Isidor Papo

Iz Wikipedije, slobodne enciklopedije
Idi na navigaciju Idi na pretragu
Isidor Papo
Nema slobodne slike
Rođen/a 31. decembar 1913. (1913-12-31)
Ljubuški, Austrougarska
Umro/la 14. oktobar 1996. (dob: 82)
Beograd, Jugoslavija
Nacionalnost Jugoslovenski (sefardski) jevrej
Ostala imena Izidor Papo
Zanimanje vojni lekar
Poznat/a po član Vrhovnog štaba NOBJ

Prof dr Isidor Papo (Ljubuški, 31.12.1913 — Beograd, 14.10.1996)[1], lekar - kardiohirurg, general-pukovnik sanitetske službe i glavni hirurg JNA, učesnik Narodnooslobodilačke borbe i član SANU.

Život[uredi - уреди | uredi izvor]

Rođen 31. decembra 1913. godine u Ljubuškom. Potiče iz porodice sefardskih Jevreja, čiji su preci došli u XVII. veku, nakon što su bili prognani iz Španije. Posle završene gimnazije u Mostaru, 1932. godine, upisao je studije medicine na Univerzitetu u Zagrebu.

Posle Aprilskog rata i okupacije Kraljevine Jugoslavije, 1941. godine, odlazi u Mostar i radi na hirurškom odeljenju, a zatim odlazi u Mostarski NOP odred. Tokom rata nalazio se u hirurškoj ekipi Vrhovnog štaba NOV i POJ. Za vreme rata doživeo je tešku porodičnu tragediju. Ustaše su mu zverski ubili preko 50 članova porodice uključujući rođenog brata i sestru[2].

Godine 1944. poslat je u saveznički centar u Italiju, gde je upoznao Roda Smita (koji ga je 1969. godine predložio za člana Kraljevskog hirurškog koledža koji je brojao 50 članova). Po povratku iz Italije posato je upravnik Bolničkog centra u Novom Sadu, a potom je upućen na Sremski front, gde je rukovodio pokretnim hirurškim ustanovama.

Godine 1946. je poslat u Sovjetski Savez na usavršavanje kod Judina, Bakunjeva i Višnjevskog. Tamo je položio i specijalistički ispit iz hirurgije 1947. godine, a 1948. se vraća u zemlju i postaje načelnik Drugog hirurškog odeljenja Glavne vojne bolnice koja je kasnije prerasla u Vojnomedicinsku akademiju JNA. Kako je kod Judina naučio njegovu tehniku rekonstrukcije jednjaka počinje da je primenjuje ali i usavršava, pa se ta operacija u hirurškim tehnikama naziva „operacijom po Judinu i Papu“. Do tada ove bolesnike u Jugoslaviji niko nije operisao, a kako ih je bilo mnogo, Papo je ubrzo operisao preko 350 ovih bolesnika, po čemu je stekao i medunarodno priznanje. Ubrzo je postavljen za šefa Katedre hirurgije i glavnog hirurga JNA.

Zatim odlazi u SAD na usavršavanje u kardiohirurgiji koje se tih godina radala zahvaljujući usavršavanju ekstrakorporalne cirkulacije. Bio je na klinikama u Filadelfiji, Mayo klinici, Mt Sinay Hospital i drugim. Vraća se u zemlju i počinje da radi operacije na srcu i već 12. novembra 1965. godine ugraduje prvu veštačku valvulu. Uradio je blizu 4.000 operacija na otvorenom srcu.

Njegova supruga je bila Asja.

Karijera[uredi - уреди | uredi izvor]

Godine 1950. dobio je zvanje docenta, 1953. vanrednog profesora, a 1956. redovnog profesora. Napredovao je i u vojnoj karijeri. Godine 1975. unapređen je u čin general-pukovnika sanitetske službe JNA. Za predsednika Hirurške sekcije izabran je krajem 1963. godine i na toj dužnosti je ostao do 22. januara 1966. godine. U tom periodu rad sekcije je bio intenzivan. Pozivao je i ugledne hirurge iz inostranstva da drže predavanja na sastancima Sekcije.

Bio je član udruženja hirurga Jugoslavije kao i brojnih medunarodnih društava:

  • Austrijskog društva traumatologa,
  • Međunarodnog društva za hidatidologiju,
  • Naučnog saveta Medunarodnog hirurškog društva,
  • Američkog kardiološkog koledža,
  • Nemačkog hirurškog društva,
  • počasni član Pariskog društva hirurga,
  • Američkog lekarskog društva, CICD-a,
  • hirurškog društva Los Anđelesa,
  • član francuske Akademije hirurgije,
  • Peruanske Akademije medicinskih nauka,
  • Kraljevskog koledža hirurgije Engleske i Irske,
  • grudnohiruškog društva Bolivije i dr.

Objavio je 217 radova, od toga 13 u inostranim časopisima. Bio je redaktor udžbenika Ratna hirurgija. Preko 30 godina bio je načelnik hirurške klinike VMA. Penzionisan je 1982. godine. Umro je 14. oktobra 1996. godine i sahranjen je na Jevrejskom groblju u Beogradu.

Dela[uredi - уреди | uredi izvor]

Po katalogu Narodne biblioteke Srbije[3]:

  • Primarni odloženi šav ratne rane (1977), koautor;
  • Ratna hirurgija (1980);
  • Slobodan Kostić: (1902-1986) (1987).

Nagrade i odlikovanja[uredi - уреди | uredi izvor]

Nosilac je brojnih uglednih odlikovanja i nagrada:

Za dopisnog člana Srpske akademije nauka i umetnosti izabran je 21. decembra 1961, a za redovnog 7. marta 1968. godine[1].

Veze[uredi - уреди | uredi izvor]

Reference[uredi - уреди | uredi izvor]

  1. 1,0 1,1 1,2 "Изидор Папо". Srpska akademija nauka i umetnosti. http://www.sanu.ac.rs/Clanstvo/IstClan.aspx?arg=1158. pristupljeno 09.02.2013.. 
  2. Vojna enciklopedija, 2. izdanje. Beograd: 1978. Vol. 6, str. 529.
  3. "Elektronski katalog Narodne biblioteke Srbije". Narodna biblioteka Srbije. http://www.vbs.rs. pristupljeno 09.02.2013.. 

Eksterni linkovi[uredi - уреди | uredi izvor]

Partizanska spomenica 1941. Segment isključivo posvećen Narodnooslobodilačkoj borbi.