Cisaprid

Iz Wikipedije, slobodne enciklopedije
Jump to navigation Jump to search
Cisaprid
(IUPAC) ime
4-amino-5-chloro-N-((3S,4S)-1-[3-(4-fluorophenoxy)propyl]-3-methoxypiperidin-4-yl)-2-methoxybenzamide
Klinički podaci
Identifikatori
CAS broj 81098-60-4
ATC kod A03FA02
PubChem[1][2] 2769
DrugBank APRD00454
ChemSpider[3] 2667
UNII UVL329170W YesY
KEGG[4] D00274 YesY
ChEMBL[5] CHEMBL1729 YesY
Hemijski podaci
Formula C23H29ClFN3O4 
Mol. masa 465.945 g/mol
SMILES eMolekuli & PubHem
Farmakokinetički podaci
Bioraspoloživost 30-40%
Vezivanje za proteine plazme 97.5%
Metabolizam hepatički, intestinalni
Poluvreme eliminacije 10 časova
Izlučivanje renalno, bilijarno
Farmakoinformacioni podaci
Trudnoća ?
Pravni status Schedule 4 (Australija)
Način primene tablete, suspenzija

Cisaprid je gastroprokinetički agens, lek koji povećava motilnost gornjeg gastrointestinalnog trakta. On deluje kao agonist serotoninskog 5-HT4 receptora i indirektno kao parasimpatomimetik. Stimulacija serotoninskih receptora povećava otpuštanje acetilholina u enterički nervni sistem. On je u prodaji pod imenima Prepulsid i Propulsid. Ovaj lek je razvila kompanija Janssen Pharmaceutica 1980-ih godina. U mnogim zemljama je povučen sa tržišta, ili je u prodaji za ograničeni broj indikacija, zbog nuspojava.[6][7][8]

Farmakoterapijska grupa i delovanje[uredi - уреди | uredi izvor]

Cisaprid je gastrointestinalno prokinetičko sredstvo - propulziv. On povećava oslobađanje acetilholina u probavnom traktu. Time ubrzava i normalizuje peristaltiku probavnih organa te sprečava zastoj i refluks sadržaja probavnih organa. Od sličnih se lekova razlikuje po tome da ne inhibira dopaminske receptore i neposredno ne podstiče holinergičke receptore.

Farmakokinetički podaci[uredi - уреди | uredi izvor]

Veći deo cisaprida se veže na plazmatske belančevine, prvenstveno na albumine. Metabolizuje se pretežno pomoću jetrenih enzima citohroma P-450.

Terapijske indikacije[uredi - уреди | uredi izvor]

  • Lečenje teške upale jednjaka i s njome povezanih tegoba,
  • lečenje teških oblika dokazane gastropareze, kada drugi lekovi nisu djelotvorni, npr. pri dijabetičkoj neuropatiji,
  • lečenje dokazane patološke regurgitacije u dece, kada mere kao što su pravilan položaj deteta i dijeta nemaju zadovoljavajući učinak.

Kontraindikacije[uredi - уреди | uredi izvor]

  • Preosetljivost na cisaprid ili druge sastojke leka.
  • Cisaprid se ne sme uzimati istovremeno s lekovima koji koče delovanje enzima citokrom P-450 3A4, kao što su: azolni antimikotici, makrolidni antibiotici, inhibitori proteaze virusa HIV i nefazodon.
  • Cisaprid se ne sme uzimati ukoliko je u EKG-u produžen QT-interval. To je retki poremećaj srčanog provođenja koji može biti urođen ili da nastane npr. zbog šećerne bolesti, zbog istovremenog lečenja nekim lekovima ili iz nepoznatog uzroka. Cisaprid se ne sme uzimati istovremeno s tim lekovima u slučaju smanjene serumske koncentracije kalijuma ili magnezijuma ili vrlo sporog srčanog ritma.
  • Uzimanje cisaprida se ne preporučuje bolesnicima kojima su bliži rođaci s urođenim oblikom produženoga QT-intervala.
  • Nedonoščad, rođena pre 36. nedelje trudnoće, ne smeju prva tri meseca nakon rođenja da dobijaju cisaprid.

Mere opreza[uredi - уреди | uredi izvor]

Važno je da je lekar upoznat s ozbiljnim bolestima od kojih boluje pacijent i njegovi bliži rođaci. Oprez je potreban kod bolesnika kojima bi povećani motilitet probavnih organa mogao štetiti. Pri smanjenoj bubrežnoj i jetrenoj funkciji preporučuje se smanjivanje dnevne doze na polovinu. Kod starijih osoba su plazmatske koncentracije cisaprida nešto veće zbog njegovog produženog vremena polueliminacije. Početna je doza uobičajena, a kasnije se prilagođava u zavisnosti od lekovitog učinka ili mogućih nuspojava.

