Razlike između izmjena na stranici "Italija"

Idi na navigaciju Idi na pretragu
Dodano 4.096 bajtova ,  prije 4 godine
m/м (Bot: Brisanje šablona: Link FA.)
Regije se dalje dijele na [[provincije Italije|pokrajine]].
 
== ZemljopisGeografija ==
''Glavni članak: [[Geografija Italije|Zemljopis Italije]]''
Najveći dio Italije je velik [[poluotok]] u [[Sredozemno more|Sredozemnom moru]], gdje zajedno s dva otoka - [[Sicilija|Sicilijom]] i [[Sardinija|Sardinijom]] - stvara zasebna mora, a to su [[Jadransko more]] na sjeveroistoku, [[Jonsko more]] na jugoistoku, [[Tirensko more]] na jugozapadu i [[Ligursko more]] na sjeverozapadu.
gdje zajedno s dva otoka - [[Sicilija|Sicilijom]] i [[Sardinija|Sardinijom]] - stvara zasebna mora,
a to su [[Jadransko more]] na sjeveroistoku, [[Jonsko more]] na jugoistoku, [[Tirensko more]] na jugozapadu i [[Ligursko more]] na sjeverozapadu.
 
[[Apenini]] su gorski lanac koji se proteže duž čitavog poluotoka i na sjeverozapadu se spaja s planinskim lancem [[Alpe|Alpa]], koji polukružno zatvara Italiju na sjeveru. Na sjeveru je velika aluvijalna nizina rijeke [[Po]] i njezinih pritoka, koji se spuštaju s Alpa, Apenina i [[Dolomiti|Dolomita]]. Ostale važne rijeke su [[Tibar|Tiber]], [[Adige]] i [[Arno]].
koji polukružno zatvara Italiju na sjeveru. Na sjeveru je velika aluvijalna nizina rijeke [[Po]] i njezinih pritoka,
koji se spuštaju s Alpa, Apenina i [[Dolomiti|Dolomita]].
Ostale važne rijeke su [[Tibar|Tiber]], [[Adige]] i [[Arno]].
 
Najviši vrh je [[Mont Blanc]] (''Monte Bianco''), koji ima 4,810 m. Italija ima dva slavna [[vulkan]]a: ugasli [[Vezuv]] kod [[Napulj]]a i aktivnu [[Etna|Etnu]] na Siciliji.
 
=== Položaj ===
Italija se nalazi u [[Južna Evropa|južnoj Evropi]], između 35° i 47° severne geografske širine i 6° i 19° istočne geografske dužine.
Italija obuhvata [[Apeninsko poluostrvo]], tri velika ostrva na [[Sredozemno more|Sredozemnom moru]]: [[Sicilija|Siciliju]], [[Sardinija|Sardiniju]] i [[Elba (ostrvo)|Elbu]], kao i nekoliko manjih. Jedinu kopnenu granicu ima na severu, na [[Alpi]]ma, gde se graniči sa [[Francuska|Francuskom]], [[Švajcarska|Švajcarskom]], [[Austrija|Austrijom]] i [[Slovenija|Slovenijom]]. Kopnenu granicu grubo određuje [[alpi|alpska vododelnica]], koja okružuje [[Padska nizija|Padsku]] i [[Venecijska nizija|Venecijsku niziju]]. Nezavisne države [[San Marino]] i [[Vatikan]] su [[enklava|enklave]] unutar teritorije Italije, dok je [[Kampione d’Italija]] italijanska [[esklava]] u Švajcarskoj. Oblik zemlje podseća na čizmu, a Sicilija asocira na trougao. Izlazi na pet mora: [[Jonsko more|Jonsko]], [[Jadransko more|Jadransko]], [[Ligursko more|Ligursko]], [[Tirensko more|Tirensko]] i [[Sredozemno more]].
 
Ukupna površina države iznosi 301.230 km², od čega je 294.020 km² kopno, a 7.210 km² je voda.
 
