. War of Jenkin's Ear; šp. Guerra del Asiento je bio sukob između Velike Britanije i Španije koji je trajao od 1739. do 1748, mada su glavne borbe okončane do 1742. Njegovo neobično ime, koje je skovao Tomas Karlajl 1858. se odnosio na uho otkinuto od Roberta Dženkinsa, kapetana britanskog trgovačkog broda. Ovo otkinuto uho je kasnije pokazano pred Parlamentom Velike Britanije. Priča o otkidanju Dženkinsonovog uveta, kao i ukrcavanje španskih vojnika na njegov brod, je poslužila kao povod za rat protiv Španske imperije, navodno da se Španija podstakne da ne prekrši unosni asjento ugovor (prodaju robova u Španskoj Americi koju su vršili britanski trgovci).[2]

Nastojanja Španije da suzbije krijumčarsku delatnost trgovinu u Zapadnu Indiju i Srednju Americi izazvalo je krajem oktobra 1739. godine novi pomorski rat. Smatrajući španske kolonije u Americi glavnim objektom napada, Velika Britanija je pre objave rata uputila u Zapadnu Indiju admirala Edvarda Vernona sa eskadrom od devet ratnih brodova. Vernon je 22. novembra zauzeo grad Portobelo na Panamskoj prevlaci, odakle su Španci upućivali ka Evropi Srebrnu flotu. U martu 1740. godine bombardovao je Kartahenu u Kolumbiji, a zatim je zauzeo Čagres na Panamskoj prevlaci gde su Britanci došli do velikog plena.

U Zapadnu Indiju Španija je uputila jula 1740. godine pojačanja a odmah za njom i Francuska koja je bila u ugovornoj obavezi da brani španske teritorije. Zato su Britanci morali da angažuju nove snage, koje su tamo prispele u januaru 1741. godine. Rat u Zapadnoj Indiji je ubrzo prerastao u kolonijalni rat Velike Britanije, Španije i Francuske.

Posle 1742. godine rat je definitno bio utopljen u širi Rat za austrijsko nasleđe u koji je bila uključena većina evropskih sila. Mir je postignut sporazumom iz Ahena 1748. Iz engleske perspektive, rat je bio značajan jer su prvi put mobilisani pukovi američkih kolonista, načinjeni delom redovne britanske vojske i poslati da se bore van Severne Amerike.


Šablon:Klica-istorija Španije

Reference[uredi - уреди | uredi izvor]

  1. Hakim 2002, str. 19.
  2. Olson 1996, str. 1121–22.

Literatura[uredi - уреди | uredi izvor]