Pigmeji (mitologija)

Iz Wikipedije, slobodne enciklopedije
Idi na navigaciju Idi na pretragu
Pigmej se bori sa ždralom, atička crvenofiguralna vaza, 430–420. pne., Nacionalni arheološki muzej Španije

Pigmeji (starogrčki: Πυγμαῖοι) bili su, u grčkoj mitologiji, narod koji je živeo na južnoj obali Okeana i koji se svakog proleća morao boriti s jatima ždralova.[1] Pigmeji su ljudi vrlo niskog rasta, tj. visoki su isto onoliko koliko kod prosečnog čoveka iznosi razdaljina između lakta i šake; ta se razdaljina na grčkom jeziku označavala imenicom πυγμή (pygmḗ), pa odatle Pigmejima i ime.[2]

Mitologija[uredi - уреди | uredi izvor]

Poreklo i lokacija[uredi - уреди | uredi izvor]

Verovalo se da potiču od Pigmeja, sina Dorovog i unuka Epafovog.[3] Kasniji autori obično ih lociraju blizu izvora reke Nila, kamo svake godine dolaze ždralovi i napadaju njihova polja.[2] Hekatej je pisao da Pigmeji sekirom ljušte klasje kukuruza, budući da se smatralo da se bave poljoprivredom.[2] Aristotel, kako se čini, nije smatrao da se radi o sasvim izmišljenom narodu, već je mislio da su Pigmeji pleme koje obitava u gornjem Egiptu, poseduje izuzetno male konje i živi u pećinama.[4] Kasnije se spominju i Pigmeji na severu, koji žive u blizini Tule i za koje se pripovedalo da žive kratko, da su niski i naoružani kopljima veličine igle. Spominju se i Pigmeji u Indiji, koji žive pod zemljom na istočnoj obali reke Ganga.[2]

Rat sa ždralovima[uredi - уреди | uredi izvor]

Prema mitu, rat Pigmeja i ždralova izazvala je nekada davno devojka Enoja, vrlo lepa, ali i ohola, koja je uskraćivala dužno poštovanje bogovima, naročito Artemidi i Heri. Kad se Enoja udala za Nikodama i rodila sina Mopsa, Pigmeju su joj počeli ukazivati počasti kao kakvom božanstvu. Da bi se osvetila Enoji, Hera ju je pretvorila u ružnu pticu – ždrala. Enoja je želela ostati među Pigmejima, kako bi bila uza svog sina, ali Hera je podstakla Pigmeje da je oteraju. Od tada se vodi stalni rat između Pigmeja i ždralova.[5][6]

Drugi pripovedaju da je ovaj rat izbio zbog lepe Gerane, žene Pigmejke kojoj su sunarodnici ukazivali božanske počasti, a koju je Hera, zbog njene hvalisavosti i oholosti, pretvorila u ždrala.[7][8]

Postojalo je i predanje o Heraklovoj borbi s Pigmejima. Kad je Herakle savladao Posejdonovog sina Anteja i zaspao od umora, Pigmeji su ga odlučili ubiti i tako osvetiti svog velikog prijatelja Anteja. U grupama su napadali pojedine delove Heraklova tela, a kad su junaka probudili ubodi njihovog malog oružja, sve je Pigmeje strpao u svoju lavlju kožu.[9]

Scene iz mita o Pigmejima često su predstavljane na vazama. Na stopi François-vaze (560. pne.) naslikana je borba Pigmeja sa ždralovima, a slične se scene nalaze i na delima helenističke i rimske umetnosti.[10]

Reference[uredi - уреди | uredi izvor]

Literatura[uredi - уреди | uredi izvor]