John Gorton

Iz Wikipedije, slobodne enciklopedije
Idi na navigaciju Idi na pretragu
The Right Honourable
Sir John Gorton
GCMG  CH
JohnGorton1968.jpg
19. premijer Australije
Na položaju
10. januar 1968 – 10. mart 1971
Monarh Elizabeta II
Generalni guverner Lord Casey
Sir Paul Hasluck
Deputy John McEwen
Doug Anthony
Prethodi John McEwen
Slijedi William McMahon
ministar obrane
Na položaju
19. mart 1971 – 13. august 1971
Premijer William McMahon
Prethodi Malcolm Fraser
Slijedi David Fairbairn
ministar obrazovanja i obuke i nauke
Na položaju
16. februar 1962 – 28. februar 1968
Premijer Robert Menzies
Harold Holt
John McEwen
sam
Slijedi Malcolm Fraser
ministar rada
Na položaju
18. decembar 1963 – 28. februar 1967
Premijer Robert Menzies
Harold Holt
Prethodi Gordon Freeth
Slijedi Bert Kelly
ministar unutrašnjih poslova
Na položaju
18. decembar 1963 – 4. mart 1964
Premijer Robert Menzies
Prethodi Gordon Freeth
Slijedi Doug Anthony
ministar mornarice
Na položaju
10. decembar 1958 – 18. decembar 1963
Premijer Robert Menzies
Prethodi Charles Davidson
Slijedi Jim Forbes
vođa Liberalne stranke
Na položaju
9. januar 1968 – 10. mart 1971
Deputy William McMahon
Prethodi Harold Holt
Slijedi William McMahon
zamjenik vođe Liberalne stranke
Na položaju
10. mart 1971 – 18. august 1971
Premijer William McMahon
Prethodi William McMahon
Slijedi Billy Snedden
Senator za Victorju
Na položaju
22. februar 1950 – 1. februar 1968
Slijedi Ivor Greenwood
Član Australijski Parliament
za Higgins
Na položaju
24. februar 1968 – 11. novembar 1975
Prethodi Harold Holt
Slijedi Roger Shipton
Lični detalji
Rođenje John Grey Gorton
9. septembar 1911. (1911-09-09)
uncertain – Wellington, Novi Zeland, ili Prahran, Victoria, Australija
Smrt 19. maj 2002. (dob: 90)
St Vincent's Hospital, Sydney, Australija
Počivalište Melbourne General Cemetery
Politička stranka Liberal (1949–1975, 1993–2002)
Ostale političke
afilijacije
Nacionalna (do 1949)
političar (1975–1993)
Supružnik/ci Bettina Brown
(vj. 1935; umrla 1983)
Nancy Home
(vj. 1993)
Djeca 3
Obrazovanje Sydney Church of England Grammar School
Geelong Grammar School
Alma mater Brasenose College, Oxford
Vojna služba
Vjernost Australija
Služba/rod Royal Australian Air Force
Godine službe 1940–1944
Čin Flight Lieutenant
Unit
Bitke/ratovi Drugi svjetski rat

Sir John Grey Gorton GCMG  CH (9. septembar 1911 – 19. maj 2002) bio je australijski desničarski političar koji je od 1968. do 1971. godine služio kao premijer i vođa vladajuće Liberalne stranke.

Rođen kao nezakonito dijete poduzetnika, Gorton se kao mladić obrazovao na Oxfordu gdje je upoznao suprugu Bettinu sa kojom će imati troje djece. Za vrijeme Drugog svjetskog rata je služio kao lovački pilot u Australijskom ratnom zrakoplovstvu te je za vrijeme borbi sa Japancima oboren i ranjen 1942. godine, pri čemu mu je trajno deformirano lice. Političku je karijeru započeo 1946. godine, ispočetka kao član Nacionalne stranke, a potom njihovih koalicijskih partnera liberala. Godine 1950. je izabran u Senat gdje će ostati 18 godina. Stekao je reputaciju vatrenog antikomunista, kako na unutrašnjem planu, gdje se zalagao za zabranu Komunističke partije, tako i na vanjskom, gdje je zdušno podržavao SAD u Hladnom ratu te smatrao komunističku Kinu takvom opasnošću da zbog nje Australija mora razviti vlastito nuklearno oružje. Godine 1958. je prvi put ušao kao ministar u vladu, i sa vremenom se istakao kao jedan od najsposobnijih, predlažući mnoge reforme koje će biti usvojene 1970-ih.

Premijerom je postao nakon što je nerazjašnjeni nestanak premijera Harolda Holta 1967. godine izazvao natjecanje za mjesto vođe liberala. Mandat mu je obilježio kontinuitet sa politikom svojih prethodnika, uključujući australijsko učešće u sve nepopularnijem vijetnamskom ratu. Godine 1969. je na izborima potvrdio premijerski mandat, iako sa znantno smanjenom većinom. Godine 1971. je nakon jedva izbjegnutog pokušaja da ga se u stranačkom puču svrgne podnio ostavku. Kao član parlamenta se istakao liberalnim stavovima u unutrašnjoj politici, zalažući se za legalizaciju homoseksualnosti i abortusa. Kasnije je postao žestok kritičar svog stranačkog druga i premijera Malcolma Frasera.

Vanjske veze[uredi - уреди | uredi izvor]