Mahidevran (sultanija)

Iz Wikipedije, slobodne enciklopedije
Mahidevran Gülbahar
Datum rođenja 1498.
Mesto rođenja Kavkaz (Dinastija Termuk)
Datum smrti 3.februar 1580.
Mesto smrti Bursa ( Osmansko carstvo)
Grob Turbe Princa Mustafe
Titula majka princa Mustafe, sekundarna supruga
Period 1534.-1553.
Poreklo
Dinastija Dinastija Termuk po rođenju
Osmanlije po udaji
Otac Princ Vladar Mirza Termuk
Majka Princeza Nazan
Porodica
Supružnik Sulejman I
Deca Šehzade Mustafa
Šehzade Ahmed
Razije Sultana

Mahidevran Gülbahar Sultan (1500. - 1581), bila je druga supruga osmanskog sultana Sulejmana I Veličanstvenog. Njeno ime (turski izgovor: [ˌmaːhidevˈɾan ɟylbaˈhaɾ], osmanski turski: ماه دوران) znači "ona koja je uvijek lijepa", "ona čija ljepota ne prolazi" ili "lijepo doba"[1], ali isto tako i "Mjesec sreće"[2] ili Gülbahar (osmanski turski: گلبهار). Bila je Sulejmanova druga supruga, poslije Gülfem. Majka je Mustafe i sultanije Raziye.[3]

Biografija[uredi - уреди | uredi izvor]

Postoje mnoge činjenice o njenom porijeklu i datumu rođenja .Povijesni izvori navode da je bila kći Princa Mirze Hajdara Termuka i njegove supruge Princeze Nazan kćerke Menli Giraja.Rodila se 1498. u Kavkazu . Imala je dvije sestre Beliksu i Akilu.Kada je porasla udali su je za princa Sulejmana.

Vjenčanje i život sa sultanom[uredi - уреди | uredi izvor]

Ona je bila jedna od najljepših žena carstva samo njeno ime Gulbahar znacilo je cvijet prolećni,takođe i rođeno ime Malhub Baharay .Duge smeđe kose i zelenih očiju,bijelog tena sa 14. godina udala se za Princa Sulejmana na Krimu u 5. Januara u Bahcesaraju.U Manisi prvo je rodila 1515. Mustafu, 1517. Šehzade Ahmeda, te nakraju svoje posljednje djete u prestonici 1525. Razije Sultanu.Imala je divan život dok nije došla Rokselana,zvana ruska veštica. Mahidevranina titula bila je Haseki Mahidevran Gulbahar Sultan,Haseki majka dva prijestolnasljednika Ahmeda i Mustafe,te vladarica dviju dinastija Termuk i Giraj.

Sulejmanova vladavina[uredi - уреди | uredi izvor]

U Istanbulskom haremu, imala je veoma uticajnog rivala, Sultaniju Hurem, koja se ubrzo pokazala kao Sulejmanova omiljena supruga kao i žena u braku. Hurem je rodila prvog sina Mehmeda 1521 (koji je umro 1543) a potom Selima (budući Sultan Selim II)1524, uništavajući Mahidevranin status kao majke jedinog Sulejmanovog sina. Rivalstvo između dve žene, delimično je potisnula Hafsa Sultan, valide sultan (Sulejmanova majka), ali posle njene smrti 1534, ljuto rivalstvo postalo je očigledno. Situacija se pogoršala kada su se dve žene pobile, a Mahidevran istukla Hurem. Ovo je razljutilo Sulejmana, pa je ubrzo poslije toga poslao Mahidevran da živi sa svojim sinom.

Prema Turskoj tradiciji, svi prinčevi su morali da rade kao sandžački upravnici. Mustafa je poslat kao upravnik Manesa sandžaka, pa je Mahidevran prema tradiciji morala da ide sa njim. Kako se bližio kraj Sulejmanovoj vladavine, rivalstvo između njegovih sinova postajalo je sve ljuće. Osim toga, Hurem i veliki vezir Rustem Paša, okrenuli su ga protiv Mustafe, pa je Mustafa optužen za izazivanje nemira. Tokom kampanje protiv Safavidske Persije 1553, Sulejman je naredio da se Mustafa ubije. Mahidevran je umrla 1580. godine, a sahranjena je pored sina Princa Mustafe u Bursi u muzoleju. Nadživela je Hurem, Sulejmana svu njihovu decu, uključujući i svoju ćerku Sultaniju Razije koja je umrla 1571. od tuberkuloze, a i svoga sina Princa Ahmeda koga je verovatno 1553. godine pogubio Sulejman, kao i njegovog brata Princa Mustafu.

Popularna kultura[uredi - уреди | uredi izvor]

U turskoj seriji Sulejman Veličanstveni Mahidevraninu ulogu tumači Nur Vezirolgu

Prethodi:
Hafsa Sultan
Valide sultan
1512 - 1553
Slijedi:
Razije Sultana

Izvori[uredi - уреди | uredi izvor]

  1. "İsim bulamadım — Mahidevran isminn anlamı" (turski). Arhivirano iz originala 04. 04. 2012.. https://archive.is/20121117073842/www.isimbulamadim.com/isim_ayrinti.aspx?isim=Mahidevran&isim_id=1592401. pristupljeno 10. 04. 2012.. ""Mah", Ay ya da güzel yüz, "Devran" devir ya da zaman anlamına geliyor. Mahidevran ise "zamanın güzeli, devrin güzeli" anlamına gelmektedir. Mahidevran Sultan Kanuni Sultan Süleyman'ın eşlerinden." 
  2. Leslie P., Peirce (1993). "Wives and Concubines: The Fourteenth and Fifteenth Centuries". The Imperial Harem: Women and Sovereignty in the Ottoman Empire. 198 Madison Avenue, New York, New York 10016-4314: Oxford University Press. str. 55. ISBN 978-0-19-508677-5. 
  3. Uluçay, M. Çağatay (1985). Padişahların Kadınları ve Kızları. Türk Tarih Kurumu. str. 39. http://books.google.com.tr/books?id=nktpAAAAMAAJ&q=%22Raziye+Sultan%22&dq=%22Raziye+Sultan%22&hl=tr&sa=X&ei=k8nDT7qeIcKYOp7tsOAJ&ved=0CDoQ6AEwAg.