Jeremija Isaković
Prota Jeremija Isaković (1877-1943) je bio srpski pravoslavni sveštenik kog su ubili četnici.
Rođen u Donjoj Šatornji, u velikoj porodici, gimnaziju je završio u Kragujevcu a bogosloviju u Beogradu.[1] Tokom školovanja u Beogradu bavio se atletikom i bio jedan od prvaka sportskog društva “Dušan Silni”.[1] Po završetku bogoslovije i vojske ženi se Kosarom Vukićević iz Svetlića. Službovao je u različitim mestima da bi 1905. dobio parohiju u selu Banji kod Aranđelovca gde podiže kuću 1908. i kupuje imanje 1911. godine. Jedan je od osnivača vinarske zadruge u kojoj je bio i sekretar. U 1 sv.ratu prati srpsku vojsku do Skadra gde biva zarobljen pa oslobođen. Posle rata njegovu kuću posećuju poznate, napredno orjentisane političke ličnosti, među kojima i dr. Ivan Ribar.[1]
Zbog podržavanja naprednih ideja početkom 2 sv. rata biva nekoliko puta hapšen, a po odbijanju poziva Milana Nedića, koji je pokušavao da okupi u to vreme što više viđenijih Srba protiv partizana.[1] U toku rata čitava Jeremijini porodica je pomagala antifašistički pokret a pored ideoloških razlika u njegovoj kući su često boravili partizanski borci: Slobodan Minić, Milić Radovanović, Dušan Petrović-Šane, Šarac, Dača, Milka Minić, Milan Milatović, Mika Milosavljević, Branko Petrović i drugi.
Kada su počela klanja u Šumadiji, jedne nedelje u crkvi okupljenim vernicima, među kojima je bilo četnika Orašačke brigade (čiji je komandant bio Nikola Kalabić), prota je rekao:
Ovo što četnici čine je protiv volje Božije, to je rabota nečastivog, oni su se odvojili od Boga i vere Božije, oni služe đavolu. Preklinjem ih u ime Boga. Neka im je ovo poslednja opomena i poziv da se vrate Bogu.[1]
14. avgusta 1943. u predvečerje, četnička trojka Nikole Kalabića, povela je Jeremiju i posle dvesta metara napala kamama. U dugotrajnoj i žestokoj borbi, sa mnogobrojnim ubodima noževa, uspeli su da savladaju ovog atletu i rodoljuba.[2] Na tijelu je imao 54 rane od noža i odsječen nos.[3] Njegova snaha, slovenska književnica Ruža Vreg bila je svjedokom zločina i kasnije ga potanko opisala.[3]
Njegovo delovanje, ugled a naročito tragična smrt imali su odjeka i doprineli širenju duha otpora čitavog kraja.
- Saopštenja Državne komisije za utvrđivanje zločina okupatora i njihovih pomagača, br. 7-33, Beograd, 1945.
- ↑ 1,0 1,1 1,2 1,3 1,4 Zašto je zaklan je prota Jeremija Isaković
- ↑ Saopštenja 1945: str. 321–322
- ↑ 3,0 3,1 ČETNIČKI ZLOČINI NAD SRBIMA