Prva jugoslovenska brigada

Iz Wikipedije, slobodne enciklopedije
Idi na navigaciju Idi na pretragu
Prva jugoslovenska brigada
Flag of Yugoslavia (1943–1946).svg
Aktivna
Borbeni angažmani Sremski front
Odlikovanja Orden zasluge za narod
Komandanti
komandant Marko Mesić
politički_komesar Dimitrije Georgijević

Prva jugoslovenska brigada u SSSR-u formirana je 1. juna 1944. godine u okolini Kolomne, od Jugoslovenskog samostalnog odreda, koji je obrazovan u istom mestu 23. januara 1944. godine. Brigadu (i odred) su sačinjavali:

Pri formiranju brigada je imala dva bataljona sa oko 1.500 boraca. Nacionalni sastav brigade je bio šarolik. Prema pukovniku Vojmiru Kljakoviću, iz Vojnoistorijskog instita iz Beograda, nacionalni sastav je bio sledeći:

Za komandanta brigade postvljen je Marko Mesić, zarobljeni domobranski potpukovnik, a za političkog komesara Dimitrije Georgijević, španski borac i član Komunističke partije Jugoslavije.

Borbeni put jugoslovenske brigade[uredi - уреди | uredi izvor]

Obuka i oprema brigade su izvođeni prema sovjetskim pravilima. Rusi su prvo hteli da brigadu angažuju na Istočnom frontu, ali su kasnije odlučili da se brigada priključi jedinicama Crvene armije koje su nastupale ka Srbiji. Posle obuke brigada je 29. jula 1944. godine napustila Kolomnu i preko Ukrajine i Rumunije stigla 10. oktobra u oslobođene oblasti istočne Srbije, gde je ušla u sastav 23. srpske divizije 14. korpusa NOVJ.

Krajem oktobra brigada je prebačena u rejon Čačka, gde je od 30. oktobra do 2. novembra 1944. godine vodila teške borbe sa nemačkim snagama i pretrpela znatne gubitke. Zajedno sa 14. srpskom udarnom brigadom i 93. brigadom pešadijske divizije Crvene armije, na odseku sela Prijevora i Ljubića, kod Čačka, vodila je teške borbe protiv nemačke grupacije na levoj obali Zapadne Morave. Iako su jedinice NOVJ i Crvene armije ovladale delom neprijateljskih položaja, napad nije uspeo zbog vrlo jakog otpora nemačkih snaga. U tim borbama brigada je imala 135 mrtvih, 234 ranjenih i 88 nestalih boraca.

Kraće vreme, od 10. do 17. novembra, brigada je bila pod neposrednom komandom Vrhovnog štaba NOV i POJ. Od 12. decembra 1944. godine prebačena je u Petu krajišku diviziju Prvog proleterskog korpusa NOVJ, sa kojom se, od 22. decembra pa sve do sredine marta, borila na Sremskom frontu.

Marta 1945. godine prebačena je u istočnu Bosnu, gde učestvuje u borbama za oslobođenje Brčkog, posle čega učestvuje u gonjenju neprijatelja ka Bosanskom Brodu. 10. aprila otpočela je forsiranje reke Save, kod Brčkog i sutradan je u rejonu sela Drenovaca uhvatila vezu s delovima Jedanaeste krajiške divizije.

Literatura[uredi - уреди | uredi izvor]