Butmir

Iz Wikipedije, slobodne enciklopedije

Butmir je naselje i poznati arheološki lokalitet na desnoj obali rijeke Željeznice, opština Ilidža, Bosna i Hercegovina. Na području Butmira živi oko 5 hiljada stanovnika.

Keramika, koja je glavno mjerilo i osnova datiranja i određivanja arheoloških neolitskih nalaza, toliko je vrijedna i značajna, da je cijela ta kultura nazvana butmirskom kulturom (period mlađeg neolita). Nalazište je proglašeno za nacionalni spomenik BiH. [1]

Arheologija[uredi - уреди | uredi izvor]

U periodu 1893-1896. godine – vršena su iskopavanja pod vodstvom Vaclava Radimskog i Franje Fiale. Tada je zahvaćena velika površina od 5 305 m2. Tokom 1979. godine vršena su zaštitna arheološka iskopavanja koja su izvršili Borivoj Čović i Bruno Marijanović, Zemaljski muzej Sarajevo. Osim u stručnom izvještaju, rezultati istraživanja nisu objavljeni. Veliki dio materijala je deponiran u Zemaljskom muzeju, a jedan manji dio u Muzeju grada Sarajeva.

Nalazi[uredi - уреди | uredi izvor]

U Butmiru je otkriveno oko 90 zemunica koje su grupirane u 5 skupina. Zemuničke jame bile su raspoređene u nekoliko skupina i kružno poredane oko slobodnih površina kao centralnih mjesta tih skupina. Prema radikarbonskim analizama, život u ovim naseljima trajao je od 5100. do 4500. godine prije naše ere.

Keramika butmirske kulturne skupine je najraznovrsnija i najdekorativnija keramička roba neolitskog doba.

Najveći broj plastičnih figura, izrađenh sa velikom pažnjom u crnoglačanoj tehnici, prikazuje ženske likove. Jedan broj sačuvanih glava ljudskih figurina ima određene osobine realistične umjetnosti, koje omogućavaju naziranje tri osnovna rasna tipa: armenoide, negroide i europeide. Životinjske figure u Butmiru su relativno malobrojne, a osim rijetkih izuzetaka su izvedene potpuno shematično. Te figure nisu ni izdaleka igrale onakvu ulogu kao što je slučaj sa ljudskim figurama

Početkom XXI stoljeća na lokalitetu je izgrađen novi put Ilidža – Hrasnica i kompleks Terme – Čatež, tako da je dio sjevernog rubnog dijela naselja na potezu Dom zdravlja - Poljoprivredni institut izgubljen za arheološka istraživanja.

Literatura[uredi - уреди | uredi izvor]

Alojz Benac-Đuro Basler-Borivoj Čović-Esad Pašalić-Nada Miletić-Pavao Anđelić -Sarajevo, 1966- KULTURNA ISTORIJA BOSNE I HERCEGOVINE

Reference[uredi - уреди | uredi izvor]

Vanjske veze[uredi - уреди | uredi izvor]