Žigmund Luksemburški

Izvor: Wikipedia
Žigmund Luksemburški

Žigmund ili Sigismund (14. februar 1368 - 9. decembar 1437) je bio car Svetog Rimskog Carstva, te kralj Ugarske, Hrvatske, i Češke.

Žigmund je pripadao dinastiji Luksemburgovaca,a bio je sin cara Karla IV i Elizabete Pomorske.

Brakovi i porodica[uredi - уреди]

Brak s Marijom Anžuvinskom[uredi - уреди]

Godine 1387. oženio se Marijom Anžuvinskom, kćerkom Ludovika I i Elizabete Kotromanić, te time postao iure uxoris ugarski kralj budući da je srednjevjekovno pravo mužu garantovalo sav posjed njegove žene. Brak između Marije i Žigmunda sklopljen je u zamku Zvolen, a Žigmund je okrunjen 31. marta 1387. godine.

Nepopularni brak između Marije i Žigmunda, stranca kojem je sada pripala jednaka vlast nad Ugarskom, ubrzo je izazvao revolt plemstva. Tokom njenog zatvoreništva u Novigradu, godinu dana nakon smrti Karla Dračkog, Mariji je pred očima zadavljena majka, bivša kraljica Elizabeta Kotromanić, za što je Marija sumnjičila svog supruga. Marija je oslobođena je 1387. godine, a nakon povratka na vlast njen odnos sa Žigmundom se znatno pogoršao.

Brak s Barbarom Celjskom[uredi - уреди]

Marija je umrla pod sumnjivim okolnostima u visokoj trudnoći, ipak ne ostavivši iza sebe djece, kao posljednji Anžuvin na ugarskom tronu. Sigismund, njen udovac, zadržao je njeno kraljevstvo, kao što je to bio srednjovjekovni običaj, a njegova nasljednica bila je kćerka iz drugog braka sa Barbarom Celjskom, čija je nana bila Marijina tetka po majci.

Vladavina i ratovanje[uredi - уреди]

Poslije očeve smrti Sigismund je postao i car Svetog Rimskog Carstva 1411. godine, ali za cara je krunisan u Rimu tek 1433. godine. Godine 1419. naslijedio je češku krunu od svoga brata Vjenceslava IV, a okrunjen je 27. jula 1420. godine.

Žigmund je organizovao krstaški rat protiv Osmanlija. Poražen je kod Nikopolja 1396. godine. Vodio je rat sa Venecijom. Najviše problema imao je sa Ladislavom Napuljskim, protivnikom u borbi za ugarsko prijestolje iz dinastije Anžuvinaca. Žigmund je jedan od organizatora crkvenog sabora u Konstanci (1414-1418), koji je osudio učenje Jana Husa. Jan Hus je spaljen a poslije toga husitski ratovi pratili su njegovu čitavu vladavinu. Žigmund je osnovao čuveni Zmajev red, kako bi kontrolisao brojne vazale u susjedstvu svoje države. Priredio je čuveni turnir u Budimu 1412.

Odnos s Bosnom[uredi - уреди]

Žigmund je izuzetno značajan ugarski vladar u odnosima između Bosne i Ugarske. Dugogodišnji napori Žigmunda Luksemburškog za osvajanje Bosne i preuzimanje bosanske krune završili su neuspješno. Žigmund je ostvario jak pritisak na Bosnu u doba kralja Stjepana Dabiše, ali su Bosanci iskoristili njegove probleme poslije poraza kod Nikipolja i prišli njegovom protivniku Ladislavu Napuljskom. Njegovi pokušaji nametanja uticaja preko kralja Stjepana Ostoje završili su bezuspješno. Na njegovu stranu prišaoje Hrvoje Vukčić Hrvatinić 1409, a i ostali velikaši u Bosni do kraja 1411. No, tada su okolnosti bile drugačije. Bosanska kruna nije više bila u opticaju kao osnova međusobnih odnosa. Poslije raskida sa Hrvojem Vukčićem, bosansku Srebrenicu predao je na upravu despotu Stefanu Lazareviću. Nešto kasnije, 1427. Žigmund je napravio sporazum po kojem su bosansku krunu, kralja Tvrtka II trebali da naslijede predstavnici Celjskih, njegov punac Herman II Celjski, ali ni ta kombinacija nije imala realne osnove.

Žigmund je bio veliki rival bosanskih vladara i velmoža. Njegova snaga demonstrirana je srednjom i istočnom Evropom, ali njegova južna politika, kroz odnos prema Bosni, nije uvijek bila u prvom planu, pa se stabilan susjed, kao što je to bila Bosna, dugo vremena tolerisao i kao protivnik.

Smrt[uredi - уреди]

Njegovom smrću 9. decembra 1437. godine nestaje dinastija Luksemburgovaca. U Njemačkoj, Ugarskoj, Hrvatskoj i Češkoj naslijedio ga je kćerkin muž, Albert II Habsburški.

Prethodnik: Hrvatsko-ugarski kralj Nasljednik:
Ladislav Napuljski (1386.-1409.) Albert II. (1437. - 1438.)