=== Geologija i reljef ===
Kroz celo [[poluostrvo]] prostiru se Apenini, a na severu jedan deo Alpa pripada Italiji. Najviši vrh Italije je Mon Blan de Kurmajor visine 4.748 -{m}-. Duž zapadne italijanske obale protežu se sa severa u pravcu juga sledeće rivijere: [[Italijanska rivijera]] u [[Ligurija|Liguriji]], [[Etrurska rivijera]] u [[Toskana|Toskani]] i [[Napuljska rivijera]] u [[Kampanja|Kampanji]]. Istočna obala je od [[Trst]]a na severu do [[Galjano del Kapo|Galjana]] na jugu (može se i reći do [[Otranska vrata|Otranskih vrata]]).
 
[[Datoteka:Vesuvius from plane.jpg|200px|Vulkan [[Vezuv]]|mini]]
 
Država se nalazi na granici [[Evroazijska ploča|Evroazijske]] i [[Afrička ploča|Afričke ploče]], što doprinosi značajnoj seizmičkoj i vulkanskoj aktivnosti. U Italiji se nalazi 14 vulkana, od kojih su četiri aktivna: [[Etna]] na Siciliji, [[Stromboli]], [[Vulkano]] i [[Vezuv]]. Vezuv je jedini aktivni vulkan u kontinentalnoj Evropi i poznat je zbog svoje erupcije koja je uništila [[Pompeja|Pompeju]] i [[Herkulaneum]]. Nekoliko ostrva i brda je stvoreno vulkanskom aktivnošću, a severozapadno od Napulja se nalazi prilično aktivna [[kaldera]] [[Kampi Flegreji]].
 
=== Vode ===
Reke Italije otiču u [[Jadransko more|Jadransko]], [[Jonsko more|Jonsko]], [[Sredozemno more|Sredozemno]], [[Tirensko more|Tirensko]], [[Ligursko more|Ligursko]], [[Crno more|Crno]] i [[Severno more]]. Najduže reke su [[Po (reka)|Po]], [[Adiđe]], [[Tibar]], [[Ada (reka)|Ada]], [[Oljo]], [[Tanaro]], [[Tičino (reka)|Tičino]] i [[Arno]]. Po, sa 652 km je najduža italijanska reka, teče na od Alpa na zapadnoj granici sa Francuskoj i uliva se u Jadransko more. U najveća italijanska jezera ubrajaju se [[garda (jezero)|Garda]] (367,94 km²), [[Mađore]] (212.51 km², na granici sa Švajcarskom) i [[komo (jezero)|Komo]] (145,9 km²) u severnoj Italiji i [[Trazimensko jezero]] (124,29 km²) i [[Bolsena]] (113,55 km²) u srednjoj Italiji.
 
=== Klima ===
[[Datoteka:Val-d'Orcia-landscape-1.jpg|mini|220px|right|Detalj iz [[Toskana|Toskane]].]]
Klima Italije drastično varira od stereotipne [[sredozemna klima|mediteranske klime]] u zavisnosti od lokacije. Primorskim delovima [[Ligurija|Ligurije]] i većim delom Apeninskog poluostrva južno od [[Firenca|Firence]] vlada klasična mediteranska klima. Veći deo severnih unutrašnjih oblasti Italije, oko [[Torino|Torina]], [[Milano|Milana]] i [[Bolonja|Bolonje]] ima [[kontinentalna klima|kontinentalnu klimu]], koja se često po [[Kepenova klasifikacija klimata|Kepenovoj klasifikaciji klimata]] klasifikuje i kao [[vlažna suptropska klima]]. Primorski delovi poluostrva mogu imati drastično drugačiju klimu od planina i dolina u unutrašnjosti, posebno tokom zimskih meseci, kada na planinskim delovima vladaju hladnoće i sneg. Primorski regioni imaju blage zime i topla i obično suva leta, mada i doline u unutrašnjosti mogu biti prilično tople leti.
 
== Gospodarstvo ==
1.513.355

izmjena

Navigacijski meni