Brusni papir

Iz Wikipedije, slobodne enciklopedije
Idi na navigaciju Idi na pretragu
Šmirgl papiri sa različitim granulama abraziva

Brusni papir, šmirgl papir (njem. Schmirgelpapier - brusni papir) ili samo šmirgla, šmirglo je vrsta krutog papira čija je jedna ili obje strane obložena abrazivom. Koristi se da se uklone male količine materijala sa površina da bi se učinile glatkim (pri bojenju ili završnoj obradi drveta), da se ukloni sloj materijala (stara boja) ili da se površina učini grubljom, kao priprema prije lijepljenja.

Istorija[uredi - уреди | uredi izvor]

Prva zabilježena upotreba šmirgl papira seže u 13. vijek kada su se mrvljene školjke, sjemenke i pijesak miješali s prirodnom gumom i lijepili na pergament.

U slične svrhe kao šmirgl papir koristila se i koža ajkule. Na Komorskim ostrvima domoroci su koristili grube krljušti živog fosila celakanta.[1]

U Japanu je korišten skuvani i isušeni konjski rep, koji je kao materijal za poliranje davao bolje rezultate od šmirgl papira.

Šmirgl papir je u početku bio poznat kao staklasti papir pošto je sadržavao dijeliće stakla. Pošto su djelići stakla bili oštriji od pijeska davali su bolje rezultate. Jeftini falsifikati od pijeska su prodavani kao staklasti papir sve do 17. vijeka[2].

Do 1833. staklasti papir je izrađivan ručno u kompaniji Džona Oakeja. On je razvio nove vrste adheziva i procese koji su omogućili masovnu proizvodnju. Proces pravljenja šmirgl papira je patentirao Ajzak Fišer Džunior iz Springfilda u Vermontu 14. juna 1834.

1921. 3M je osmislio šmirgl papir sa vodonepropusnom podlogom, poznat kao mokrosuvi šmirgl papir. Time je omogućeno korištenje s vodom koja služi kao lubrikant koji odnosi čestice koje bi bez toga prekrile površinu papira nanoseći mu štetu. Ovakav papir je prvo korišten kod farbanja automobila[3].

Tipovi šmirgl papira[uredi - уреди | uredi izvor]

Postoji mnogo tipova šmirgl papira koje se razlikuju po podlozi, materijalu koji se koristi za abrazivnu površinu, veličini čestica površinskog materijala i ljepilu kojim se povezuju.

Podloga[uredi - уреди | uredi izvor]

Pored papira, podloga za šmirgl papir uključuje i tkaninu (pamuk, poliester, vještačku svilu), polietilensku (PET) foliju i vlakno ili gumu. Tkanina se koristi za trake i diskove papira, dok se PET folija koristi kod finih abraziva. Vlakno ili vulkanizovano vlakno je čvrsti materijal za podlogu sa mnoštvom slojeva polimera utisnutih u papir.

Masa podloge se označava slovom. Za papirne podloge najlakše su označene sa A, a najteže sa F. Za podloge s tkaninom oznake se J, X, Y, T, i M, od najlakše do najteže.

Savitljiva podloga omogućava da šmirgl papir može da prati konture materijala. Manje savitljive podloge se koriste za pravilne i ravne površine.

Podloga može biti zalijepljena na papir ili biti odvojena kao kod traka i diskova šmirgl papira.

Jači papir ili podloga povećava jednostavnost pri obradi drveta. Što je jači materijal podloge, brže je brušenje, habanje papira i grublja je površina koja se obrađuje.

Materijal abraziva[4][uredi - уреди | uredi izvor]

Šmirgl papir sa abrazivom od silikon karbida

Materijali koji se koriste za krupice abraziva su:

Šmirgl papir se može sterilisati dodavanjem suvog lubrikanta abrazivu. Ovakvi papiri su korisni kod završnom brušenju sloja i boje pošto sprečavaju začepljenja podloge i produžavaju životni vijek papira.

Što je grublji abrazivni materijal lakše je šmirglanje površina kao što je drvo. Abraziv za poliranje granita mora biti grublji od granita.

