Gardaja

Iz Wikipedije, slobodne enciklopedije
Idi na navigaciju Idi na pretragu
Gardaja
غرداية‎
Pogled na grad iz aviona
Pogled na grad iz aviona
Koordinate: 32°29′N 3°40′E / 32.483°N 3.667°E / 32.483; 3.667
Država  Alžir
Pokrajina Gardaja
Visina 572[1]
Stanovništvo (2008.)
 - Grad 142,913[1]
Vremenska zona UTC+1 (UTC)
Poštanski broj 47000[1]
Karta
Gardaja is located in Alžir
Gardaja
Gardaja
Pozicija Gardaje u Alžiru

Gardaja (arapski: غرداية/ Ghardaïa, berberski: Taɣerdayt)) je grad i općina od 142,913 stanovnika[1] u sredini Alžira u Pokrajini Gardaja u kojoj je i administrativni centar.[2]

Grad je danas svjetski poznat kao jedan od gradova pentopolisa koji formiraju lokalitet - Dolina M'zab koji je 1982. uvršten na UNESCO-vu Listu mjesta svjetske baštine u Africi.[3]

Geografske karakteristike[uredi - уреди | uredi izvor]

Gardaja se prostire u saharskoj pustinji u oazi Vadi M'zaba, koja je udaljena 600 km južno od glavnog grada Alžira.[3]

Pogled na antički ksar

Historija[uredi - уреди | uredi izvor]

Gardaja je nastala u 11. vijeku kao ksar berberskog plemena Mozabita. Po lokalnoj legendi izgrađena je oko pećine (eremitorija) u kojoj je živjela svetica - Daïa.[2]

Oaza Vadi M'zaba duga je 25 km, u njoj pored Gardaje leži još četiri grada; Melika, Beni Isguen, Bounoura i El Atteuf[4]

Svi oni nastali su kao ksarovi između 1012. i 1350.[3] Izgrađeni su na isti način oko visoke džamije koja je istovremeno bila i posljednja točka odbrane - citadela, ali i arsenal i skladište hrane. Oko nje su u koncentričnim krugovima građene skromne kuće stanovi stanovnika sve do posljednjih bedema.[3]

Krajem 19. vijeka taj pentopolis je imao 18.000 stanovnika.[4]

Danas su sva ta naselja spojena u jednu urbanu cjelinu, sa Gardajom kao centrom. Specifičnost Gardaje je minaret njene džamije izgrađen u obliku piramide.[2]

Suk u Gardaji

Današnja Gardaja je pored tog što je obrazovni centar i grad sa velikom bolnicom, i turistička destinacija za obilazak ksarova u oazi.[5]

Privreda i trasport[uredi - уреди | uredi izvor]

Gardaja je prvenstveno trgovačko - administrativni centar poljoprivrednog kraja. Poznat je po velikim nasadima palmi datulja i citrusa.[5] Najveći industrijski objekt je tvornica cijevi Alfapipe.[6]

Pored grada prolazi transaharski autoput N1, a ima i aerodrom (IATA: GHA, ICAO: DAUG)[2]koji se nalazi 16 km jugoistočno.

Izvori[uredi - уреди | uredi izvor]

  1. 1,0 1,1 1,2 1,3 "Algeria, People's Democratic Republic of Algeria" (engleski). City population. http://www.citypopulation.de/en/algeria/cities/. Pristupljeno 2.2. 2020.. 
  2. 2,0 2,1 2,2 2,3 "Ghardaïa, Algeria" (engleski). Encyclopaedia Britannica. https://www.britannica.com/place/Ghardaia. Pristupljeno 2.2. 2020.. 
  3. 3,0 3,1 3,2 3,3 "M'Zab Valley" (engleski). UNESCO. http://whc.unesco.org/en/list/188. Pristupljeno 23.2. 2020.. 
  4. 4,0 4,1 Marc Côte. "Une ville remplit sa vallée : Ghardaïa" (francuski). Méditerranée. https://www.persee.fr/doc/medit_0025-8296_2002_num_99_3_3270. Pristupljeno 2.2. 2020. 
  5. 5,0 5,1 "Huit bonnes raisons de visiter Ghardaïa" (francuski). Visa Algerie. https://www.visa-algerie.com/lieu/huit-bonnes-raisons-de-visiter-ghardaia/. Pristupljeno 2.2. 2020.. 
  6. "Algérienne de Fabrication de Pipe" (engleski). IMETAL. http://www.imetal.dz/imetal/entreprise/alfapipe-spa/. Pristupljeno 2.2. 2020.. 

Vanjske veze[uredi - уреди | uredi izvor]