Jugovizija 1991.
Jugovizija 1991., festival zabavne muzike na kome se birala pesma koja će predstavljati Jugoslaviju na Pesmi Evrovizije 1991., održao se 9. marta u Sarajevu. To je bilo poslednje takmičenje sa svim jugoslovenskim republikama.
Originalni naziv takmičenja je bio JRT izbor za pjesmu Evrovizije – Sarajevo '91. Takmičenje se održalo u studiju televizije Sarajevo. Voditelji su bili Draginja Balac i Senad Hadžifejzović, voditelj Sarajevskog TV Dnevnika. Urednici programa su bili Slobodan Terzić i Ismet Arnautalić, a reditelj Slaviša Matić. Na takmičenju je učestvovalo 16 kompozicija. Hrvatska televizija i televizija Beograd su imale po 3 predstavnika, televizija Crne Gore i televizija Priština po jednog, dok su ostali tv centri imali po dva predstavnika. Takmičenje je imalo 16 sponzora raspoređenih tako da je svaka kompozicija imala svog.
Na dan održavanja takmičenja u Beogradu su se održavale velike opozicione demonstracije protiv vladavine Slobodana Miloševića. Neposredno pred početak Jugovizije, na ulice Beograda izašli su tenkovi. Dok su tenkovi na ulicama glavnog grada razbijali demonstracije, u Sarajevu je postojala mogućnost da se takmičenje ne održi.
Takmičilo se 16 kompozicija. Redosled kojim su izvođači nastupali bio je određen žrebanjem.
| Redni broj | Kompozicija | Izvođač | tv centar |
|---|---|---|---|
| 01 | Gospode moj | Tedi Spalato | HTV |
| 02 | Ritam ljubavi | Zorana Pavić | TV BG |
| 03 | Šta će nebo reći | Milica Milisavljević-Dugalić | TV PR |
| 04 | Brazil | Bebi Dol | TV BG |
| 05 | Ne reci goodbye | Miran Rudan | TV SL |
| 06 | Čuvaj se ljubavi | Jelena Džoja | TV SA |
| 07 | Daj mi krilja | Margarita Hrtistova | TV SK |
| 08 | Ime | Vesna Ivić | TV NS |
| 09 | Daj povedi me | Ivana Banfić | HTV |
| 10 | Navaden majski dan | Helena Blagne | TV SL |
| 11 | Da li već spavaš | grupa Šeri | TV BG |
| 12 | Pjesma o tebi | Ponoćni ekspres | TV CG |
| 13 | Marina | Toni Cetinski | TV NS |
| 14 | Ma daj obuci levisice | Daniel | HTV |
| 15 | Molitva | Anastasija Nizamova | TV SK |
| 16 | Bez tebe | Zerina Cokoja | TV SA |
Glasanje na Jugoviziji bilo je utvrđeno pravilnikom Jugoslovenske radio-televizije. Jugoslovenski žiri brojao je 24 člana. Svaki televizijski centar imenovao je žiri od po tri autoritativne ličnosti koje su glasale pojedinačno. Dva člana žirija morala su profesionalno da se bave zabavnom muzikom, a jedan od čalnova žirija je morao biti mlađi od 30 godina. Prema pravilniku, svaki član žirija je morao pojedinačno da glasa za pet kompozicija bez obiza iz kojeg je televizijskog centra, da ih rangira i dodeli bodove tako što bi petoj kompoziciji dodelio jedan bod, četvrtoj dva, trećoj tri boda, drugoj pet bodova, a prvoj, najboljoj kompoziciji, 7 bodova. Pobenička pesma bila bi ona kojoj je dodeljen najveći broj bodova. U slučaju da dve ili više pesama osvoji isti broj bodova, odnosno podele prvo mesto, za pesmu JRT proglašava se ona kompozicija kojoj je dodeljen najveći broj najviših ocena, idući redom od najvišoj ka najnižoj oceni. Glasanje je kontrolisala osoba koja je bila postavljena za sekretara glasanja u JRT žiriju. Proveru ispravosti glasanja na Jugoviziji 1991. obavljao je sekretar jugoslovenskog žirija Dušan Hrem, urednik televizije Slovenija. Zapisnik je vodila Dragana Antonović, predstavnik radne zajednice JRT-a, kod koje su se nalazili glasovi žirija koji su u zapečaćenoj koverti.
Netrepeljivost između republika SFRJ osetila se tokom glsanja.
Prvo uključenje je bilo u Zagreb, u studio Hrvatske televizije, koja je pred kraj 1990. godine promenila naziv tv stanice iz tv Zagreb u Hrvatska televizija. Voditeljka Mirna Berend je predstavila članove žirija iz Hrvatske. To su bili: Stipica Kalođera, kompozitor, Danijela Bilbija, odbojkašica Mladosti i Ivica Krajač, muzičar koji je predstavljao Jugoslaviju na Pesmi Evrovizije 1969. godine. Oni su glasali taktički. Najviše poena su dodelili svojim predstavnicima, a predstavnicima tv Beograd nisi dali ni jedan bod.
