Dionisije Novaković

Iz Wikipedije, slobodne enciklopedije
Idi na navigaciju Idi na pretragu
Dionisije Novaković
Biografske informacije
Rođenje 1705.
Boka kotorska
Smrt 8. decembar 1767.
Sentandreja

Dionisije Novaković (1705, Boka kotorska[lower-alpha 1]8. decembar. 1767, Sentandreja, kod Budimpešte) je bio budimski episkop, propovednik i crkveni pisac.

Kao jerođakon manastira Savine, otišao je Novaković 1725. u Kijev, gde je završio gimnaziju i duhovnu akademiju. Na povratku iz Rusije 1737. došao je u Novi Sad i postao profesor filozofije i bogoslovije u duhovnoj akademiji, koju je u to vreme osnovao u Novom Sadu bački vladika Visarion Pavlović. Neko vreme bio je i propovednik u Hrvatskoj i u Budimu. Budimci su ga toliko rado imali, da su arhijerejski sinod gotovo prisilili da im da Novakovića za episkopa. Za episkopa je posvećen 1749. Godine 1761. dobio je na upravu i episkopiju erdeljskih Rumuna. Kao profesor duhovne akademije u Novom Sadu Novaković je bio neobično revan i savestan radnik, te je nastojao da svome narodu omili nauku i dokaže njezinu važnost za progres čovečanstva. U tom smislu sastavljeno je i jedno njegovo predavanje od 8/9. 1744. O pohvalah i polzje nauk svobodnih. Osim toga ostalo je nekoliko Novakovićevih dela, filozofsko-etičkog, dogmatskog, polemičkog i liturgičkog sadržaja, u rukopisima patrijaraške biblioteke manastira Grgetega i Orahovice.

Važniji radovi:

  • Istorija naturalnaja filosofov, u pitanjima i odgovorima,
  • O purgatoriji rimskoj, sije jest o ognju čistitelnomu,
  • Osnovatelnoje pokazanije o ravnostjeh meždu vostočnoj i zapadneju cerkoviju,
  • Sočinenije o proishoždeniji Sv. Duha,
  • Privjetstvovanija različnaja vdni roždestva Hristova,
  • Propedija blagočestija i dolžnostej hristijanskih.

Njegov Epitom ili kratkaja skazanija svjaščenago hrama, riz jego i t. d, koji je napisao 1741, štampan je u tri maha posle njegove smrti (1768, 1783. i 1805).

Napomene[uredi - уреди | uredi izvor]

Literatura[uredi - уреди | uredi izvor]

  • Narodna enciklopedija (1927. g.), članak R. Grujić, profesor Univerziteta Skoplje.
  • Vukašinović, mr Vladimir; Čolović, Branko (2006). "Dionisije Novaković, episkop Budimski - Biografija" (((sh))). Srpsko-dalmatinski magazin. Zagreb: Prosvjeta. str. str. 147-160. ISSN 1846-3436. 



Dionisije Novaković[uredi - уреди | uredi izvor]

Dionisije Novakovicć (Kotor, Republic of Venice, 1705-Szentendre, Habsburg Monarchy, 8 December 1767) was a Serbian philosopher, theologian, professor and writer who introduced modern principles of astronomy in Serbian textbooks. He wrote among other a manuscript partly with astronomical content, which disappeared during World War II. It is important for containing the first treatment of post-Copernican astronomy by a Serbian scholar. Thanks to Dimitrije Ruvarac some of the basis of Novaković's work was published in 1924. He was also a bishop of the Serbian Orthodox Church.

In 1724 he went to Russia where he studied theology, philosophy, natural science, mathemathics and astronomy at the prestigious Kyiv-Mohyla Academy (now the National University of Kyiv-Mohyla Academy). Upon graduating he returned home, in Novi Sad, where he was appointed professor at the newly-founded college, Latin-Slavic School of Our Lady led by its founder Bishop Visarion Pavlović. Novaković was a colleague of Zaharije Orfelin, Jovan Rajić, Manuil Kozačinski, Mojsej Putnik, and a contemporary of Simeon Končarević, Vasilije Jovanović Brkić, Roger Joseph Boscovich, and Theofan Prokopovich.

Main Works[uredi - уреди | uredi izvor]

  • Istorija naturalnaja filosofov, u pitanjima i odgovorima,
  • O purgatoriji rimskoj, sije jest o ognju čistitelnomu,
  • Osnovatelnoje pokazanije o ravnostjeh meždu vostočnoj i zapadneju cerkoviju,
  • Sočinenije o proishoždeniji Sv. Duha,
  • Privjetstvovanija različnaja vdni roždestva Hristova,
  • Propedija blagočestija i dolžnostej hristijanskih

References[uredi - уреди | uredi izvor]

Dimitrije Ruvarac on Dionisije Novaković: http://adsabs.harvard.edu/abs/2005daas.conf..273J
Greška kod citiranja: <ref> oznake postoje za grupu pod imenom "lower-alpha", ali nije pronađena pripadajuća <references group="lower-alpha"/> oznaka, ili zatvarajući </ref> nedostaje