Mavro Orbini

Iz Wikipedije, slobodne enciklopedije
(Preusmjereno sa Mavro Orbin)
Jump to navigation Jump to search
Prvo izdanje knjige "Il Regno de gli Slavi", 1604.

Mavro Orbini ili Mavro Orbin (Mavar Orbin) (druga polovina 16. vijeka1610.), dubrovački benediktinac, historičar i prevodilac.

Porijeklo Mavra Orbina vezuje se za Kotor odalek je došao na područje Dubrovnika sredinom 16. vijeka. Mavro Orbin je po ocu bio iz ugledne, a po majci Flori, iz manje poznate porodice. Već u ranoj mladosti Orbin se odlučio za redovnički poziv. Pristupio je benediktincima u opatiji Svete Marije na ostrvu Mljetu. Orbin je 1592. bio prior samostana Sv. Andrije na Mljetu, a 1593. opat Sv. Mihovila arhanđela u Paklenom na ostrvu Šipanu. Imao je 1597. i naslov opata benediktinske opatije Sv. Marije u Bačkom vojvodstvu (jurisdikcija Kaločkih nadbiskupa u Ugarskoj), no ista opatija je bila pod osmanskom vlašću. Tako je taj naslov za Orbina bio isprazan jer tu dužnost nije mogao obavljati. Orbin je krajem 16. vijeka boravio u više navrata u Italiji. Tamo je prikupljao građu za svoje djelo Kraljevstvo Slavena. Njegov rad su finansirali srpski plemić Marin Bobaljević i trgovac Rade Sladojević.

Mavro Orbin je najpoznatiji po djelu Kraljevstvo Slovena, koje je objavljeno u Pesaru 1601. U tom djelu, Orbini je zapisao: "Od svih naroda koji govore slovenski, Srbi imaju najglađi i najelegantniji jezik."

Kraljevstvo Slovena se može podeliti u tri dela:

PRVI DEO - govori uopšteno o Slovenima počev od najstarijih vremena (poznog starog veka) i između ostalog, o njihovoj prapostojbini;

DRUGI DEO - predstavlja prevod na italijanski Letopisa popa Dukljanina; autor je Letopis istakao kao Srpsku istoriju prednemanjićkog perioda, a kako za tu epohu nije imao drugih izvora, objavio ga je u celini;

TREĆI DEO - govori o južnoslovenskim zemljama (Srbija, Bosna, Hum, Bugarska) i njihovim vladarskim kućama, sa genealogijom svake od njih.

U svom izlaganju Orbin navodi veliki broj pisaca i dela, najčešće zapadnih, koji nedvosmisleno obaraju docnije istorijske falsifikate iz Vatikana i Zagreba. Zbog toga što pominje Srbe kao stanovnike Raguse, i daje u katoličkom polusvetu nepoželjne istorijske činjenice - tačnije, citira pravoslavne starosedeoce Sibinjane, zatim Grke ali i protestante, papska kurija Orbinovo delo 1603. stavila je na popis zabranjenih knjiga. Kraljevstvo Slovena je 1722. prevedeno na ruskoslovenski i štampano u Petrovgradu.

Srpska istorija zauzima središnji položaj u delu, i obimom i koncepcijski. Takvo, realistično gledanje na prošlost karakteristično je za čitavu renesansnu i baroknu Dalmaciju. Za razliku od srpskog srednjovekovnog istorizma koji počiva na izdvojenosti onog dela srpske istorije koji se otvara delatnošću Nemanje i svetog Save, dalmatinski istorizam je idejno bio (južno) slovenski. No, i u njemu srpska istorija prirodno zauzima dominantno mesto.

Poslije izlaska njegovog djela bio je opat Sv. Mihovila na Šipanu. Došao je u sukob sa predstavnicima Mljetske kongregacije i bio je na prinudnom boravku na Šipanu 1604-1606. Tada je preveo djelo italijanskog franjevca Angela Ellija /Lo specchio spirituale del principio e del fine della vita humana /Zrcalo duhovno od početka i sfarhe xivota coviecanskoga, prevod je objavljen u Rimu 1614/. Orbin je 1609. bio prior na Mljetu, a 1610. bio je župnik u Malom Stonu. Umro je 1610.

Djela[uredi - уреди | uredi izvor]

  • "Il Regno degli Slavi", Pesaro, 1601.
  • "Zrcalo duhovno...", 1595.

Izvori[uredi - уреди | uredi izvor]