Uključenje iz Beogradskog studija vodila je Majda Ropert. Članovi žirija su bili: Boba Stefanović, pevač i kompozitior, Katarina Gojković, glumica i Laza Ristovski, kompozitor. Taktičko glasanje je bilo i ovde prisutno. Svo troje je dalo najviše poena svom predstavniku, pesmi Brazil.
Treće uključenje je bilo studija tv Priština. Članovi žirija su bili: Ljiljana Đorđević, muzički urednik Radio Prištine, Dragan Nikolić, muzičar i Anđela Kraferić, student medicine iz Prištine Svaki čaln žirija je najveći broj dao pesmi Brazil.
Uključenje iz studija tv Slovenija vodila je Miša Molk, voditeljka TV Slovenija , koja je vodila Jugoviziju 1988. godine. Članovi slovenačkog žirija su bili: Nino Robič, muzički urednik Radio Slovenija, Tomaž Domicelj, muzički producent i Tanja Ribič, igračica. Nijedan bod nisu dobile pesme koje su predstaviljale tv Beograd.
Žiri tv Sarajevo su činili: Fadil Redžić, muzički producent, Jadranka Crnogorac, mužička urednica Radio Sarajeva i Anton Josipović, bokser. Svaki član žirija najveće poena dao je predstavniku HTV-a, Ivani Banfić, a nijedan bod predstavnicima RTB-a.
Žiri televizije Skopje činili su: Mario Lipša, muzičar, Jana Anreevska, kompozitor i Stole Popov, filmski režiser I ovde su izostali glasovi predstanicima TV BG.
Žiri televizije Novi Sad bio je u sledećem sastavu: Mladen Vranešević, kompozitor, Gordana Dean-Gačić i Jovan Adamov, kompozitor i muzički urednik emisije Muzički Tobogan. Dvoje od tri član žirija najviše bodova dalo je pesmi Brazil, predstavniku TV BG.
Poslednje uključenje je bilo u televiziju Crne Gore. U žiriju su bili: Goran Pejović, kompozitor, vođa grupe Katapult, Aco Đukanović, muzički producent i Rade Keković, pevač i maneken.
Pobednika je odlučilo glasanje žirija televizije Crna Gora. Bebi Dol je dobila 2 poena od Gorana Pejovića i Ace Đukanovića. U tom moentu pesme Brazil i Daj obuci Levisice imale su isti broj bodova, 66. Treći član žrija iz TVCG pesmi Brazil dao je 2 poena, dok pesmi Daj obuci Levisice nije dao nijedan bod. Time je pobedila Bebi Dol sa pesmom Brazil.
| Redni broj | Izvođač | Kompozicija | Glasovi | HTV | TVBG | TVP | TVSLO | TVSA | TVSK | TVNS | TVCG | Pozicija |
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
| 1 | Tedi Spalato | Gospode moj | 29 | 3+2+2 | 2+7+7 | 1+2+3 | 5 | |||||
| 2 | Zorana Pavić | Ritam ljubavi | 26 | 3+2+2 | 3+2+2 | 5+3+0 | 0+1+3 | 6 | ||||
| 3 | Milica Milisavljević-Dugalić | Sta će nebo reći | 20 | 5+5+5 | 0+5+0 | 10 | ||||||
| 4 | Bebi Dol | Brazil | 68 | 7+7+7 | 7+7+7 | 7+7+5 | 2+3+2 | 1 | ||||
| 5 | Miran Rudan | Ne reci goodbye | 5 | 5+0+0 | 15 | |||||||
| 6 | Jelena Džoja | Čuvaj se ljubavi | 9 | 5+3+0 | 0+0+1 | 13 | ||||||
| 7 | Margarita Hristova | Daj mi krilja | 3 | 1+1+0 | 0+0+1 | 16 | ||||||
| 8 | Vesna Ivić | Ime | 11 | 0+0+1 | 3+0+7 | 11 | ||||||
| 9 | Ivana Banfić | Daj, povedi me | 57 | 1+7+5 | 1+5+5 | 7+3+2 | 0+5+7 | 0+0+1 | 2+5+0 | 1+0+0 | 3 | |
| 10 | Helena Blagne | Navaden majski dan | 25 | 5+1+1 | 0+0+3 | 3+2+1 | 0+7+0 | 0+0+2 | 7 | |||
| 11 | Šeri | Da li već spavaš | 6 | 5+0+0 | 1+0+0 | 14 | ||||||
| 12 | Ponoćni Expres | Pjesma o tebi | 22 | 0+1+3 | 0+0+1 | 5+5+7 | 8 | |||||
| 13 | Toni Cetinski | Marina | 22 | 2+3+3 | 2+3+0 | 2+0+0 | 3+0+2 | 1+1+0 | 8 | |||
