Pačir

Iz Wikipedije, slobodne enciklopedije
Pačir

Pacser1.jpg
Katolička crkva na glavnoj ulici

Osnovni podaci
Država  Srbija
Pokrajina Vojvodina
Upravni okrug Severno-bački
Opština Bačka Topola
Stanovništvo
Stanovništvo ((2002)) 2948
Gustina stanovništva 38 st./km²
Geografija
Koordinate 45°53′35″N 19°26′18″E / 45.893°N 19.438333°E / 45.893; 19.438333
Nadmorska visina 114 m
Površina 76,8 km²
Pačir is located in Srbije
Pačir
Pačir
Pačir (Srbije)
Ostali podaci
Poštanski kod 24342
Pozivni broj 024
Registarska oznaka SU


Koordinate: 45° 53′ 35" SGŠ, 19° 26′ 18" IGD


Pačir je naselje u Sjevernom bačkom okrugu Vojvodine u Srbiji. Prema podacima iz 2002. godine, u njemu živi 2.932 stanovnika, uglavnom Mađari.

Pačir se prostire na severnim padinama Telečke lesne zaravni, u dolini rečice koju meštani nazivaju Krivaja, između Bajmoka i Stare Moravice na udaljenosti od oko tridesetak kilometara jugozapadno od Subotice.

Nadmorska visina naselja kreće se između 103 i 112 metara. U ataru Pačira, površine 14 hiljada jutara, nema romantičnih predela, istorijskih spomenika proteklih vremena, niti drugih osobenosti koje bi privlačile strance.Njegove kuće u miru i tišini stoluju na prostranim okućnicama, baš kao i u ostalim, Pačiru sličnim bačkim selima.

Historija[uredi - уреди | uredi izvor]

Naziv Pačir prvi put se spominje u jednoj overenoj tapiji o posedu iz 1409. godine, gde se javlja u obliku Pacher. Pola stoleća kasnije, tačnije 16.februara 1462. godine, pravedni kralj Matija Korvin svojoj majci Jelisaveti Silađi, uz sela Gywrge, Bajmok, Napfen, Chontafeyer, Bwdakwtha i drugih u okolini Subotice, poklanja u cilju uvećanja sjaja njenog dvora i selo Pachyr

Dve decenije kasnije - 9.jula 1481.godine - kralj daruje Pachyr Peteru Beliegi Markosu.Godine 1504. selo ponovo dobija novog vlasnika - Imrea Tereka - koji je u Pačiru kako se čini, nameravao da se skrasi, jer je sebi izgradio stanište, svojevrsnu kuriju.

I da 1541.godine nije usledio početak turskih osvajanja ovih krajeva, možda bi se sve drugačije odvijalo.Ovako su, pak povremene invazije turske osmanlijske armije, odnosno njeni haračko-pljačkaški pohodi doveli do opšteg razaranja i uništenja pačirske naseobine.Godine 1580.selo se još spominje kao naselje sa 16 poreskih obveznika, ali već 1680. nema ni jednog stanovnika i ostaje nenaseljeno sve do početka 18.veka.

Bili su potrebni ponovno osvajanje Budima (1686) i pobeda u oslobodilačkom ratu nakon toga, da bi tek 20-tih godina 18.veka započelo novo razdoblje, novo poglavlje u istoriji sela. Od 1726.godine, naime, pačirsku pustaru, koja se prostirala u plodnoj dolini Krivaje (18.537 katastarskih jutara), posedovali su Somborci, tačnije somborski graničari.Tu je prvo samo nekoliko njihovih pastirskih porodica napravilo privremene pastirske kolibe, da bi kasnije izgradili i kuće za stalno stanovanje.

