Razlike između izmjena na stranici "Državni udar u Čileu 1973"

Idi na navigaciju Idi na pretragu
m/м
Bot: popravljanje preusmjeravanja
m/м (Bot: migracija 24 međuwiki veza sada dostupnih na stranici d:q856670 na Wikidati)
m/м (Bot: popravljanje preusmjeravanja)
}}
 
'''[[Čile]]anski [[puč|državni udar]] [[1973]]. godine''' predstavljao je kulminaciju višegodišnje političke krize u Čileu, izazvane eskalacijom sukoba između [[levica|ljevičarskog]] predsjednika [[Salvador Allende|Salvadora Allendea]] na jednoj, i [[desnica|desničarskog]] [[Nacionalni kongres Čilea|Nacionalnog kongresa]] (parlamenta) na drugoj strani, koji je svoje korijene imao u Allendeovoj namjeri da u Čile uvede [[socijalizam]]. Sukob, koji je zahvaljujući [[hladni rat|hladnom ratu]] osim ideološke i ekonomske imao i međunarodnu dimenziju, te u kome su Allendea podržavali [[Sovjetski Savez|SSSR]] i [[Kuba]], a čileanske desničare [[Sjedinjene Američke Države|SAD]], riješen je kada su [[oružane snage Čilea|čileanske oružane snage]] uz finacijsku i propagandnu podršku [[CIA]]-e, izvele državni udar 11. septembra 1973. Pučisti su za nekoliko sati uspjeli preuzeti nadzor nad zemljom, a Allende je izvršio samoubistvo nakon što je s najvjernijim pristašama nekoliko sati pružao otpor opkoljen u [[La Moneda (palača)|predsjedničkoj palači]]. Pučisti, organizirani u [[vojna hunta|huntu]] čiji je vođa kasnije postao [[Augusto Pinochet]], su potom tokom sljedećih nekoliko dana započeli [[strahovlada|strahovladu]] tokom koje su uhapšene i [[tortura|mučene]] na desetine hiljada ljevičara i Allendeovih pristaša; pri tome je [[fizička likvidacija|likvidirano]] između 1500 i 3000 ljudi, među kojima je bio i niz uglednih ličnosti kao muzičar [[Víctor Jara|Victor Jara]]. Pinochetov režim je zahvaljujući tome u korijenu sasjekao pokušaje ljevičara da organiziraju kontra-puč, odnosno neutralizirao kasnije pokušaje pokretanja [[gerila|gerile]]; zahvaljujući tome je ostao na vlasti sve do 1990. godine i proveo radikalne [[neoliberalizam|neoliberalne]] ekonomske reforme koje će kasnije postati uzor mnogim razvijenim državama. Puč je, bez obzira na to, predstavljao jedan od najvažnijih, ali i najtraumatičnijih događaja u [[historija Čile|historiji Čilea]], ali i šire; svjetskoj javnosti su razmjeri krvoprolića bili neshvatljivim s obzirom na raniju reputaciju Čilea kao oaze stabilnosti i "uredne" [[liberalna demokracija|liberalne demokracije]] u Latinskoj Americi.
 
 
64.473

izmjene

Navigacijski meni