Logor smrti Sobibor

Iz Wikipedije, slobodne enciklopedije
Idi na navigaciju Idi na pretragu
Sobibor
Logor 1943.
Logor 1943.
Postojao maj 1942. - oktobar 1943.
Mesto selo Sobibór (Generalno gubernatorstvo)
Pod kontrolom  Nacistička Nemačka SS-Totenkopfverbände
Upravnik Franz Stangl (apr- 1942.-aug. 1942)
Franz Reichleitner (aug. 1942–okt. 1943)
Broj zatočenika oko 250,000[1]
Broj žrtava 250,000[1]
Logor smrti Sobibor na karti Poljske
Logor smrti Sobibor


Koordinate: 51° 15′ 54" SGŠ, 23° 21′ 13" IGD

Sobibor (njemački: SS-Sonderkommando Sobibor) bio je nacistički logor smrti smješten u šumi pored sela Sobibór u današnjem poljskom Lublinskom vojvodstvu.[1]

Historija i karakteristike[uredi - уреди | uredi kôd]

Logor je podignut u martu 1942., i djelovao je od maja 1942. do oktobra 1943.[1] U plinskim komorama Sobibora pobijeno je ukupno oko 250.000 Židova, uglavnom iz Poljske i okupiranih teritorija Sovjetskog Saveza.[1]

Karta logora

Sobibor je bio jedan od tri logora Operacije Reinhard osnovanih nakon Konferencije u Wannseeu radi istrebljenja židovskog stanovništva sa tla okupirane Poljske, ostala dva bili su Belzec i Treblinka.[1]

Prvi komandant logora bio je Franz Stangl, koji je zajedno sa svojih 30 pripadnika SS-a (nacističke paravojne formacije), bio bio veteran Akcije T4 za egzekuciju nemoćnih i invalida.[1]

Zadatke je izvršavao uz pomoć 90 do 120 bivših ukrajinskih ratnih zarobljenika koje su Nacisti istrenirali za novi posao. Žrtve plinskih komora u Sobiboru usmrćivane su ugljičnim monoksidom.[1]

Od maja do jula 1942. Nacisti su dovozili u Sobibor Židove iz Poljske, Njemačke, Austrije i Slovačke.[1]

U jednom trenutku deportacije su zaustavljene kako bi se popravila željeznička pruga i proširio kapacitet plinskih komora na 1 200 usmrćenih logoraša dnevno.[1] U tom času točno 14. oktobra 1943. izbila je pobuna koju je poveo ratni zarobljenik, oficir sovjetske Crvene armije Aleksanar Pečerski. Pobunjenici njih oko 300 ubili su dvanaestak stražara i pobjegli, u potjeri koja je usljedila dobar dio je poginuo.[2]

Svi koji su živi pohapšeni pogubljeni su sljedećeg dana. Nakon tog incidenta Nacisti su demontirali logorske instalacije i zasadili šumu.

Samo je nekih pedesetak logoraša iza Sobibora na kraju preživjelo rat.[1]

Sobibor danas[uredi - уреди | uredi kôd]

Spomenik (djelo skulptora Mieczysława Weltera) u znak sjećanja na žrtve podignut je na mjestu bivšeg logora 1965., zajedno sa malim mauzolejom arhitekta Romualda Dylewskog.[2]

Izvori[uredi - уреди | uredi kôd]

  1. 1,00 1,01 1,02 1,03 1,04 1,05 1,06 1,07 1,08 1,09 1,10 Sobibor, Nazi extermination camp, Poland (engleski). Encyclopædia Britannica. https://www.britannica.com/place/Sobibor. Pristupljeno 22. 08. 2021. 
  2. 2,0 2,1 „Sobibór” (poljski). Encyklopedia PWN. https://encyklopedia.pwn.pl/haslo/Sobibor;3976972.html. Pristupljeno 23.08. 2021. 

Vanjske veze[uredi - уреди | uredi kôd]