Razlike između izmjena na stranici "Drugi svjetski rat u Jugoslaviji"

Idi na navigaciju Idi na pretragu
m/м
Vraćene izmjene 93.86.81.220 (razgovor) na posljednju izmjenu korisnika CommonsDelinker
m/м (Vraćene izmjene 93.86.81.220 (razgovor) na posljednju izmjenu korisnika CommonsDelinker)
Prije tog datuma su neprijateljstva na teritoriji [[Istra|Istre]] i primorja<ref>Teritorije buduće [[Socijalistička Federativna Republika Jugoslavija|SFRJ]], koje su prije rata bile dio Italije</ref> formalno započela [[10. 6.|10.6.]] [[1940]]. kada je fašistička Italija objavila rat [[Ujedinjeno Kraljevstvo|Velikoj Britaniji]] i [[Francuska|Francuskoj]], a stvarno dan prije aprilskog rata napadom [[treći rajh|njemačkih]] snaga na garnizon Jugoslavenske vojske kod [[Ђердап|Đerdapa]], a nakon 15.5. 1945. su bilježeni manji okršaji jugoslavenskih snaga sigurnosti s ostacima poraženih [[četnici|četničkih]] i [[ustaše|ustaških]] jedinica.
 
Iako je regularna [[Jugoslovenska vojska]] poražena, organizovan je [[narodnooslobodilački pokret Jugoslavije|masovni pokret otpora]], predvođen [[Komunistička partija Jugoslavije|Komunističkom partijom Jugoslavije]]. U toku [[Narodnooslobodilačka borba Jugoslavije|oslobodilačke borbe]] partizanska [[gerila]] je izrasla u [[Narodnooslobodilačka vojska Jugoslavije|Narodnooslobodilačku vojsku Jugoslavije]], koja se borila protiv okupatora i njihovih slugu. Mihailovićevi [[četnici]] su također započeli kao [[pokret otpora]], ali su tokom rata uspostavili [[saradnja četnika sa snagama Osovine u Drugom svetskom ratu|saradnju sa Osovinom]]. Paralelno sa ratom protiv okupatora, u srpskim krajevima je vođen i bespoštedni [[Četničko-partizanski sukob|rat partizana i četnika]].:
{{citat|S jedne strane našla se partizanska, organizovana i disciplinovana vojska koja je, uz stalnu borbu protiv okupatora, vodila i borbu za revolucionarni preokret i uvođenje komunizma. S druge strane bila je slabo organizovana, nedisciplinova i nedovoljno subordinirana [[Jugoslovenska vojska u otadžbini]] koja je rat otpočela kao pokret otpora, ali je u Srbiji, već u jesen 1941, ušla u kolaboraciju sa okupacionim snagama pokušavajući da se, na prvom mestu, bori protiv komunistički orijentisanih partizanskih jedinica.<ref name="Dubravka Stojanović: Ulje na vodi">[http://pescanik.net/wp-content/PDF/dubravka_stojanovic-ulje_na_vodi.pdf Dubravka Stojanović: Ulje na vodi]</ref>|[[Dubravka Stojanović]]}}
 
Nemci su krajem [[1943]]. ocenili da situacija u Jugoslaviji nije više stvar neke "okupirane teritorije", već dobija značaj koji je odlučujući za rat, otvaranjem fronta u neposrednoj blizini granice [[Treći rajh|Rajha]].<ref name="Balkanu 1 1943">[https://sr.wikisource.org/sr-el/%D0%98%D0%B7%D0%B2%D0%B5%D1%88%D1%82%D0%B0%D1%98_%D0%BD%D0%B5%D0%BC%D0%B0%D1%87%D0%BA%D0%BE%D0%B3_%D0%BA%D0%BE%D0%BC%D0%B0%D0%BD%D0%B4%D0%B0%D0%BD%D1%82%D0%B0_%D0%88%D1%83%D0%B3%D0%BE%D0%B8%D1%81%D1%82%D0%BE%D0%BA%D0%B0_%D0%BE_%D1%81%D1%82%D0%B0%D1%9A%D1%83_%D0%BD%D0%B0_%D0%91%D0%B0%D0%BB%D0%BA%D0%B0%D0%BD%D1%83_1.11.1943. Izveštaj nemačkog komandanta Jugoistoka o stanju na Balkanu 1.11.1943.]</ref> Partizani su, [[Saveznici i Jugoslavija|uz podršku saveznika]], vodili borbu za oslobođenje od okupatora i dolazak na vlast, dok su četničke jedinice, vremenom ostavši bez savezničke podrške, ušle u [[saradnja četnika sa snagama Osovine u Drugom svetskom ratu|potpunu kolaboraciju na svim nivoima]] u pokušaju da spreče dolazak ideoloških protivnika na vlast.<ref name="Dubravka Stojanović: Ulje na vodi"/>
 
[[Datoteka:Ustanak u Jugoslaviji 1941.png|minijatura|[[Ustanak u okupiranoj Jugoslaviji]] septembra 1941. godine.]]
[[Datoteka:Nemacki zarobljenici u Uzicu 1941.JPG|thumb|[[Četnici]] i [[narodnooslobodilačka vojska Jugoslavije|partizani]] zajedno sprovode zarobljene nemačke vojnike u Užicu 1941.]]
{{quote|U početku su postojala dva pokreta otpora u Jugoslaviji, četnici i partizani. Otpor četnika je trajao samo do jeseni 1941, njihovi lideri su tada prešli neprijatelju ili se vratili pasivnosti.<ref>[http://www.znaci.net/00001/3_1_0.htm Basil Davidson: PARTISAN PICTURE] "In the beginning there had been two resistance movements in Jugoslavia, the chetniks and the partisans. The resistance of the chetniks had lasted only until the autumn of 1941, their leaders then going over to the enemy or returning to passivity."</ref>|[[Basil Davidson]]}}
{{quote|U početku su postojala dva pokreta otpora u Jugoslaviji, četnici i partizani.}}
 
Novi režimi su među narodima Jugoslavije pogotovo teško pogodili [[Slovenija|Slovence]] - koji su se našli razdvojeni novim međunarodnim granicama i odmah podvrgnuti odnarođivanju - te [[Srbi|Srbe]], koji su, pogotovo na teritoriji NDH, bili podvrgnuti službenoj politici eliminacije od strane novih ustaških vlasti.
1.871

izmjena

Navigacijski meni