Martin (grad)

Iz Wikipedije, slobodne enciklopedije
Disambig.svg Za ostale upotrebe, pogledajte članak Martin.
Martin (grad)
Martin

Martin-IMG 1707.JPG
Martin (grad)

Zastava

Grb
Osnovni podaci
Država  Slovačka
Gradonačelnik Andrej Hrnčiar (NEKA)
Kraj Žilinski
Okrug Martin
Regija Turijek
Stanovništvo
Stanovništvo (31.12.2006) 59 014
Gustina stanovništva 875 st./km²
Geografija
Koordinate 49°04′00″N 18°55′21″E / 49.066733°N 18.92245°E / 49.066733; 18.92245
Nadmorska visina 395 m
Površina 67,736 km²
Martin (grad) is located in Slovačka
Martin (grad)
Martin (grad)
Martin (grad) (Slovačka)
Ostali podaci
Poštanski kod 036 01
Pozivni broj 0 43
Registarska oznaka MT
Veb-strana www.martin.sk


Koordinate: 49° 04′ 00" SGŠ, 18° 55′ 21" IGD

Martin (svk. Turčiansky Svätý Martin do 1950, mađ. Turócszentmárton, nem. Turz-Sankt Martin, lat. Sanctus Martinus/Martinopolis) je grad u sjevernoj Slovačkoj, smješten na rijeci Turijak, pod Malom Fatrom, blizu Žiline. Ima oko 59.000 stanovnika, koji ga čine osmim po veličini gradom u Slovačkoj. On je središte regije Turijek i istoimenog okruga.

Dijelovi grada[uredi - уреди | uredi izvor]

Martin ima deset dijelova grada:

  • Jahodnjiki (Jahodníky)
  • Ljadovenj (Ľadoveň)
  • Stred (Stred)
  • Sever (Sever)
  • Košuti (Košúty)
  • Podhaj (Podháj)
  • Stranje (Stráne)
  • Prjekopa (Priekopa)
  • Tomčani (Tomčany)
  • Zatručje (Zátručie)

Klima[uredi - уреди | uredi izvor]

  • Prosječna godišnja temperatura: 7 - 7.5 °C
  • Prosječna godišnja padavina kiše: 750 - 860 m

Istorija[uredi - уреди | uredi izvor]

Prvo pominjanje Martina je bilo 1264. pod imenom Zenthmarton, a naselje je 1340. dobilo status slobodnog kraljevskoga grada.

U turbulentnom 15. veku je grad pretrpio mnogo katastrofa, na primjer prilikom napada Husita 1433, kada je grad spaljen. Samo deset godina poslije, zemljotres ga je uništio.

Od 18. veka grad postaje sjedište Turijek okruga.

Grad je postao slovačko kulturno sjedište u 19. veku. Nekoliko kulturnih institucija(uključujući Matica Slovačka i Slovački nacionalni muzej) su osnovani u njemu. Velike političke aktivnosti koje su dovele do slovačke nacionalne emancipacije u 19. i ranom 20. veku, bile su organizovane u ili iz Martina. Grad se takođe industrijalizovao u to doba. Prva štamparija je otvorena 1869, a fabrika nameštaja Tatra nábytok 1890.

Grad je izgubio na značaju kada je Bratislava postala glavni grad 1918. Danas se u njemu nalazi sjedište Slovačke narodne biblioteke i Matice slovačke.

Narodna skupština Republike Slovačke proglasila je grad Martin gradom Slovačke kulture 24. avgusta 1994.

Demografija[uredi - уреди | uredi izvor]

Martin je imao populaciju od 59,257 (Decembra 31, 2005). Po popisu iz 2001, 94,9 % od stanovnika bili su Slovaci, 1,6 % Česi, 0,5 % Romi, i 0,2 % Mađari. Sastav religija je bio: 44,1 % rimokatolici, 31,2 % bez religije i 17,2 % protestanti.

Znamenitosti[uredi - уреди | uredi izvor]

Jedan od trgova u Martinu

Najstarija zgrada je Romanskna crkva posvećena Svetom Martinu od Tursa (13. vek). Slovački Narodni Muzej je postavio svoju etnografsku zbirku u Martinu. Muzej pod vedrim nebom u selu Jahodnícke háje izlaže tradicionalnu ruralnu arhitekturu i folklornu tradiciju iz regiona Turijek.

Grad je okružen planinskim vijencima Male i Velike Fatre, koji tokom zime nude sjajne uslove za skijanje, a leti za planinarenje.

Školstvo[uredi - уреди | uredi izvor]

Medicinski fakultet (dio Univerziteta Komenskog) je smješten u Martinu.

Sport[uredi - уреди | uredi izvor]

Transport[uredi - уреди | uredi izvor]

Martin se nalazi pored glavnog puta iz Bratislave za Košice i glavne željezničke pruge, a direktno je povezan sa Žilinom, Turčjanskim Tjeplicama i Ružomberokom.

Javni gradski prevoz ne pokriva samo Martin, već i obližnji gradić Vrutki i tri sela (Bistrička, Lipovec, Turčjanske Kljačani).

Gradovi pobratimi[uredi - уреди | uredi izvor]

Poznati ljudi[uredi - уреди | uredi izvor]

Spoljašnje veze[uredi - уреди | uredi izvor]