Partizanske bolnice kod Bosanskog Petrovca

Iz Wikipedije, slobodne enciklopedije
Idi na navigaciju Idi na pretragu

Partizanske bolnice kod Bosanskog Petrovca predstavljale su značajan dio narodnooslobodilačke borbe, ne samo za borce sa tog područja, već i za jedinice glavnine partizanskih jedinica. [1]

Prva dva paviljona, u Slatini, kod sela Drinića, i u Lastvama izgrađeni su u prvoj polovini 1942. godine. Dolaskom proleterskih jedinica krajem avgusta 1942. godine Driniću je privremeno smještena Centralna bolnica pri Vrhovnom štabu NOVJ-e. U jednom trenutku imala je oko 700 ranjenika i oboljelih boraca.

Veliki dio ranjenika iz proleterskih jedinica bio je razmješten po kućama, u selima. Bolnica u školi u Smoljani mogla je da primi 120, u Šobotovcu 80, [2] i u Suvaji 45 ranjenika. Hirurška odjeljenja postojala su u Lastvi, u školi u Risovcu, Vođenici (50-70 ranjenika), Skakavcu (30-40 ranjenika) i Bjelaju (80-100 ranjenika). U selu Marjanović Dolu nalazila se Centralna apoteka, odakle je vršen raspored lijekova i drugog sanitetskog materijala. Ova apoteka potpadala je isključivo pod nadležnost Odsjeka za sanitetsku službu Vrhovnog štaba.

U to vrijeme održan je i prvi kongres ljekara partizana.

Bolnički paviljon u Jasikovcu (Bolnica Klekovača) predstavljao je, po svojim razmjerama, jedan od najvećih objekata te vrste, izgrađen u vrijeme čitave narodnooslobodilačke borbe, a paviljon je naseljen tifusnim bolesnicima 1. novembra iste godine. Njegov kapacitet iznosio je ukupno oko šest stotina postelja. U izgradnji je učestvovalo u prosjeku 300 ljudi. U Jasikovci su radili ljekari: Frida Gutman, Oskar Ginzberger, Stanko Martinović, Bušatlić (zarobljenik) i dva italijanska zarobljena ljekara. Jasikovac je inače besprijekorno funkcionasao sve do kraja januara 1943. godine, kad je usljed IV ofanzive bio evakuisan i odmah po tom razoren.

Na liječenju iz proleterskih i krajiških jedinica u Centralnoj bolnici se tada nalazilo oko 4.689 boraca, od kojih je u toku liječenja umrlo oko 200 boraca. [3] U januaru 1943. počela je četvrta neprijateljska ofanziva i evakuacija ranjenika. Broj teško ranjenih u pokretu dostigao je cifru od oko 700 ljudi na nosilima, pa su oni u toku evakuacije predstavljali jedan od najtežih problema, jer se kolona sa ranjenim borcima razvukla na oko 60 kilometara u pokretu prema Neretvi. U koloni su bili i ranjenici pristigli iz Hrvatske.

Spomen ploča o evakuaciji ranjenika sa Medenog polja

Evakuacija sa aerodroma[uredi - уреди | uredi izvor]

Po naređenju Sanitetskog odjeljenja pri Vrhovnom štabu, koji se u to vrijeme nalazio u Drvaru, početkom 1944. godine otpočelo se sa evakuacijom najtežih ranjenika u savezničke zemlje i teritorije pod njihovom kontrolom. Oformljena je bolnica u selu Driniću, u koju su dovođeni teški ranjenici iz drugih bolnica. Ona je proglašena glavnom evakuacionom bolnicom, jer je bila i najbliža improvizovanom aerodromu u Medenom Polju, gdje su vršene posljednje pripreme pred transport. Istovremeno je engleska sanitetska misija, iz Kaira isporučila dvije kompletne opreme i sav ostali sanitetski materijal za potrebe hirurških ekipa u ukupnoj težini od šest tona.

Nakon desanta na Drvar, evakuacija je uspješno nastavljena improvizovanom izgradnjom aerodroma u Tičevu i Zdenu kod Sanskog Mosta.

Reference[uredi - уреди | uredi izvor]

  1. "Dr Gojko Nikoliš:Sanitet Vrhovnog štaba u Bosanskoj krajini". Opštinski odbor SUBNOR, 1974 -PETROVAC U NOB, knjiga 4. http://www.znaci.net/00003/684.htm. pristupljeno 9. 2. 2016. 
  2. "Jela Latinović-Kecman:Partizanska bolnica u Šobatovcu". Opštinski odbor SUBNOR, 1974 -PETROVAC U NOB, knjiga 4. http://www.znaci.net/00003/684.htm. pristupljeno 9. 2. 2016. 
  3. "Gojko Latinović, Drago Stojanović, Smještaj bolnica od 1942. do 1945. godine na srezu Bosanski Petrovac". Opštinski odbor SUBNOR, 1974 -PETROVAC U NOB, knjiga 4. http://www.znaci.net/00003/684.htm. pristupljeno 9. 2. 2016. 

Vanjske veze[uredi - уреди | uredi izvor]