Saobraćaj[uredi - уреди | uredi izvor]

Kroz naseljeno mesto Pačir prolazi regionalni put R-108, koji u pravcu severozapada vodi ka naseljenom mestu Bajmok dok u pravcu jugoistoka vodi ka naseljenom mestu Stara Moravica.Od većih gradova koji su u okolini naselja je Subotica na oko 36 km i Bačka Topola na oko 23 km.Stanje kolovoza je prošle godine poboljšano zahvaljujući sanaciji istog.Tom prilikom je sanirana ukupna dužina puta od oko 4 km koji prolazi kroz naselje.

Privreda[uredi - уреди | uredi izvor]

U Pačiru su se zadnjih godina degradirale uglavnom sve privredne grane i delatnosti kao i u svim sličnim Vojvođanskim selima.U selu postoji jedan mlin za preradu žita gde ima 6 zaposlenih.Takođe na izlazu iz Pačira, pored puta R-108 prema Bajmoku nalazi se firma "Gebi" sa sedištem u Čantaviru, gde trenutno ima oko 30-tak radnika,a koji se bave uglavnom sirovinom za prehranu životinja.Trgovinskih radnji ima 10, koje su redovno snabdevene.U Pačiru postoje dve pekare sa uvek svežim hlebom i pecivom.U Teledomu sela nalazi se sedište Televizije Pačir koja radi već više od 3.godine i koji pokriva signalom putem kablovske mreže naselja Stara Moravica i Pačir.

Turizam[uredi - уреди | uredi izvor]

U Pačiru se nalazi veoma lepo izgrađen Lovački Dom "Diana", u lepom ruralnom ambijentu, koji ima tri nameštene sobe spremne za smeštaj 10 osoba.Na oko 2,5 km od Pačira nalazi se tkz.Bagremar dok ga stanovnici Pačira zovu Šumica.Na ovom mestu postoji veštačko jezero izgrađeno 1974.godine gde se aktivno može baviti ribolovom.Na putu prema Bagremaru od 2014.god.otvorena je banja sa termalnom jodnom vodom.

Obrazovanje[uredi - уреди | uredi izvor]

U ovom malom selu obrazovanje počinje odmah posle naseljavanja pačirske pustare, tj.1786. godine. Doseljeni Mađari iz Kišujsalaša su izgradili prvu školu.Od 1796. godine obrazovanje se odvija i na srpskom jeziku. 01.02.2001. godine je počelo sa radom obdanište sa 25 dece starosti od 3-4 godine,gde su zaposleni 1 koordinator, 2 vaspitača i 1 čistačica. Radno vreme je svaki radni dan od 8 do 12 časova. Zabavište se nalazi u centru sela. Inače, stara zgrada redovnim održavanjem i domaćinskim korišćenjem sačuvana je od propadanja i svake godine sve lepše i lepše izgleda. Obrazovanje se vrši dvojezično, na srpskom i mađarskom jeziku. Zabavište nosi naziv "Bambi" i po organizaciji pripada Predškolskoj ustanovi "Bambi" iz Bačke Topole. U šezdesetim godima dvadesetog veka počele je gradnja nove škole, koja je završena 1970. godine. Nastavu su izvodili u moderno opremljenim kabinetima, i u kratkom roku su izgradili i prvu fiskulturnu salu u okolini. Škola danas svoju delatnost obavlja u adaptiranoj zgradi na ukupnoj površini od 9450 metara kvadratnih, od čega je zatvorenog prostora 2534 metra kvadratna. Škola ima 16 odeljenja sa ukupno 274 učenika i 41 radnika.

Verske zajednice[uredi - уреди | uredi izvor]

