Nacionalni park Mesa Verde

Iz Wikipedije, slobodne enciklopedije
Idi na navigaciju Idi na pretragu
Nacionalni park Mesa Verde
Mesa Verde National Park
Mesa verde cliff palace close.jpg
Stanovi u stijeni
Lokacija
Položaj Colorado
Država Sjedinjene Američke Države
Koordinate 37°11′02″N108°29′19″W
Historija
Osnovan 1906.
Administracija
Posjećenost 563,420 (2018.)
Web-stranica
Mesa Verde national park

Mesa Verde (engleski: Mesa Verde National Park) je nacionalni park na jugozapadu Colorada u Sjedinjenim Američkim Državama, osnovan 1906. radi očuvanja značajnih prahistorijskih staništa u klifovima. Zbog tog je proglašen je lokalitetom UNESCO-ove Svjetske baštine 1978.[1]

Geografske karakteristike[uredi - уреди | uredi izvor]

Park se prostire po visoravni na površini od 210 km², u njemu se nalazi stotinjak ruševina - puebla (indijanskih sela) starijih od 13. vijeka. Najipresivniji su višekatni stanovi podignuti po stmim natkrivenim klifovima. Pored tih ruševina, park ima i spektakularne divlje krajolike.[1]

Park zauzima dio velike pješčenjačke visoravni koja se uzdiže do nadmorske visine od 2.600 metara, a zatim blago spušta prema jugu. Erozija koju su napravili vodotoci posljednjih dva milijuna godina, snizili su kanjone, i formirali između njih uske trake visokih terasa (mesa). Erozija je stvorila i niše i različitih veličina po pješčenjačkim zidovima tih kanjona, u kojima se nalaze stanovi u klifovima. Po vrhovima tih mesa vjetrovi su nanesli slojeve plodnog crvenkastog tla (lesa).[1]

Dolina Mancos

Klima[uredi - уреди | uredi izvor]

Klima je polupustinjska, a izgleda po godovima stabala) da je takva već najmanje posljednjih 600 godina.[1]

Flora[uredi - уреди | uredi izvor]

Flora u parku prilagodila se polupustinjskoj klimi, to su šume kleka i bora koje dominiraju po planinskim grebenima a grmolika makija po kanjonima.[1]

Karta parka

Fauna[uredi - уреди | uredi izvor]

Od većih životinja najviše ima jelena Wapita i nešto medvjeda i pumaa (planinskih lavova) i čitavo mnoštvo manjih sisavaca. U parku živi jako puno zmija, guštera i ptica.[1]

Historija[uredi - уреди | uredi izvor]

Nacionalni park Mesa Verde
Flag of UNESCO.svg Svjetska baštinaUNESCO
Mesa Verde National Park Point Lookout 2006 09 11.jpg

 Sjedinjene Američke Države

Mesa Verde na karti SAD
Mesa Verde
Mesa Verde
Pozicija parka
Registriran: 1978. (19. zasjedanje)
Vrsta: Kulturno dobro
Mjerilo: iii
Ugroženost: -
Referenca: 27 UNESCO

Negdje oko 550. polupolunomadski Košaraši, direktni preci kasnijih Anasaza, doselili su se u područje Mesa Verde. Bili su poznati po grnačariji i gradnji čitavih nizova poluzemunica po vrhovima mesa na nadmorskoj visini od 2000 metara, gdje su uzgajali kukuruz, grah i tikvice, za koji je najčešće bilo dovoljno kiše, a rijetki izvori i procjepi davali su im dovoljno pitke vode.[1]

Oni su oko 750., počeli graditi nadzemne objekte - kuće u nizu, ravnih krovova. Taj su period arheolozi nazvali - Pueblo I.[1] Tad se počeo češće koristiti pješčenjak u gradnji kuća, a vjerojatno i u jednoj ili više polupodrumskih prostorija (kiva) koje su koristili za svečanosti. Istovremeno su počeli graditi višekatnice i kružne tornjeve.[1]

U periodu između 1150. - 1200. Anasazi su premjestili svoja naselja sa vrhova mesa u niše po klifovima kanjona, gdje su počeli graditi kuće od pješčenjaka sa prostorijama prosječne veličine 1,8 x 2,4 metara. Tako su podigli prave stambene zgrade kao što je - Cliff Palace koji ima 217 prostorija i 23 kive u kom je moglo živjeti 250 ljudi. Drugi po veličini je Long House, sa 150 prostorija i 21 kivom, u kom je živjelo oko 150 ljudi. Ipak treba reći da je većina tih kuća od nekih 600 (koliko ih ima u parku) ima samo jednu do pet prostorija. Na svom vrhuncu u Mesi Verde živjelo je oko 5000 stanovnika.[1]

Negdje oko 1300., nakon Velike suše (1276.–99.), većina stanovnika napustila je Mesa Verde, krenuvši prema jugu u današnji Novi Meksiko i Arizonu, kako to danas tvrde arheolozi. To su bili preci današnjih Pueblo Indijanaca.[1]

Posjetioci parka mogu obići nekoliko stanova u klifovima, među ostalim i najveći - Cliff Palace, boraviti u kampu, a ljeti je otvoren i hotel.[1]

Izvori[uredi - уреди | uredi izvor]

Vanjske veze[uredi - уреди | uredi izvor]