Rača

Iz Wikipedije, slobodne enciklopedije
Idi na navigaciju Idi na pretragu
Disambig.svg Za ostale upotrebe, v. Rača (razvrstavanje).
Rača
Osnovni podaci
Država  Srbija
Upravni okrug Šumadijski
Opština Rača
Stanovništvo
Stanovništvo ((2002)) 2744
Geografija
Koordinate 44°14′00″N 20°59′00″E / 44.233333°N 20.983333°E / 44.233333; 20.983333
Nadmorska visina 177 m
Rača is located in Srbije
Rača
Rača
Rača (Srbije)
Ostali podaci
Poštanski kod 34210
Pozivni broj 034
Registarska oznaka KG


Koordinate: 44° 13′ 60" SGŠ, 20° 58′ 60" IGD

Rača je gradsko naselje u opštini Rača u Šumadijskom okrugu. Prema popisu iz 2002. bilo je 2744 stanovnika (prema popisu iz 1991. bilo je 2729 stanovnika).

Istorija[uredi - уреди | uredi izvor]

Rača se kao posebna administrativna oblast-nahija, prvi put pominje u drugom turskom popisu iz 1489-1491. godine pod nazivom Radca. Posle Svištovskog mira 1791. godine i u doba Prvog i Drugog srpskog ustanka račansko područje ulazi u okvir oslobođene srpske zemlje, koja je zbog lične slobode, povoljnih prirodnih uslova i relativno slabe naseljenosti postala veoma privlačna za stanovnike neoslobođonih srpskih krajeva pa i okolnih zbežišta. Naseljavanje se vršilo slobodnim zauzimanjem zemlje i u tom periodu su formirana sva naselja na današnjim lokacijama.

Zahvaljujući povoljnom ekonomsko-geografskom i saobraćajnom položaju, Rača se po oslobađanju od Turaka razvila u administrativno-upravno, ekonomsko, kulturno-prosvetno i zdravstveno središte. Godine 1818. formirana je lepenička knežina sa sedištem u Rači, a novom administrativnom podelom na okruge, srezove i opštine 1835. godine Rača postaje sedište lepeničkog sreza kragujevačkog okruga. Lepenički srez je tada imao 27 opština i 60 sela. Prvo Sresko načelstvo bilo je smešteno u zgradi "Turski konak" u Rači. Rača je tada bila najznačajnije mesto u Lepenici posle Kragujevca.

Demografija[uredi - уреди | uredi izvor]

U naselju Rača živi 2165 punoletnih stanovnika, a prosečna starost stanovništva iznosi 38,4 godina (36,9 kod muškaraca i 39,7 kod žena). U naselju ima 949 domaćinstava, a prosečan broj članova po domaćinstvu je 2,89.

Ovo naselje je velikim delom naseljeno Srbima (prema popisu iz 2002. godine), a u poslednja tri popisa, primećen je porast u broju stanovnika. Opština Rača je jedna od sedam opština Šumadijskog okruga, nalazi se u središnjem delu Srbije. Po prostranstvu svoje teritorije od 216 km2, račanskoj opštini pripada samo 9,04% ukupne površine Šumadijskog okruga i ona zauzima peto mesto u okrugu ispred opština Batočine i Lapova.

U naseljima Račanske opštine je po popisu iz 2002. godine živelo 12962 stalno naseljenih stanovnika u 4196 domaćinstava. Na teritoriji Račanske opštine, pored varošice Rača, nalazi se i sedamnaest seoskih naselja.

Reljef je predstavljen tipičnim šumadijskim valovito-brežuljkastim terenom, tako da na niziju dolazi 45,8% a na brdski reljef 54,2%. Opštini Rača pripada krajnji severni deo šumadijskog okruga, tj. delovi reke Rače i Jasenice, oblasti koje pružaju raznolike prirodne i privredne mogućnosti. Povoljnom geografskom položaju doprinele su i osavremenjene drumske saobraćajnice koje povezuju Raču, središte opštine, sa Kragujevcem (32 km), Smederevskom Palankom (19 km), Topolom (29 km), Aranđelovcem (45 km), Mladenovcem (54 km), auto-putem (10 km), Beogrado (100 km).

Na teritoriji opštine Rača, pored varošice Rače, nalazi se 17 seoskih naselja. U opštini Rača živi ukupno 15216 stanovnika, od čega je 43,7% poljoprivredno. Povoljnom geografskom položaju same opštine doprinele su i osavremenjene drumske saobraćajnice, posebno blizina auto-puta Beograd-Niš, koji se na lazi na 10 kilometara od Rače.

Osnovne funkcije Rače, kao polifunkcionalnog naselja, i njene opštine jesu: poljoprvredna,industrijska, zanatska, trgovinska, saobraćajna, ugostiteljsko-turistička, kulturno-prosvetna i zdravstvena. Privreda opštine Rača zasnovana je na poljoprivrednoj proizvodnji, posebno iz razloga što prirodne pogodnosti pružaju odlične uslove za razvoj savremene poljoprivrede. Ona je vodeća privredna grana po obimu proizvodnje i učešću u ukupnom nacionalnom dohotku, kao i po zaposlenosti aktivnog stanovništva. Struktura industrije račanske opštine u ovom stepenu razvoja je uglavnom heterogena.

Grafik promene broja stanovnika tokom 20. veka
Demografija
Godina Stanovnika
1948. 1017 [1]
1953. 1315
1961. 1351
1971. 1751
1981. 2305
1991. 2729 2638
2002. 2941 2744
Etnički sastav prema popisu iz 2002.
Srbi
  
2664 97.08%
Crnogorci
  
16 0.58%
Makedonci
  
7 0.25%
Hrvati
  
5 0.18%
Bugari
  
5 0.18%
Slovenci
  
4 0.14%
Romi
  
4 0.14%
Goranci
  
3 0.10%
Jugosloveni
  
3 0.10%
Muslimani
  
2 0.07%
nepoznato
  
24 0.87%


Reference[uredi - уреди | uredi izvor]

  1. Knjiga 9, Stanovništvo, uporedni pregled broja stanovnika 1948, 1953, 1961, 1971, 1981, 1991, 2002, podaci po naseljima, Republički zavod za statistiku, Beograd, maj 2004, ISBN 86-84433-14-9
  2. Knjiga 2, Stanovništvo, pol i starost, podaci po naseljima, Republički zavod za statistiku, Beograd, februar 2003, ISBN 86-84433-01-7

Vanjske veze[uredi - уреди | uredi izvor]