Dan borca

Iz Wikipedije, slobodne enciklopedije
Spomenik „Poziv na ustanak“ ispred muzeja „4. juli“

Dan borca (mak. Ден на борецот; sl. Dan borcev) je bio državni praznik u Socijalističkoj Federativnoj Republici Jugoslaviji i Saveznoj Republici Jugoslaviji, koji se proslavljao 4. jula.

Dan borca, koji je nazivan i „praznik ustanka naroda Jugoslavije“, obeležavao je godišnjicu sednice Politbiroa Centralnog komiteta Komunističke partije Jugoslavije, održane 4. jula 1941. godine u Beogradu, na kojoj je donesena odluka o podizanju oružanog ustanka. Na istoj sjednici Politbiroa Centralnoga komiteta Komunističke partije Jugoslavije, održanoj u vili Vladislava S. Ribnikara, Politbiro je odlučio formirati Glavni štab NOP-a za Srbiju[1], kasnije Glavni štab NOV i PO Srbije.[2] Kuća u kojoj je održana ova sednica je kasnije pretvorena u muzej „4. juli“.

Dan borca je za državni praznik proglašen 26. aprila 1956. godine i proslavljao se svake godine u čitavoj zemlji. Posle raspada SFR Jugoslavije, postao je državni praznik Savezne Republike Jugoslavije, ali se kasnije obeležavao samo u Srbiji. Ukinut je 2001. godine odlukom Vlade Srbije.

Praznik se i danas, nezvanično, proslavlja u organizaciji Saveza udruženja boraca narodnooslobodilačkog rata.

Pored ovog praznika, koji se proslavljao u celoj Jugoslaviji, postojao je i praznik pod nazivom „Dan ustanka“, koji se proslavljao posebno u svakoj republici određenog datuma:

U trenutku službenoga poziva KPJ na ustanak, oružani otpor na području Hrvatske je bio već u tijeku. Kraj Siska je osnovan Prvi sisački partizanski odred 22. lipnja 1941. godine, što se u Hrvatskoj danas obilježava kao Dan antifašističke borbe.

Literatura[uredi - уреди | uredi izvor]

Partizanska spomenica 1941. Segment isključivo posvećen Narodnooslobodilačkoj borbi.

Izvori[uredi - уреди | uredi izvor]

  1. Enciklopedijski članak Srbi. u: Šentija, Josip (gl. ur.), Opća enciklopedija, sv. 7 – (Raš-Szy), Jugoslavenski leksikografski zavod, Zagreb, lipnja 1981., str. 615.
  2. Enciklopedijski članak Srbi. u: Šentija, Josip (gl. ur.), Opća enciklopedija, sv. 7 – (Raš-Szy), Jugoslavenski leksikografski zavod, Zagreb, lipnja 1981., str. 616.

Vidi još[uredi - уреди | uredi izvor]


Dani ustanka naroda Jugoslavije
Dan ustanka naroda Bosne i Hercegovine | Dan ustanka naroda Makedonije | Dan ustanka naroda Slovenije | Dan ustanka naroda Srbije
Dan ustanka naroda Hrvatske | Dan ustanka naroda Crne Gore i Dan borca