Upotrebu cisaprida treba da izbjegavaju bolesnici u kojih postoji povećana opasnost od pojave srčane aritmije. Takvim bolesnicima treba pre početka lečenja cisapridom provjeriti EKG, koncentraciju elektrolita u serumu (kalijuma i magnezijuma) i rad bubrega, pažljivo proceniti rizik i razmotriti odnos koristi lečenja i mogućeg rizika. Takve bolesnike treba tokom lečenja brižno nadzirati. To su bolesnici sa sljedećim bolestima ili sumnjom na nje:

  • bolesnici s povećanim rizikom od poremećaja elektrolitske ravnoteže (npr. zbog uzimanja dijuretika ili insulina pri akutnom pogoršanju, ili pri jakom povraćanju i prolivu);
  • bolesnici s teškim oštećenjem bubrežne funkcije, posebno ako im je redovno potrebna dijaliza;
  • bolesnici sa značajnom hroničnom opstruktivnom plućnom bolešću ili sa slabljenjem plućne funkcije;
  • bolesnici sa značajnom srčanom bolešću u anamnezi (ozbiljna ventrikularna aritmija, atrioventrikularni blok II. ili III. stupnja, nepravilan rad sinusnog čvora, kongestivna srčana insuficijencija, ishemička bolest srca) i bolesnici sa iznenadnom smrti u porodičnoj anamnezi.

Bolesnici sa QT-intervalom dužim od 450 ms i bolesnici sa nekorigiranim poremećajem elektrolita ne smeju uzimati cisaprid.

Interakcije lekova[uredi - уреди | uredi izvor]

Cisaprid se pretežito metabolizuje pomoću grupe enzima citohrom P450 3A4. Lekovi koji znatno inhibiraju te enzime mogu povećati plazmatsku koncentraciju cisaprida i prouzrokovati produženje QT-intervala u EKG-u te povećati opasnost od nastanka srčanih aritmija. Istovremeno oralno ili intravensko uzimanje tih lekova i cisaprida je kontraindicirano. Takvi lekovi su:

Tokom lečenja cisapridom kontraindicirano je uzimanje lekova koji u EKG-u mogu produžiti QT-interval. Takvi lekovi su:

Tojekom lečenja cisapridom ne sme se piti sok od grejpfruta, budući da povećava bioraspoloživost i plazmatsku koncentraciju cisaprida.

Cimetidin i ranitidin povećavaju apsorpciju cisaprida iz probavnih organa, a opioidi smanjuju njegovu delotvornost.

Ubrzano pražnjenje želuca pomoću cisaprida može uticati na apsorpciju lekova (npr. benzodiazepina, antikoagulacijskih sredstava i paracetamola: apsorpcija iz želuca može biti smanjena, a iz tankog crejeva pospešena.

Vreme koagulacije može biti produženo kod bolesnika koji uzimaju antikoagulanse. Za prilagođavanje doze antikoagulansa preporučuje se kontrolisanje protrombinskog vremena nedelju dana nakon početka i nedelju dana nakon završetka lečenja cisapridom.

Antiholinergički lekovi mogu kočiti učinke cisaprida na motilitet probavnih organa.

Budući da cisaprid može pospješiti apsorpciju depresora nervnog sistema, kao što su npr. barbiturati ili alkohol, pri uzimanju istih potreban je oprez.

Literatura[uredi - уреди | uredi izvor]

  1. Li Q, Cheng T, Wang Y, Bryant SH (2010). "PubChem as a public resource for drug discovery.". Drug Discov Today 15 (23-24): 1052–7. PMID 20970519. doi:10.1016/j.drudis.2010.10.003.  edit
  2. Evan E. Bolton, Yanli Wang, Paul A. Thiessen, Stephen H. Bryant (2008). "Chapter 12 PubChem: Integrated Platform of Small Molecules and Biological Activities". Annual Reports in Computational Chemistry 4: 217–241. doi:10.1016/S1574-1400(08)00012-1. 
  3. Hettne KM, Williams AJ, van Mulligen EM, Kleinjans J, Tkachenko V, Kors JA. (2010). "Automatic vs. manual curation of a multi-source chemical dictionary: the impact on text mining". J Cheminform 2 (1): 3. PMID 20331846. doi:10.1186/1758-2946-2-3.  edit
  4. Joanne Wixon, Douglas Kell (2000). "Website Review: The Kyoto Encyclopedia of Genes and Genomes — KEGG". Yeast 17 (1): 48–55. doi:10.1002/(SICI)1097-0061(200004)17:1<48::AID-YEA2>3.0.CO;2-H. 
  5. Gaulton A, Bellis LJ, Bento AP, Chambers J, Davies M, Hersey A, Light Y, McGlinchey S, Michalovich D, Al-Lazikani B, Overington JP. (2012). "ChEMBL: a large-scale bioactivity database for drug discovery". Nucleic Acids Res 40 (Database issue): D1100–7. PMID 21948594. doi:10.1093/nar/gkr777.  edit
  6. Brenner, G. M. (2000). Pharmacology. Philadelphia, PA: W.B. Saunders Company. ISBN 0-7216-7757-6
  7. Canadian Pharmacists Association (2000). Compendium of Pharmaceuticals and Specialties (25th ed.). Toronto, ON: Webcom. ISBN 0-919115-76-4
  8. "Medline Plus". http://www.nlm.nih.gov/medlineplus/druginfo/medmaster/a694006.html. 

Spoljašnje veze[uredi - уреди | uredi izvor]


Star of life.svg Molimo Vas, obratite pažnju na važno upozorenje u vezi tema o zdravlju (medicini).