Položaj LGBT osoba u Češkoj

Iz Wikipedije, slobodne enciklopedije
Idi na navigaciju Idi na pretragu

Češka se smatra jednom od najliberalnijih država u Centralnoj Evropi po pitanju ljudskih prava lezbejki, gej, biseksualnih i transrodnih (LGBT) osoba. Godine 2006. Češka je donela zakon o registrovanim partnerstvima.

Dekriminalizacija homoseksualnosti[uredi - уреди | uredi izvor]

Homoseksualnost je dekriminalizovana 1962. godine. Starosna granica za stupanje u seksualne odnose je izjednačena 1990. godine za istopolne (ranije bila na 18) i heteroseksualne odnose na 15 godina. Vojska dozvoljava gejevima i lezbejkama da otvoreno služe. Homoseksualna prostitucija je legalizovana 1990. godine.

Istopolne zajednice[uredi - уреди | uredi izvor]

Neregistrovana kohabitacija (de facto zajednica) je zakonski priznata u Češkoj od 2001. godine. Ovom vrstom zajednica su bili uređeni odnosi oko nasleđivanja kod osoba koje žive u zajedničkom domaćinstvu.

Plan da se usvoji zakon o registrovanom partnerstvu je bio neuspešan četiri puta: 1998, 2001, 2003. i 2005. godine. Ipak, 16. decembra, 2005. godine usvojen je novi predlog zakona o istopolnim zajednicama u Češkom parlamentu. Senat ga je usvojio 26. januara, 2006. godine, ali je predsednik Václav Klaus stavio veto. Parlament je ukinuo predsednički veto 15. marta, 2006. i registrovano partnerstvo je počelo da se priznaje i sklapa od 1. jula, 2006. godine.

Prema istraživanjima Angus Reid Global Monitora decembra 2006. godine, 52% građana i građanki podržava istopolni brak [1].

Zabrana diskriminacije[uredi - уреди | uredi izvor]

Od 1999. godine vojska Češke tretira seksualnu orijentaciju privatnim pitanjem i tehnični ona nije stvar na osnovu koje se može ne dozvoliti priključenje vojsci. Godine 2001. Češka je usvojila antidiskriminacioni zakon u skladu sa odredbama Evropske unije, u kome se eksplicitno pominje zabrana na osnovu seksualne orijentacije.

Javno mnenje[uredi - уреди | uredi izvor]

Centar za ispitivanje javnog mnenja CVVM objavljuje rezultate godišnjih istraživanja stavova o gej i lezbejskim pravima. Prema rezultatima iz poslednjih godina može se primetiti trend rasta podrške i prihvatanja LGBT osoba:

Stav građana (CVVM poll)[2] 2005 2007 2008 2009 2010 2011 2012 2013 2014
Da Ne Da Ne Da Ne Da Ne Da Ne Da Ne Da Ne Da Ne Da Ne
Registriranje partnerstva 61% 30% 69% 24% 75% 19% 73% 23% 72% 23% 72% 23% 75% 21% 72% 23% 73% 23%
Istospolni brak 38% 51% 36% 57% 38% 55% 47% 46% 49% 45% 45% 48% 51% 44% 51% 44% 45% 48%
Usvajanje od strane oba partnera 19% 70% 22% 67% 23% 65% 27% 63% 29% 60% 33% 59% 37% 55% 34% 57% 45% 48%
Priznavanje drugog partnera kao staratelja - - - - - - - - - - - - - - - - 58% 32%

Tabela[uredi - уреди | uredi izvor]

Da li je istospolna aktivnost legalna? Da (Da, od 1962)
Antidiskriminacijski zakon u zapošljavanju? Da (Da, od 2001)
Antidiskriminacijski zakoni u pružanju dobara i usluga? Da (Da, od 2009)
Antidiskriminacijski zakoni u svim drugim područjima (uklj. Neizravnu diskriminaciju, govor mržnje) Da (Da, od 2009)
Istospolni brak Ne (Ne) (Ne)
Priznavanje istospolnih zajednica (npr. registrirana partnerstva) Da (Da, od 2006)
Usvajanje od strane oba partnera i priznavanje drugog partnera kao staratelja Ne (Priznavanje drugog partnera kao roditelja, legalizacija na razmatranju. Zajedničko usvajanje je pitanje Ustavnog suda) [3][4]
Da li je dozvoljeno usvajanje od strane jedne homoseksualne osobe? Da (Da)
Da li je homoseksualcima dozvoljeno služenje vojnog roka? Da (Da)
Pravo na promjenu spola? Da (Da)
Da li je transeksualnost uklonjena s liste bolesti? Da (Da)
Da li je dozvoljen IVF za lezbejke? Da (Da)
Da li muškarci koji imaju seks s muškarcima mogu darovati krv? Da / Ne (Samo ako nisu imali seksualne odnose u posljednjih godinu dana)[5]

Upoređujući poslednje dve godine može se primetiti pad podrške registrovanim partnerstvima i istovremeno značajan rast podrške istopolnim brakovima.

Vidi dalje[uredi - уреди | uredi izvor]

Spoljne veze[uredi - уреди | uredi izvor]

Reference[uredi - уреди | uredi izvor]

Gay flag.svg Položaj LGBT osoba u Evropi
Suverene države Albanija • Andora • Armenija** • Austrija • Azerbejdžan* • Belorusija • Belgija • Bosna i Hercegovina • Bugarska • Crna Gora  • Češka • Danska • Estonija • Finska • Francuska • Grčka  • Gruzija* • Holandija  • Hrvatska • Irska • Island • Italija • Kazahstan* • Kipar** • Letonija • Lihtenštajn • Litvanija • Luksemburg • Mađarska • Makedonija • Malta • Moldavija • Monako • Nemačka  • Norveška • Poljska • Portugal • Rumunija • Rusija* • San Marino • Slovačka • Slovenija • Srbija • Španija • Švajcarska • Švedska • Turska* • Ujedinjeno Kraljevstvo  • Ukrajina  •Vatikan
Autonomije, zavisne i druge teritorije Abhazija* • Ažarija* • Åland • Akrotiri i Dekalija •Džersi  • Krim • Farska ostrva • Gernzi • Gibraltar • Nagorno-Karabah* • Nahčivan* • Ostrvo Man • Turska Republika Severni Kipar**
* veliki deo teritorije je u Aziji
** država je u Zapadnoj Aziji, ali se smatra evropskom iz kulturnih, političkih i istorijskih razloga.
Položaj LGBT osoba u svetu
Svet
Položaj LGBT osoba u Africi
Afrika
Položaj LGBT osoba u Južnoj Americi
Južna Amerika
Položaj LGBT osoba u Severnoj Americi
Severna Amerika
Položaj LGBT osoba u Aziji
Azija
Položaj LGBT osoba u Okeaniji
Okeanija
Ova kutijica: pogledaj  razgovor  uredi