Reformatska crkva Reformatska zajednica u Pačiru osnovana je 1786.god. kada su preci današnjih stanovnika, iz Kišujsalaša naseljavali ovo područje. Zgrada crkve izgrađena je 1834.god. Zajednica danas broji 1170 članova. Sveštenik je Eržebet Čanji. Svake nedelje u 10 časova održavamo božiju službu i nedeljnu školu, a ponedeljkom popodne žene naše zajednice prave testo. Pored ovih aktivnosti postoje i zanimanja za omladinu i za najmlađe, leti se organizuju dečiji i omladinski kampovi. A okviru zajednice radi i obdanište za decu uzrasta 3-5 god. Pravoslavna crkva Parohija je osnovana 1777. u početku je bila brvnara, a današnji oblik ima od 1891.god. Parohija nosi ime »Hram Svetih Apostola Petra i Pavla«. Objekat se konstantno obnavlja od 2001.god. u baroknom stilu. Parohija se nalazi u okviru Bačke eparhije. Rimokatolička crkva Katolička crkva u Pačiru igrađena je 1824.god. i u to vreme pripadala je biskupiji Kaloča. Po preostaloj dokumentaciji, zajednica je tada imala 99 članova. Glavni oltar crkve krasi slika Isusa Hrista na krstu a sama crkva nosi ime“ Uzvišenje Svetoga Krsta“. U tornju crkve nalaze se tri zvona, trenutno se obnavlja treći, dok je prvo obnovljeno još 1974.god. Baptistička crkva Baptistički pokret nastaje u 19 veku u Evropi i odatle se proširuje u celome svetu. U Bačkoj novi zavet Baptističke misije nastaje među stanovnicima Nemačke i Mađarske nacionalnosti sredinom 19 veka. Kao rezultat ove misije nastaju nove zajednice u : Somboru, Bajmoku, Silađu, Čonoplji, Staroj Moravici,Malom Iđošu i Pačiru.Osnivač zajednice Baptističke crkve u Pačiru bio je Banai Tot Šandor iz Butsentmihalja, a zajednici je pristupio u Njiređhazi.Članovi Pačirskog ogranka u početku su se sastajali u svojim domovima i kućama gde su pevali, molili se i slušali reč božju. Zajednica se vremenom proširivala i napredovala nasuprot raznoraznim teškoćama. Prva javna Baptizacija održana je 1923.god. na lokalnom kupalištu.

Demografija[uredi - уреди | uredi izvor]

U naselju Pačir živi 2397 punoletnih stanovnika, a prosečna starost stanovništva iznosi 42,9 godina (40,5 kod muškaraca i 45,1 kod žena). U naselju ima 1198 domaćinstava, a prosečan broj članova po domaćinstvu je 2,46.

Stanovništvo u ovom naselju veoma je nehomogeno, a u poslednja tri popisa, primećen je pad u broju stanovnika.

Grafik promene broja stanovnika tokom 20. veka
Demografija
Godina Stanovnika
1948. 4907 [1]
1953. 4806
1961. 4754
1971. 4189
1981. 3871
1991. 3309 3213
2002. 3004 2948
Etnički sastav prema popisu iz 2002.
Mađari
  
1766 59.90%
Srbi
  
864 29.30%
Bunjevci
  
68 2.30%
Jugosloveni
  
55 1.86%
Hrvati
  
45 1.52%
Romi
  
29 0.98%
Nemci
  
6 0.20%
Bošnjaci
  
5 0.16%
Crnogorci
  
4 0.13%
Muslimani
  
4 0.13%
Slovenci
  
3 0.10%
Rumuni
  
3 0.10%
Slovaci
  
2 0.06%
Rusini
  
2 0.06%
Ukrajinci
  
1 0.03%
Makedonci
  
1 0.03%
Albanci
  
1 0.03%
nepoznato
  
6 0.20%


Izvori[uredi - уреди | uredi izvor]

  1. Knjiga 9, Stanovništvo, uporedni pregled broja stanovnika 1948, 1953, 1961, 1971, 1981, 1991, 2002, podaci po naseljima, Republički zavod za statistiku, Beograd, maj 2004, ISBN 86-84433-14-9
  2. Knjiga 2, Stanovništvo, pol i starost, podaci po naseljima, Republički zavod za statistiku, Beograd, februar 2003, ISBN 86-84433-01-7

Vanjske veze[uredi - уреди | uredi izvor]

http://www.youtube.com/user/tvpacir?feature=results_main