Derbyshire

Iz Wikipedije, slobodne enciklopedije
Idi na navigaciju Idi na pretragu
Derbyshire
Pozicija Derbyshira na karti Engleske
U sastavu Engleske
Upravni oblik county
Glavni grad Matlock
Lord poručnik
Visoki šerif
William Tucker
Derek Mapp
Površina 2629 km²
Stanovništvo 1.018.483
Gustoća 387 stanovnika na km²

Derbyshire (skraćeno Derbys ili Derb) čita se Darbišir je historijski, ceremonijalni i Nemetropolitanski county u sredini Engleske.

Ime je dobio po svom tradicionalnom administrativnom centru gradu Derbyu, iako je on danas samostalna unitarna jedinica, i administrativno nije vezan sa Derbyshirom.[1]

Geografske karakteristike[uredi - уреди | uredi izvor]

Derbyshire leži u regiji Istočni Midlands, ima površinu od 2,629 km², na kojoj živi 1,018,483 stanovnika.[1] On graniči sa Countijem Greater Manchester sa sjeverozapada, sa West Yorkshirom sasjevera, sa South Yorkshirom sa sjeveroistoka, sa Nottinghamshirom sa istoka, sa Leicestershirom sa jugoistoka, sa Staffordshirom sa zapada i jugozapada i sa Cheshirom sa zapada.[1]

Njegov krajolik varira od sumornih močvara na sjeveru Peak Districta do južnih dolina rijeke Trent. [1]

Topografski se Derbyshire može se podijeliti u dva dijela - viši sjeverni, koji kulminira u Peak Districtu, i niži južni oko grada Derbya. Po većem sjeverozapadnom dijelu Derbyshira prostire se nacionalni park Peak District. Obronci masiva Pennines prostiru se do sjevernih granica Derbyshira.[1]

Najznačajniji vodotok je rijeka Derwent, čiji sliv leži gotovo sav u Derbyshiru, ona se jugoistočno od Derbya.spaja sa rijekom Trent.[1]

Historija[uredi - уреди | uredi izvor]

Po Derbyshiru ima brojnih prahistorijskih nalaza, kao što je lokalitet Creswell Crags iz paleolitika, i lokalitet iz ranog brončanog doba - Arbor Low, kod Youlgreava. Rimljani su podigli mrežu vojnički puteva i utvrda, tako da jedino terme Aquae Arnemetiae nisu imale vojni karakter.[1]

Dolaskom Anglosaksonaca Derbyshire postaje dio Kraljevstva Mercija, ali to nije dugo trajalo jer su 873. Vikinzi iz Danske zauzeli njegov vjerski centar - Repton, i naselili se u tom kraju i osnovali grad Derby. Derbyshire je sve do 18. vijeka, ostao uglavnom ruralni kraj, vezan uz stočarstvo, uz nešto rudarstva zbog olova koje je bilo na cijeni tokom |srednjeg vijeka.[1]

Intenzivnije iskapanje željezne rude po istočnom Derbyshiru počelo je u 17. vijeku, dok se industrija počela razvijati još u 18. vijeku. Prva moderna tvornica u Engleskoj, predionica svile u Derbyu, sagrađena je 1717., a 1771. Richard Arkwright podigao je prvu predionicu pamuka, pokretanu vodeničkim pogonom kod Cromforda. [1]

Privreda[uredi - уреди | uredi izvor]

Privreda Derbyshira se kreće od turizma u Peak Districtu do jrudarstva i metalurije na istoku i jugu.[1]

Doline Derbyshira postale su tokom 18.. i početkom 19. vijeka, centri tekstilne industrije, a tad su i nalazišta željezne rude i ugljena na istoku dobila na važnosti. Ugljenokopi na istoku i jugu Derbyshira su intenzivno eksploatirani tokom 19. vijeku, a gradovi kao što su Chesterfield, Bolsover, Alfreton i Ilkeston postali su snažni industrijski centri, a sam Derby metalurški.[1]

Tradicionalne industrije Derbyshira ugasle su tokom u 20. vijeka, tako da je rudarstvo spalo na nekoliko velikih rudnika, a posljednja visoka peć zatvorena je 1974. I pored toga je Derbyshir i danas vodeći proizvođač brojnih vrsta željeznih i čeličnih odljevaka., kao i brojnih metalurških i kemijiskih proizvoda

Uz to za privredu su značajni kamenolomi kod Buxtona i Wirkswortha, kao i jedan od pogona Rolls-Royca iz 1906.

Za današnju privredu Derbyshira značajan je turizam koji je osobito razvijen na sjeveru. Pored tog po Derbyshiru ima brojnih dvoraca iz 15. vijeka nadalje.

Čitav niz historijskih tvornica zvanih Mlinovi doline Derwent upisano je 2001. na UNESCO-vu Listu mjesta svjetske baštine u Evropi[1]

Izvori[uredi - уреди | uredi izvor]

  1. 1,00 1,01 1,02 1,03 1,04 1,05 1,06 1,07 1,08 1,09 1,10 1,11 "Derbyshire" (engleski). Encyclopædia Britannica. https://www.britannica.com/place/Derbyshire. pristupljeno 02. 10. 2016. 

Vanjske veze[uredi - уреди | uredi izvor]