| 14 | Daniel | Ma daj obuci levisice | 66 | 7+5+7 | 0+1+5 | 7+7+5 | 5+2+5 | 0+2+3 | 3+2+0 | 2 | ||
| 15 | Anastasija Nizamova-Muhić | Molitva | 11 | 0+1+0 | 7+0+3 | 11 | ||||||
| 16 | Zerina Cokoja | Bez tebe | 52 | 0+1+0 | 2+3+1 | 1+5+3 | 3+0+2 | 2+3+7 | 7+7+5 | 4 |
| Mesto | Kompozicija | Izvođač | tv centar | broj bodova |
|---|---|---|---|---|
| 1 | Brazil | Bebi Dol | TV BG | 68 |
| 2 | Ma daj obuci levisice | Danijel | HTV | 66 |
| 3 | Daj povedi me | Ivana Banfić | HTV | 57 |
| 4 | Bez tebe | Zerina Cokoja | TV SA | 52 |
| 5 | Gospode moj | Tedi Spalato | HTV | 29 |
Glasanjem poslednjeg člana žirija iz studija TV CG odlučeno je da pobednik Jugovizije sa 2 boda razlike bude Bebi Dol sa pesmom Brazil. Muziku za pesmu Brazil napisao je Zoran Vračevič, tekst Bebi Dol, aranžman Slobodan Marković. Prateće vokale pevale su ćerke poznatog kompozitora Kornelija Kovača, Aleksandra i Kristina. Na tabeli po tv centirma bilo je prikazano da je pesma Brazil, predstanik tv Beograd, dobila ukupno 7 bodova od članova žirija TV CG, 21 bod iz TV BG, 21 bod iz televizije Priština, iz TV NS ukupno 19 bodova, dok iz ostalih tv centara nije dobila nijedan bod.
Na kraju takmičenja, voditelj Jugovizije 1991., Senad Hadžifejzović je pozvao pobednika Bebi Dol da izađe na scenu i izvede pobedničku pesmu Brazil sa rečima: "Izađite na scenu da izvedete pobedničku kompoziciju. Mislim, ako hoćete." Bebi Dol je izašla na scenu i izvela pesmu Brazil, nakon čega je usledila odjavna špica, dok voditelji nisu zvanično ni odjavili progam. To je ujedno bila i poslednja Jugovizija na kojoj su učestvovale sve jugoslovenske republike.
RTB je snimio čak tri muzička spota za pesmu Brazil. Dva spota su bila snimljena za pesmu na srpskom jeziku, dok je treći spot bio snimljen za englesku verziju pesme. U to vreme je bio snimljen film Emira Kusturice Dom za vešanje, pa je jedan od spotova za pesmu otpevanu na maternjem jeziku bio kratka forma filma. Taj spot je poslat kao zvanični spot predstavnika JRT-a.
Na Pesmi Evrovizije 1991. godine u Rimu, Bebi Dol je nastupila prva uz totalno drugačiji aranžaman pesme. Naime, JRT je Evroviziji poslala pesmu sa drugacijim aranžmanom i korigovanim tekstom od one koja je pobedila na Jugoviziji, da bi Bebi Dol u Rimu 4.maja 1991. izvela pesmu sa sasvim trećim aranzmanom. Došlo je do neslaganja orkestra RAI-a i dirigenta Slobodana Markovića, tako da je ispalo da je na Jugoviziji praktično izglasana jedna pesma, a da se na Pesmi Evrovizije čula potpuno druga. Jedan bod sa Malte bio je dovoljan za pretposlednje, 21. mesto na Eurosongu. Upravo su ovako loš plasman pesme Brazil engleski kritičari iskoristili za dokazivannje tvrdnje da je Evrovizija prevaziđena forma zatvorena za savremene trendove u pop muzici.
Po mnogim kritičarima, za neuspeh je bila kriva loša situacija u Jugoslaviji. Dva dana pred samo takmičenje desio se incident u Borovom selu, između hrvatske policije i srpskih snaga, gde je poginulo 12 hrvatskih policajaca. Taj događaj su prenele sve svetske stanice, pa su Bebi Dol u Rimu na Pesmi Evrovizije na konferenciji za štampu jugoslovenskog predstavnika bila postavljana pitanja o političkoj situaciji u zemlji. Zbog toga, po mnogima, pesma Brazil nije osvojila više od 1 boda na Pesmi Evrovizije 1991.