Iskrvavljenost

Iz Wikipedije, slobodne enciklopedije
Idi na navigaciju Idi na pretragu
Iskrvavljenost
Klasifikacija i spoljašnji resursi
ICD-10 T14.0-T14.1
ICD-9 872-893
Glavni članak: Rana

Iskrvavljenost, (lat. effusio sanguinis), smrt izazvana krvarenjem, je stanje u organizmu, koje nastaje nakon povreda krvnih sudova, i praćeno je isticanjem krvi iz njih sve do potpunog gubitka krvi. Krvarenje se može okončati iskrvavljenjem (do potpunog gubitka krvi) ili može da traje sve dok to ne bude spontano sprečeno bilo vazokonstrikcijom (stezanjem krvnih sudova), bilo koagulacijom krvi u predelu ozlede zida krvnog suda ili nakon nadvladavanja pritiska od izlivene krvi u okolini nad pritiskom koji vlada u krvnom sudu.[1]

Vrste iskrvavljenosti[uredi - уреди | uredi izvor]

Na osnovu količine izgubljene krvi u toku krvarenja razlikujemo sledeće vrste iskrvavljenosti;

  • Kompletna iskrvavljenost-potpuni gubitak krvi (lat. Exsanguinatio), završava smrtnim ishodom.
  • Veliki gubitak krvi (lat. Desanguinatio), koji prati hipovolemija i pojava šoka. Može okončati smrtnim ishodom ako se pravovremeno ne započene sa nadoknadom izgubljene krvi (transfuzijom krvi ili zamenama za transfuziju (infuzijom rastvora), ako krv nije trenutno dostupna).[2]

Količina izgubljene krvi[uredi - уреди | uredi izvor]

Krv kod čoveka u proseku čini trinaestinu njegove ukupne telesne masa.

Iskustveno je utvrđeno da zdrava osoba može da izgubi 10-15% krvi bez ozbiljnih posledica. Zato kod dobrovoljnog davanja krvi maksimalna količina uzete krvi ne sme biti veća od 8-10%. Kod krvarenja, iz zida oštećenog većeg krvnog suda, važniju ulogu u spontanom zaustavljanju krvarenja ima obrazovanje krvnog ugruška (koaguluma). Kod krvarenja iz većeg broja manjih krvnih sudova (venule i kapilari) važniju ulogu u spontanom zaustavljanju krvarenja ima vazokonstrikcija (stezanje krvnih sudova).

Količina izgubljene krvi koja može dovesti do smrtnog ishoda, je individualna, ali se smatra, da je kod prosečne osobe, dobrog zdravstvenog stanja, gubitak krvi preko 40% celokupne krvi, opasan po život. Kod bolesnih, starih osoba, dece i bolesnika nakon operativnog zahvata gubitak i manje količine krvi može rezultovati smrtnim ishodom. Organizam mnogo teže podnosi hronični gubitak krvi čak i ako se radi o manjim količinama.

Etiologija[uredi - уреди | uredi izvor]

Prema uzroku i načinu nastanka iskrvavljenja mogu biti;

Klinička slika[uredi - уреди | uredi izvor]

Promene kod iskrvaljenosti karakterišu sledeće manifestacije;

  • bledilo kože,
  • suvoća u ustima i izražena žeđ
  • sumaglica i vrtoglavica
  • malokrvnost i suvoća tkiva i unutrašnjih organa,
  • nesvestica koja prelazi u gubitak svesti,
  • poremećaj srčanog ritma (u početku ubrzan (>120 otkucaja) a kasnije usporen zbog smanjenog ili potpunog prestanka priliva krvi u srčane šupljine-„srce radi na prazno“),
  • jako oslabljen puls
  • pad krvnog pritiska sve do nemerljivog.
  • smrtni ishod.

Vidi još[uredi - уреди | uredi izvor]

Izvori[uredi - уреди | uredi izvor]

  1. Ćeramilac A. Opšta i specijalna patologija mehaničke traume. Beograd: Zavod za udžbenike i nastavna sredstva, 1986.
  2. Primanje krvi transfuzijom arhivirano rujan-септембар 28, 2007 na Wayback Machine, Pristupljeno 18. 11. 2009.

Literatura[uredi - уреди | uredi izvor]

  • Kratofil B, Maldini B. Kardiopulmonalna reanimacija. U: Jukić M, Majerić Kogler V, Husedžinović I, Sekulić A, Žunić J. Klinička anesteziologija., Zagreb: Medicinska naklada, 2005:341-360.
  • Ćeremilac A. Patologija mehaničkih povreda (sudsko medicinski značaj) Medicinska knjiga Beograd-Zagreb 1973.
Star of life.svg Molimo Vas, obratite pažnju na važno upozorenje u vezi tema o zdravlju (medicini).