Veličina granula abraziva [4][uredi - уреди | uredi izvor]

Postoji nekoliko standarda koji se koriste za označavanje veličine granula abraziva. Označava se ne samo prosječna veličina granula, već i varijacije u veličini. Najčešće skale su CAMI (engl. Coated Abrasive Manufacturers Institute) koja se koristi u Sjedinjenim Državama i FEPA (engl. Federation of European Producers of Abrasives), poznata kao i P sistem. FEPA sistem se poklapa sa ISO 6344 standardom. U Japanu se koristi JIS (engl. Japanese Industrial Standards Committee), koji se najčešće koristi za mikrogranule. Ought sistem ({0, 00, 000, ...} ili {1/0, 2/0, 3/0, ...}) se u prošlosti koristio u SAD. Jeftiniji šmirgl papiri često sadrže oznake kao što su: grubi, srednji i fini.

Tabela oznaka[uredi - уреди | uredi izvor]

Tabela veličina granula abraziva
ISO/FEPA sistem CAMI sistem Prosječna veličina granula abraziva
u mikrometrima
Makrogranule
Najgrublji (veoma brzo uklanjaju materijal, početno šmirglanje parketa) P12   1815
P16   1324
P20   1000
P24   764
  24 708
P30   642
  30 632
  36 530
P36   538
Grubi (brzo uklanjanje materijala) P40 40 425
  50 348
P50   336
Srednji (šmirglanje golog drveta pri pripremi za završno poliranje, za nježno uklanjanje laka)   60 265
P60   269
P80   201
  80 190
Sitni (šmirglanje drveta u pripremi za poliranje, neodgovarajuće za uklanjanje laka ili boje sa dreveta, koristiti se za uklanjanje mrlja od gipsa i vode s drveta) P100   162
  100 140
P120   125
  120 115
Veoma sitni (šmirglanje običnog drveta) P150   100
  150 92
P180 180 82
P220 220 68
Mikrogranule
Veoma sitni (završno šmirglanje između slojeva) P240   58.5
  240 53.0
P280   52.2
P320   46.2
P360   40.5
Izuzetno sitni (početno poliranje drveta)   320 36.0
P400   35.0
P500   30.2
  360 28.0
P600   25.8
Supersitni (završno poliranje slojeva i drveta)   400 23.0
P800   21.8
  500 20.0
P1000   18.3
  600 16.0
P1200   15.3
Najsitniji (završno šmirglanje i poliranje debljih slojeva) P1500 800 12.6
P2000 1000 10.3
P2500   8.4

Ljepila[uredi - уреди | uredi izvor]

Za lijepljenje abraziva na papir koriste se razne vrste adheziva. Prirodna ljepila od životinjskih tkiva se još uvijek koriste, ali sve manje jer ne podnose preveliku toplotu niti su vodonepropusna. Vodonepropusni šmirgl papiri koriste ljepila od smole i vodonepropusnu podlogu.

Postoje i šmirgla kod kojih su granule međusobno razdvojene da bi papir bio savitljiviji. Time se smanjuje zapušenje papira.

Oblici šmirgl papira [4][uredi - уреди | uredi izvor]

Šmirgl papir u obliku diska

Šmirgle se prave u veliko broju različitih oblika.

  • list, najčešće dimenzija 25-30 centimetara
  • traka (kaiš), najčešće s tkaninom u podlozi
  • disk, napravljen da bi se ukolpio na razne oblike mašina sa rotirajućom glavom
  • kolut (tabak)
  • spužva, za uska mejsta

Reference[uredi - уреди | uredi izvor]

  1. Thomson, Keith Stewart (1992). Living Fossil: The Story of the Coelacanth. W. W. Norton & Company Limited. ISBN 978-0-393-30868-6. http://books.google.com/books?id=Ex2Nr3lLzM0C&pg=PA60. 
  2. Stalker & Parker (1971) [1688]. A Treatise of Japaning and Varnishing. Tiranti. 
  3. Jeffrey, Kirk (1989). "The Major Manufacturers: From Food and Forest Products to High Technology". u: Clark, Clifford Edward. Minnesota in a Century of Change: The State And Its People Since 1900. Minnesota Historical Society Press. str. 234. ISBN 978-0-87351-238-1. http://books.google.com/books?id=NxNlGsE7EVwC&pg=PA234. 
  4. 4,0 4,1 4,2 "Brusni papir (šmirglanje)". krstarica.com. http://zivot.krstarica.com/l/razno/vas-dom/brusni-papir-smirglanje/. 

Literatura[uredi - уреди | uredi izvor]

  • Stalker & Parker (1971) [1688]. A Treatise of Japaning and Varnishing. Tiranti. 

Spoljašnje veze[uredi - уреди | uredi izvor]