Priroda (filozofija)

Iz Wikipedije, slobodne enciklopedije
Idi na navigaciju Idi na pretragu

Priroda ima dva međupovezana značenja u filozofiji. S jedne strane, označava set svih stvari koje su prirodne, ili predmet normalnog rada zakona prirode. S druge strane, označava esencijalna svojstva i uzroke individualnih stvari.

Kako shvatiti značenje i značaj prirode bila je dosljedna tema diskusije u historiji zapadne civilizacije, u filozofskim poljima metafizike i epistemologije, kao i u teologiji i nauci. Studija prirodnih stvari i pravilnih zakona koji naizgled upravljaju njima, naspram diskusije o tome šta znači biti prirodno, polje je nauke o prirodi.

Riječ „priroda” izvodi se iz latinske riječi nātūra, filozofskog termina izvedenog iz glagola za rođenje, koji se koristio kao prevod za raniji (predsokratski) grčki termin phusis, izveden iz glagola za prirodni rast. Već u klasična vremena, filozofska upotreba ovih riječi kombinovala je dva različita značenja, koja imaju zajedničko to da se odnose na način na koji se stvari dešavaju po sebi, „prirodno”, bez „interferencije” ljudskog odlučivanja, božanske intervencije ili bilo čega vani što se smatra normalnim za razmatrane prirodne stvari.

Razumijevanja prirode zavise od predmeta i starosti rada gdje se javljaju. Na primjer, Aristotelovo objašnjenje prirodnih svojstava razlikuje se od onoga na šta se misli po prirodnim svojstvima u modernim filozofskim i naučnim radovima, što se takođe može razlikovati od druge naučne i konvencionalne upotrebe. Stoicizam potiče praktikante da žive u skladu s prirodom. Pironizam podstiče praktikante da koriste prirodu kao vodilju u donošenju odluka.

Literatura[uredi - уреди | uredi izvor]

  • Gerard Naddaf, The Greek Concept of Nature, New York, State University of New York Press, 2005.