Antiantifašizam

Iz Wikipedije, slobodne enciklopedije
Idi na navigaciju Idi na pretragu

Antiantifašizam (skraćeno antiantifa) je izraz koji u svome najširem smislu označava suprotstavljanje antifašizmu, odnosno njegovo omalovažavanje i negiranje.

U svom užem smislu se pod time podrazumevaju specifične aktivnosti pojedinaca i grupa radikalne desnice usmerene protiv antifašističkih organizacija sa levice, a koje mogu uključivati propagandu, zastrašivanje i nasilje, odnosno posebne "antiantifa" organizacije i grupe osnovane u tu svrhu.

U svom širem smislu može uključivati i nastojanja desničarskih intelektualaca, pisaca i publicista da se diskredituju antifašističke vrednosti i tradicije kroz izjednačavanje antifašizma sa komunizmom, odnosno kroz radikalne antikomunističke stavove kojima se kao "manje zlo" nastoje rehabilitovati ili opravdati fašistički pokreti i ideologije.[1]

Razvoj pojma[uredi - уреди | uredi izvor]

Logo sajta AntiAntifa.net

Termin „Anti-Antifa“ se prvi put javlja 1972. u Nation Europa, časopisu osnovanom od strane bivšeg pripadnika SS, Artura Erharta (Arthur Ehrhardt), u pokušaju da se antifašizam diskredituje kao represivna ideologija i politika represije. Zato je taj izraz, u užem smislu, svojstven za neonacistički pokret u Evropi, dok se, u širem smislu, njime označavaju širi kulturni i politički trendovi karakteristični za Istočnu Evropu nakon pada komunizma.[1] U nekim slučajevima se to odnosi na otvoreno odbacivanje antifašizma i revizionistička rehabilitacija fašističkih pokreta i organizacija u Drugom svetskom ratu, koji su posebno naglašeni u nekim delovima bivše Jugoslavije i postsovjetskim državama, gde su dobili i institucionalni oblik kroz implicitnu ili eksplicitnu podršku državnih vlasti.

Antiantifašizam u Srbiji[uredi - уреди | uredi izvor]

U Srbiji je antiantifašistička politika deo opštih istorijsko-revizionističkih tendencija, koje su počele da se ispoljavaju sredinom osamdesetih godina prošlog veka, postale su opšteprisutna pojava u toku devedesetih, ali snažan zamajac dobile su tek nakon političkih promena 2000. godine. Njega odlikuju, s jedne strane, pokušaj diskreditovanja Narodno-oslobodilačke borbe, partizanskog pokreta i vrednosti antifašizma, kao pogubnih po srpsku naciju i državu, kao i brisanje javnog sećanja na antifašističku borbu u Drugom svetskom ratu.[1]

S druge strane, antiantifašistička politika vodi rehabilitaciji ratnih zločinaca, fašista i saradnika okupatora. Tokom devedesetih godina došlo je do „tihe“ rehabilitacije četničkog pokreta, koji je počeo da se prepoznaje kao „drugi antifašistički pokret otpora“, a ta politika se nastavila još intenzivnije nakon 2000. godine. Antiantifašistički diskurs postao je dominantan kako u javnoj sferi (medijima, politici, itd.), tako i u nastavi i udžbenicima istorije. Rehabilitacija je kulminirala 2004, kada su izmenama zakonskih okvira četnici pravno izjednačeni sa pripadnicima partizanskog pokreta, nakon čega je usledilo pokretanje niza revizija sudskih presuda iz perioda 1945–1946 godine. Pored toga, politika antiantifašizma u Srbiji otvoreno nastoji da prevrednuje i rehabilituje kvislinški režim Milana Nedića, kao i fašistički pokret Zbor Dimitrija Ljotića, nastojeći da ih prikaže kao žrtve komunističkog terora ili žrtve istorijskih okolnosti, stradalnike za „nacionalnu stvar“, praktično kao heroje jednog vremena, kojima treba odati priznanje za njihovu žrtvu.[1]

Napomena[uredi - уреди | uredi izvor]

Literatura[uredi - уреди | uredi izvor]

  • Todor Kuljić, „Anti-antifašizam“, Antifašizam pred izazovima savremenosti, (ur. Milivoj Bešlin, Petar Atanacković), Novi Sad, 2012, str. 55–68;
  • Todor Kuljić, „Istoriografski revizionizam u poslesocijalističkim režimima“, Balkanski rašomon. Istorijsko i literarno viđenje raspada SFRJ, Beograd, 2002;
  • Todor Kuljić, Prevladavanje prošlosti: uzroci i pravci promene slike istorije krajem XX veka, Beograd, 2002;
  • Srđan Milošević, „O antikomunizmu kao izvoru legitimacije i ideološkom sadržaju tranzicionih društava“, Antifašizam pred izazovima savremenosti, (ur. Milivoj Bešlin, Petar Atanacković), Novi Sad, 2012, 71–78;
  • Milan Radanović, „Zakonodavna politika Vlade Republike Srbije (2004–2011) u službi revizije prošlosti. Zakon o rehabilitaciji i njegova primena kao paradigma istorijskog revizionizma u Srbiji“, Antifašizam pred izazovima savremenosti, (ur. Milivoj Bešlin, Petar Atanacković), Novi Sad, 2012, 81–110;
  • Milan Radanović, „Istorijska politika u Srbiji nakon 2000. godine“, Izgubljeno u tranziciji. Kritička analiza procesa društvene transformacije, (ur. Ana Veselinović, Petar Atanacković, Željko Klarić), Beograd, 2011, 258–303;
  • Dubravka Stojanović, Ulje na vodi. Ogledi iz istorije sadašnjosti Srbije, Beograd, 2010.

Izvori[uredi - уреди | uredi izvor]

Vidi još[uredi - уреди | uredi izvor]