Amfidamant

Iz Wikipedije, slobodne enciklopedije
Idi na navigaciju Idi na pretragu

Amfidamant (starogrčki: Ἀμφιδάμας) bilo je ime jedne istorijske i nekoliko mitoloških ličnosti u drevnoj Grčkoj :

Mitologija[uredi - уреди | uredi izvor]

Amfidamant je ime šest ličnosti u grčkoj mitologiji:

  • Amfidamant, otac Klitonima, koga je ubio Patroklo dok su igrali neku igru s kockicama.[4]

Historija[uredi - уреди | uredi izvor]

Amfidamant je ime jednog ratnika iz Halkide na Eubeji, koji je možda bio i vladar tog grada, a koji je poginuo krajem 8. veka pne. tokom lelantinskog rata, u kojem su se sukobile Halkida i Eretrija. Drevni grčki pesnik Hesiod kazuje u Poslovima i danima[5] da je u nekom pesničkom nadmetanju u Halkidi na Eubeji osvojio tronožac kao nagradu na igrama priređenim povodom sahrane nekog Amfidamanta.[6] Plutarh je tog Amfidamanta identifikovao s halkidskim junakom koji je poginuo u bici tokom lelantinskog rata, te je zaključio da taj deo pesme predstavlja kasniju interpolaciju smatrajući da je Hesiod živeo pre lelantinskog rata.[7] Moderni ispitivači prihvatili su Plutarhovu identifikaciju Amfidamanta, ali su odbacili njegov zaključak. Naime, ako se taj rat zaista vodio u nekom razdoblju tokom poslednje trećine 8. veka pne., to bi se dobro uklapalo u danas prihvaćenu hronologiju za Hesioda.[8] U tom slučaju, Hesiod je pobednički tronožac možda dobio upravo za izvođenje svoje Teogonije, pesme za koju se čini da bi mogla biti namenjena aristokratskoj publici kakva se bi se okupila na pogrebnim svečanostima u Halkidi.[9] Odatle verovatno potiče i izmišljena priča o Hesiodovom pesničkom nadmetanju s Homerom, ovekovečena u spisu Nadmetanje Homera i Hesioda (starogrčki: Ἀγὼν Ὁμήρου καὶ Ἡσιόδου, često se citira i na lat. Certamen Homeri et Hesiodi ili samo Certamen), gde se opisuje kako je grčka publika prvenstvo dala Homeru, ali je kralj Paned, koji je vodio nadmetanje, pobedu dosudio Hesiodu, jer ovaj opeva zemljoradnju i mir, a Homer pokolj i rat.[6]

Reference[uredi - уреди | uredi izvor]

  1. 1,0 1,1 Higin, Fabulae, 14.
  2. Pseudo-Apolodor, Biblioteka, III, 9, 2.
  3. Pseudo-Apolodor, Biblioteka, II, 5, 11.
  4. Pseudo-Apolodor, Biblioteka, 3.13.8
  5. Hesiod, Poslovi i dani, 654–662.
  6. 6,0 6,1 Milivoj Sironić, Damir Salopek, "Grčka književnost", Povijest svjetske književnosti, Zagreb, 1977, str. 37.
  7. Plutarh, Gozba sedmorice mudraca, 10 (= Moralia 153f–154a).
  8. P. E. Easterling, E. J. Kenney, The Cambridge History of Classical Literature. Vol. I: Greek Literature, Cambridge University Press, 2003, str. 93.
  9. Martin L. West, Hesiod: Theogony, Oxford University Press, 1966, str. 43‒45.