Razlike između izmjena na stranici "Boji"

Idi na navigaciju Idi na pretragu
Dodano 30 bajtova ,  prije 11 godina
m
robot Mijenja: bg:Бои (народност); kozmetičke promjene
m (OJI)
m (robot Mijenja: bg:Бои (народност); kozmetičke promjene)
'''Boji''' su bili, pretpostavlja se, moćno [[Kelti|keltsko]] pleme u [[Centrala Evropa|centralnoj Evropi]]. Živeli su na teritoriji današnje [[Češka|Češke]], [[Slovačka|Slovačke]], [[Austrija|Austrije]] i [[Mađarska|Mađarske]], te dalje do [[Balkan]]a i [[Severna Italija|severne Italije]].
 
== Poreklo i deoba ==
Poreklo imena Boja nije tačno poznato. Pored keltskog naziva za ''ratnika'' postoji i mogućnost da ime vodi od vlasnika stoke (od indogerm. ''gwowjeh³s''). Utvrđeni nazivi su Bojoriks (kralj Boja) i Bojodurum (današnji [[Pasau]] u Austriji). Ime se možda sačuavalo u nazivima [[Češka|Bohemije]] (bojo-hemum = dom(ovina) Boja) i [[Bavarska|Bavarske]] ({{jez-lat|Baiuvarii}}, na germanskom, ''baio-warioz'', u kojem je prvi deo germanska varijanta za Boje, dok drugi deo znači "stanovnik"). Možda postoji isto veza sa zemljom [[Bojka|Bojkom]], prapostojbinom starih [[Srbi|Srba]] po [[Vizantija|vizantijskom]] caru [[Konstantin VII Porfirogenit|Konstantinu VII Porfirogenitu]].
 
Za prvobitnu naseobinu Boja smatra se trougao [[Rajna|Rajne]], [[Majna|Majne]] i [[Dunav]]a. U [[4. p. n. e.|4. veku p. n. e.]] Boji su se podelili u dve grupe, od kojih je jedna krenula u severnu Italiju a druga pravac Bohemija (Boihahemum). Jedan razlog za seobe Boja bile su možda germanske seobe u raniju njihovu zemlju. Pojedini istoričari smatraju da je deoba Boja nastala u Bohemiji ili na putu njoj.
 
== Italijanski Boji ==
Boji u [[Italija|Italiji]] brzo su se izmešali sa [[Etrurci]]ma i [[Umbri]]ma. Preuzeli su etrursko naselje ''Felsina'' i podigli svoje glavno naselje ''Bononija'' (danas [[Bolonja]]). Zbog uskog prostora keltskih plemena u severnoj Italiji i viška zemlje koje su imali [[Etrurci]], koji i pored tog viška nisu hteli da prepuste teritorije Bojima, došlo je do ratovanja. Etrurci su dobili podršku [[Rimljani|Rimljana]] s kojima su inače bili u neprijateljskom odnosu. U jednoj prilici, 390. ili 387. godine p. n. e, Kelti su opseli etrurski grad Kluzij. Rimljani su poslali svoje poslanike koji su trebali da izdejstvuju mirni prekid opsade, ali su se rimski emisari ubrzo upustili u borbu na strani žitelja Kluzuja. Štaviše, jedan od rimskih poslanika je pogubio jednog od keltskih poglavara. Isprovocirani zbog rimskog mešanja i ubistva jednog od svojih vođa, Kelti su poslali delegaciju u Rim i zahetvali izručenje ubice — rimskog poslanika, što su Rimljani odbili. Tako je došlo do [[Bren (poglavar)|Brenovog]] pohoda i čuvenog keltskog [[Osvajanje Rima|osvajanja Rima]] u [[4. vek]]u. od strane [[Senoni|Senona]] i možda jednog dela Boja, [[Insubri|Insubra]] i [[Lingoni|Lingona]]. Posle toga Boji su naselili teritorije severno od [[Apenini|ApeninApenina]]a i južno od [[Po|Poa]]a sve do podele Poa na tri toka, i izmešali su se sa Etrurcima. Pronađeni su tkz. kneževski grobovi sa etrurskim oklopima i keltskim oružjem. Kulturna nivelacija delovala je i na [[Liguri|Ligure]] i druga keltska plemena, dok eksemplari novog kulturnog stila pronađeni u Bohemiji govore o daljoj vezi italskih i boemskih Boja.
[[Uništavanje Senona]] bio je nalog za ostala keltska plemena da pokrenu zajednički napad na Rim, koji se završio katastrofalnom porazu keltske koalicije u [[boju kod Telamona]] [[225. god. pre Hrista]]. (40.000 stradalih, 10.000 zarobljenih Kelta). Nakon toga osvojene su teritorije Boja i drugih keltskih plemena, jedan deo pribegao je svojim saplemenicima u centralnoj Evropi. Preostali Kelti su šest godina posle katastrofe kod Telamona podigli ustanak protiv Rimljana, kada je [[Hanibal]] vojevao po Italiji. Kada je Hanibal morao da se vrati za [[Kartagina|Kartaginu]], Kelti su konačno poraženi i pokoreni od Rimljana. Time prestaje istorija Boja kao nezavisnog plemena u severnoj Italiji i počinje period njihove romanizacije.
 
== Češki Boji ==
[[Češka (istorijski region)|Češka]] grupa Boja širila se k [[Noriško kraljevstvo|noriškom kraljevstvu]], [[Panonija|Panoniji]] i [[Galija|Galiji]]. U svojim ranijim naseljavanjima, Boje su u [[1. p. n. e.|1. veku p. n. e.]] potisnuli [[Markomani]] i [[Dačani]]. Deo Boja koji je ostao, asimilovao se sa Markomanima i Dačanima.
 
[[Cezar]] je pisao da su Boji, pre nego što su se sa 32.000 ljudi priključili [[Helveti]]ma, vršili opsadu Noreje. U [[Bitka kod Bibrakte|boju kod Bibrakte]], pobeđene Boje Cezar je preselio oko Gorgobine u [[Galija|Galiji]]. U toku [[Alpi|alpskog]] pohoda [[Oktavijan Avgust|Avgustovog]] vojskovođe i budućeg naslednika [[Tiberije|Tiberija]] 16. god. pre n.e. Boji se pominju kao jedno od 45 pokorenih plemena [[Retija|retijskog]] dela današnje [[Bavarska|Bavarske]]. Klasična nauka govori da ime Bavarske vodi od Boja, jedna direktna etnogeneza Boja i [[Bajuvari|Bajuvara]] smatra se manje verovatno.
 
== Vidi još ==
* [[Serapili]]
 
== Literatura ==
* Birkhan, Helmut: "Die Kelten", Wien, 1997, S. 99
* Gaius Iulius Caesar-De bello gallico
* Tacitus-Germania
* Helmut Birkhan-Kelten
* Franz Ertl-Topographia Norici 1-3
* Peter Conolly-Hannibal und die Feinde Roms
* Janine Fries-Knoblauch-Die Kelten
* Jaques Moreau-Die Welt der Kelten
* MPZ Themenhefte zur Vor- und Frühgeschicht vom niederbayrischen Vorgeschichtsmuseum Landau a.d. Isar: „Das keltische Bayern“
 
[[Kategorija:Kelti]]
 
[[bar:Boier]]
[[bg:БоииБои (народност)]]
[[br:Boied]]
[[ca:Bois]]
108.803

izmjene

Navigacijski meni