Dragiša Brašovan

Iz Wikipedije, slobodne enciklopedije
Idi na navigaciju Idi na pretragu

Dragiša Brašovan (Vršac, 25. maj 1887Beograd, 7. april 1965) je bio arhitekt, jedan od pionira srpske moderne arhitekture.

Počeci[uredi - уреди | uredi izvor]

Osnovno i srednje obrazovanje Brašovan stiče u rodnom mestu, a zatim, 1906. godine upisuje Arhitek­tonski fakultet Tehni­­č­kog univerziteta u Budimpešti. Sistem nastave na fakultetu bio je organizovan kroz osam semestara, a nakon druge godine studija polagao se strogi (stručni) ispit, što je inače u to vreme bila uobičajena procedura na svim tehničkim fakultetima i akademijama u Srednjoj Evropi.

Karijera[uredi - уреди | uredi izvor]

Zgrada BIGZ-a u Beogradu, delo arhitekte Brašovana
Zgrada Komande vazduhoplovstva u Zemunu, oštećena u NATO bombardovanju 1999. godine
Zgrada Banovine (danas Izvršno veće Vojvodine) u Novom Sadu

Diplomski rad (koji se sastojao od diplomskog projekta i završnog ispita) položio je 30. septembra 1912. godine sa ocenom „odličan“. Narednih šest godina provešće radeći u prosla­vljenom Arhitektonskom ateljeu „Teri i Poganj“ u Budimpešti. Nakon rata vraća se u otadžbinu. Nekoliko godina je bio zaposlen na mestu gradskog arhitekte u Velikom Bečkereku. Otuda je Brašovanovo delo bilo poprilično zastupljeno u ovom gradu (Sokolski dom, vila na Begeju, adaptacija Pozorišta), kao i u okolini (Crkva u Orlovatu).

Međutim, već početkom dvadesetih godina prošlog veka, Brašovan će svoju afirmaciju potpuno vezati za Beograd. U prestonici je sa arhitektom Milanom Sekulićem osnovao firmu „Arhi­tekt“, gde je on radio kao glavni projektant. Firma se bavila i izvođačkim radovima. Sa Sekulićem se razilazi 1925. godine i od tada radi samostalno, pod firmom „Arhitekta Dragiša Brašovan“, isključivo za projektantske usluge.

Ono po čemu je Brašovan najviše vrednovan u istoriji srpske arhitekture vezuje se za potonji period, kada svoje sjajno akademsko obrazovanje ostavlja po strani i prihvata osnovne postulate nadolazeće, moderne arhitekture. Tada nastaju i nje­go­va najznačajnija dela: Zgrada IV Vojvodine u Novom Sadu (Banovina), zgrada Držav­ne štamparije i hotela "Metropol" u Beogradu i Komanda Ratnog vazduhoplovstva u Zemunu.

Među mnogobrojnim počastima, jedna je bez presedana u srpskoj arhi­tek­turi: bio je izabran za počasnog člana RIBA - Kraljevskog instituta britanskih arhitekata.

Dela[uredi - уреди | uredi izvor]

Zrenjanin:

  • Zgrada Srpske banke, oko 1920.
  • Sokolski dom, 1927.

Orlovat:

  • Crkva Vavedenja Bogorodice, 1924-1927.[1]

Novi Sad:

  • Radnička komora, 1931.
  • Zgrada Dunavske banovine (danas Izvršno veće Vojvodine), 1939.
  • Glavna pošta, 1961.

Beograd:

  • Zgrada Muzeja Nikole Tesle, 1932.
  • Zgrada Državne štamparije (današnji BIGZ) 1934-1941.
  • Komanda Vazduhoplovstva u Zemunu, 1939.
  • Hotel "Metropol", 1953.
  • nekoliko stambenih zgrada izgrađenih tridesetih godina -{HH}- veka (Francuska br. 5, Bulevar Oslobođenja br. 2, Bulevar despota Stefana br. 8, itd.)

Jagodina:

Izvori[uredi - уреди | uredi izvor]

Vanjske veze[uredi - уреди | uredi izvor]