Gruzijsko-osetski sukob (1918–1920)

Iz Wikipedije, slobodne enciklopedije
Idi na navigaciju Idi na pretragu

Gruzijsko-osetski sukob je naziv za niz od tri ustanka koje je od 1918. do 1920. godine, za vrijeme ruskog građanskog rata osetsko stanovništvo na području današnje Južne Osetije diglo sa ciljem da izbori nezavisnost, odnosno priključi se svojim sunarodnjacima u Sjevernoj Osetiji pod vlašću sovjetske Rusije. Do prvog ustanka je došlo u proljeće 1918. godine, nekoliko mjeseci nakon Oktobarske revolucije i raspada tadašnje ruske države (bivšeg Ruskog Carstva), kada se Južna Osetija našla pod vlašću novoproglašene Zakavkaske Demokratske Federativne Republike, čijom su vladom dominirali gruzijski menjševici. Iako su ustanici nakratko zauzeli glavni grad Chinvali, ustanak je brzo ugušen, a vlasti su nad lokalnim stanovništvo poduzele surove represalije. Sljedeći se ustanak zbio u oktobru 1919. godine, nakon što se i sama Zakavkaska Federacija raspala, a umjesto nje vlast preuzela Demokratska Republika Gruzija. I taj je ustanak brzo ugušen. Mnogo veći i uspješniji ustanak je podignut u proljeće 1920. godine, kada su ustanicima pomogle trupe Crvene armije koje su prešle granicu, te je zauzet najveći dio Južne Osetije, uključujući grad Java. Crvenoarmejske snage su se, međutim, povukle nakon što je boljševički vođa Vladimir Lenjin zaključio kako, barem privremeno, treba teritorijalni integritet Gruzije. To su iskoristile gruzijske snage pod vodstvom Valikom Jughelijem koje su ubrzo nakon toga ugušile ustanak, zbog čega je nekoliko desetaka hiljada Oseta otišlo u bijeg. Godine 1921. su Oseti pomogli Crvenoj armiji u sovjetskoj invaziji Gruzije, nakon koje je formirana Južnoosetijska autonomna oblast u okviru sovjetske Gruzije.

Iako su odnosi između Gruzijaca i Oseta pod sovjetskom vlašću nakon toga uglavnom bili mirni i lišeni međusobnih sukoba, krvoproliće iz doba ruskog građanskog rata je postalo povodom, odnosno značajno doprinijelo izbijanju gruzijsko-osetskog sukoba prilikom raspada SSSR i prvim godinama post-sovjetskog perioda.