Drugi atenski savez

Iz Wikipedije, slobodne enciklopedije
Idi na navigaciju Idi na pretragu

Drugi atenski imperij ili Drugi atenski savez je naziv za konfederaciju starogrčkih polisa na čelu s Atenom osnovanu u prvoj polovici 4. vijeka pne. s ciljem obrane od Sparta|Sparte i, kasnije, od Perzijskog Carstva.

Uzrok stvaranja saveza je bilo sve veće nezadovoljstvo spartanskom hegemonijom, odnosno sve bezobzirnije spartansko kršenje odredbi Antalkidinog mira 387. pne. o autonomiji grčkih polisa. Povod za sklapanje saveza je bio neuspjeli pokušaj spartanskog vojskovođe Sfodrije da godine 379. pne. na svoju ruku osvoji atensku luku Pirej, a nakon čega su ga spartanske vlasti odbile kazniti zbog tog čina.

Atenjani su stoga oko sebe godine 378. pne. okupili pretežno jonske polise, kojima se kao partner priključila i Teba, nedavno oslobođena spartanske vlasti. Novi savez je dobio ustav čiji je tekst, datiran od 377. pne., sačuvan do današnjih dana. Na temelju njega je zaključeno kako su Atenjani, barem u početku, nastojali izbjeći pogreške nalik na one prilikom stvaranja Delskog saveza, odnosno savez zloupotrebljavati kao oruđe vlastite hegemonije nad drugim članicama. Na čelu Saveza se nalazilo posebna skupština zvana synedrion, u kome je, bez obzira sjedio po jedan član svakog polisa, bez obzira na veličinu. Umjesto zajedničke blagajne sa sjedištem u Ateni i stalnih poreza, plaćali su se tzv. "doprinosi" i to samo u posebnim prilikama.

Novi savez se, međutim, pokazao kratkotrajnijim od Delskog, i to zbog vanjskopolitičkih okolnosti. Godine 372. pne. su Tebanci uništili grad Plateju, tradicionalni saveznik Atene, na beotijsko-atičkoj granici, pa su Atenjani, plašeći se nove tebanske hegemonije, otpočeli pregovore sa Spartancima. Godine 371. pne. je porazom Sparte u bitci kod Leuktre konačno okončana spartanska hegemonija, te je za mnoge polise Savez tada izgubio smisao postojanja.

Atenjani se, tada, međutim, nisu htjeli odreći Savez, pa je između njih i saveznika dolazilo do napetosti koje će eskalirati u Savezničkom ratu koji je 355. pne., uz perzijsko posredovanje, završio formalnim raspuštanjem Saveza.

Literatura[uredi - уреди | uredi izvor]

  • Cargill, Jack. The Second Athenian League: Empire or Free Alliance? Berkeley: University of California Press, 1981. ISBN 0-520-04069-4
  • Rhodes, P. J. A History of the Classical Greek World, 478-323BC. Blackwell Publishing, 2005.