Prva fitna

Iz Wikipedije, slobodne enciklopedije
Jump to navigation Jump to search
Prva fitna
Segment islamskih građanskih ratova
First Fitna map.png
  Oblast pod kontrolom rašidunskog kalifa (Alija)
  Oblast pod kontrolom Muavije I
  Oblast pod kontrolom Amr ibn al-Asa
Datum 656661
Lokacija Arabijski poluotok
Ishod ustanak uspio, sklopljen mirovni sporazum;
Muavija I započinje Omejadsku dinatsiju
Zaraćene strane
Rašidunski Kalifat
(Haridžiti)[a]
Pobunjeni Arapi:
Aišine snage
Muavijine snage
Ostali ustanici
(Haridžiti)[a]
Komandanti i vođe
Aisha bint Abu Bakr
Talha ibn Ubayd-Allah
Zubair ibn al-Awam
Muavija I
'Amr ibn al-'As[b]
  1. Haridžiti su bili frakcija Alijinih sljedbenika koji su prebjegli i kasnije podržavali obje strane.
  2. 'Amr ibn al-'As je ispočetka podržavao Aliju, ali se kasnije priključio Muaviji.

Prvi islamski građanski rat (656–661), također poznat i kao Prva fitna (arapski: فتنة مقتل عثمانTransliteracija: Fitnat Maqtal Uthmān "Fitna Osmanovog ubistva") je naziv za prvi veliki građanski rat u islamskom Kalifatu. Nastao je kao borba oko toga tko ima pravo biti legitimni kalif.[1] Spor je doveo do kraja jedinstva muslimanske ume te pokrenuo procese koji će dovesti do podjele islama na šijitske i sunitske sekte.

Fitna je počela kao niz ustanaka protiv kalifa Alije - koga šijiti smatraju prvim imamom, a suniti četvrtim i posljednjim od pravednih kalifa - uzrokovanih kontroverznim ubistvom njegovog prethodnika Osmana ibn Affana. Trajala je gotovo sve vrijeme Alijine vladavine, a okončalo ju je Muavijino preuzimanje kalifata i osnivanje Omejadske dinastije, kao i mirovni sporazum između njega i Hasan ibn Alija.

Fusnote[uredi - уреди | uredi izvor]

  1. Vidi:
    • Lapidus (2002), p.47
    • Holt (1977a), p.70-72
    • Tabatabaei (1979), p.50-57

Literatura[uredi - уреди | uredi izvor]

Enciklopedije