Nekropola Grebnice-Bunčići

Iz Wikipedije, slobodne enciklopedije
Idi na navigaciju Idi na pretragu
Nekropola Grebnice-Bunčići

Nekropola Grebnice-Bunčići , u selu Radmilovića Dubrava, Baljci, opština Bileća, nalazi se na listi 30 srednjovjekovnih nekropola stećaka koje su 2016. godine proglašene Svjetskom baštinom UNESCO-a. Na listi su 22 nekropole u Bosni i Hercegovini, po 3 u Srbiji i Crnoj Gori, a 2 u Hrvatskoj. [1] U obrazloženju se, između ostalog, navodi:

Stećci su srednjovjekovni nadgrobni spomenici, nastali od XII-XVI vijeka na teritoriji jugoistočne Evrope na kojoj su danas Bosna i Hercegovina, zapadna Srbija, zapadna Crna Gora i srednja i južna Hrvatska. Značajni su po svojoj interkonfesionalnosti, i korišteni su kod ukopa pripadnika sve tri srednjovjekovne hrišćanske zajednice (Pravoslavna crkva, Katolička crkva i Crkva bosanska).[2]

Zajedno sa prahistorijskim tumulusom iz doba Ilira nekropola je i nacionalni spomenik BiH. [3]

Lokacija[uredi - уреди | uredi izvor]

Nekropola je udaljena od Bileće 3 km zračne linije u pravcu sjeveroistoka.

Historija[uredi - уреди | uredi izvor]

Prvi spomen Bileće kao naseljenog mjesta je u dubrovačkom arhivu iz 1286. godine, pod nazivom Bilechia. Bileća se pominje i u XIV vijeku kao važna raskrsnica puteva na srednjovjekovnom karavanskom putu. U neposrednoj blizini Bileće nalaze se ostaci srednjovjekovnog utvrđenog grada Toriča, za koji se navodi da je u XV vijeku pripadao porodici Pavlovića.

Opis[uredi - уреди | uredi izvor]

Prahistorijska gomila (tumul) zauzima prostor sa promjerom od 10,05 metara, visoka je oko 1,5 metara, obim gomile je 31,52 metra i površina 85,56 metara.

Zapadno od nje u šumi situirana je nekropola sa 291 stećkom; 218 ploča, 64 sanduka, 1 sljemenjak, 1, stub, 1 križača, 1 nišan i 5 utonulih stećaka. [4] Spomenici su dobro klesani. Ukrasi su evidentirani na 33 stećka (5 ploča, 26 sanduka, 1 križača, 1 sljemenjak): arkade, povijena lozica sa trolistovima, križevi[5], nizovi rozeta u kružnim vijencima, mreže rombova, tordirani vijenci, kružni vijenac sa rukom. [6]

Na ovoj nekropoli nalazi se 7 natpisa, urezanih na 2 ploče, 4 sanduka i 1 sljemenjaku. Natpisi spominju Vukšu Dubčevića, Bunca Rušovića, Rašoja, Crijepa i Raška Vlahovića, Vitoja Dakovića, kaluđera Gligorija i Radu Raičevu[7]. Dva visoka sanduka sa scenom kola, pticama i životinjama u trku, sa portretom konjanika i natpisom koji se odnosi na Vukšu Dubčevića preneseni su u Zemaljski muzej u Sarajevu. Jedan stećak prenesen je u Zagrebu. Na udaljenosti cca 2 km zračne linije od nekropole nalazi se majdan Drežnica, gdje su stećci klesani i obrađivani.

Literatura[uredi - уреди | uredi izvor]

  • Šefik Bešlagić (1982): Stećci: kultura i umjetnost, Sarajevo: Veselin Masleša
  • Esad Kurtović i Emir O. Filipović: [u literaturi još neobjavljena transkripcija i transliteracija natpisa sa stećka], Sarajevo: Filozofski fakultet u Sarajevu, Odsjek za historiju

Reference[uredi - уреди | uredi izvor]

Vanjske veze[uredi - уреди | uredi izvor]