Žuta bukva (spomenik prirode)

Iz Wikipedije, slobodne enciklopedije
Idi na navigaciju Idi na pretragu
Žuta bukva kod Kotor Varoši

Žuta bukva (Fagus moesiaca) nalazi se u MZ Vagani, selo Zaselje, zaseok Stolići, opština Kotor Varoš, Republika Srpska, Bosna i Hercegovina.[1] Stablo je karakteristično po izrazito žutom lišću od pupanja u proljeće do opadanja u jesen, što je čini jedinim takvim varijetetom bukve u Evropi.[2] Stablo je veoma staro, pravilne i široko granate krošnje. Razlikuje se od tipične bukve po boji listova i grančica – listovi su veoma žuti i sjajni, a grančice su crvenkaste boje. Na površini od 400 kvadratnih metara oko bukve nalazi se oko 100 mladih jedinki. Pukotina u stablu je ispunjena kamenom, gipsom i pur-pjenom kako bi se drvo zaštitilo od daljeg truljenja. [3]

Spomenik prirode[uredi - уреди | uredi kôd]

Vlada Republike Srpske na sjednici od 14. marta 2012. god donijela je odluku da se Žuta bukva, kao dendrološki raritet, proglasi za zaštićeno podruje III kategorije - spomenik prirode.[4] Površina zone zaštite je 5007 m2. O spomeniku prirode brine se opština Kotor Varoš, koja je upravljanje povjerila privrednom društvu Eko-etno selo "Žuta bukva).

Osnovne karakteristike[uredi - уреди | uredi kôd]

Stablo žute bukve staro je oko 300 godina i karakteristično po ujednačenoj zlatnožutoj boji lišća.

Visina stabla 15,0 m
Obim debla na 1,3 m 445,0 cm
Širina krune 18 x 17,5 m
Prečnik debla 141,72 cm
Visina debla do prve grane 2,3 m

Reference[uredi - уреди | uredi kôd]

  1. „Žuta Bukva – spomenik prirode”. Opština Kotor Varoš - opstinakotorvaros.com. http://opstinakotorvaros.com/zuta-bukva/. Pristupljeno 9. 10. 2021. 
  2. „Zaštićena područja RS: Spomenik prirode - Žuta bukva”. Republički zavod za zaštitu kulturno-istorijskog i prirodnog nasljeđa Republike Srpske, e-priroda.rs.ba/. http://e-priroda.rs.ba/en/protectedsites/details/9/spomenik-prirode-zuta-bukva/. Pristupljeno 9. 2. 2021. 
  3. „Spomenik prirode - Žuta bukva”. cin.ba - Centar istraživačkog novinarstva, 1988. https://cin.ba/baze_lokacija/spomenik-prirode-zuta-bukva/. Pristupljeno 9. 2. 2018. 
  4. „Odluka o zaštiti spomenika prirode "Žuta bukva"”. Službeni glasnik Republike Srpske, broj 30, 2.04.2012.. https://cin.ba/wp-content/uploads/2020/09/ODLUKU-O-ZA%C5%A0TITI-SPOMENIKA-PRIRODE-%C5%BDUTA-BUKVA.pdf. Pristupljeno 10.10. 2021.