Prva fitna

Iz Wikipedije, slobodne enciklopedije
Idi na navigaciju Idi na pretragu
Prva fitna
Segment islamskih građanskih ratova
First Fitna map.png
  Oblast pod kontrolom rašidunskog kalifa (Alija)
  Oblast pod kontrolom Muavije I
  Oblast pod kontrolom Amr ibn al-Asa
Datum 656661
Lokacija Arabijski poluotok
Ishod ustanak uspio, sklopljen mirovni sporazum;
Muavija I započinje Omejadsku dinatsiju
Sukobljene strane
Rašidunski Kalifat
(Haridžiti)[a]
Pobunjeni Arapi:
Aišine snage
Muavijine snage
Ostali ustanici
(haridžiti)[a]
Komandanti i vođe
Ali ibn Abi Talib
Malik al-Aštar
Aiša
Talha
Zubajr
Muavija I
Amr ibn al-As[b]
  1. Haridžiti su bili frakcija Alijevih sljedbenika koji su prebjegli i kasnije podržavali obje strane.
  2. Amr ibn al-As je ispočetka podržavao Alija, ali se kasnije priključio Muaviji.

Prvi islamski građanski rat (656–661), također poznat i kao Prva fitna (arapski: فتنة مقتل عثمانtransliteracija: Fitnat Maqtal Uthmān "Fitna Osmanovog ubistva") je naziv za prvi veliki građanski rat u islamskom kalifatu. Nastao je kao borba oko toga tko ima pravo biti legitimni kalif.[1] Spor je doveo do kraja jedinstva muslimanske ume te pokrenuo procese koji će dovesti do podjele islama na šijitske i sunitske sekte.

Fitna je počela kao niz ustanaka protiv kalifa Alija – koga šijiti smatraju prvim imamom, a suniti četvrtim i posljednjim od pravednih kalifa –uzrokovanih kontroverznim ubistvom njegovog prethodnika Osmana ibn Afana. Trajala je gotovo sve vrijeme Alijeve vladavine, a okončalo ju je Muavijino preuzimanje kalifata i osnivanje omejadske dinastije, kao i mirovni sporazum između njega i Hasana ibn Alija.

Fusnote[uredi - уреди | uredi izvor]

  1. Vidi:
    • Lapidus (2002), str. 47.
    • Holt (1977a), str. 70-72.
    • Tabatabaei (1979), str. 50-57.

Literatura[uredi - уреди | uredi izvor]

Enciklopedije