Hvat (mera za dužinu)

Iz Wikipedije, slobodne enciklopedije
Idi na navigaciju Idi na pretragu

Hvat je starinska mera za dužinu i iznosi 1,896484 metara, zaokružuje se na 1,8965 metara.

Kvadratni (četvorni) hvat je prema tome 3,596712 kvadratnih metara.

Carica Marija Terezija je 1756. donijela propise koji su ujednačili veličinu hvata u cijeloj srednjoj Europi, te uvela hvat kao jedinstvenu mjeru za dužinu . Paralelno s tim propisom počele su izmjere pojedinih područja, pretežno na području Hrvatske, te se stoga danas hvat Marije Terezije često naziva i hrvatski hvat.

Hvat ili sežanj se u početku računao na temelju prosječne udaljenosti između vrhova prstiju raširenih ruku, a ponegdje je definiran i kao tisućiti dio nautičke milje (1,852 metra).

U starim dokumentima, npr. u vezi zemlje koja je svojevremeno nacionalizavana, površina zemlje može biti izražena u starim merama.

Mere površine[uredi - уреди | uredi izvor]

Mere površine izvedene iz kvadratnog hvata.

  • kvadratni hvat = 3,59 m2
  • motika = 200 kvadratnih hvati = 719,34245 m2
  • jutro ili katastarsko jutro ili dan oranja = 8 motika = 1.600 kvadratnih hvati = 5754,7396 m2 (zaokruženo 5755 m2)
  • lanac = 10 motika = 7193,4245 m2

Dan oranja se definiše i kao 4.000 m2. Prema srpskom Zakonu o šest dana zemlje od 24. decembra 1873. (po novom 5. januar 1874), dan oranja je definisan kao "1.600 kv. hvata"[1]

Manje jedinice[uredi - уреди | uredi izvor]

  • hvat = 6 stopa = 18 šaka = 72 palca
  • stopa = 3 šake = 12 palaca = 0,31608 metara
  • šaka = 4 palca = 0,10536 metara
  • palac = 0,02634 metara
  • crta = 2159 mm

Ovde se očigledno ne radi o engleskoj jedinici palac ili Inč koji je 0,0254 metara.

Takođe pogledati[uredi - уреди | uredi izvor]

Izvori[uredi - уреди | uredi izvor]