Zoran Mušič

Izvor: Wikipedia
Zoran Mušič

Portret Zorana Mušiča
Rođenje selo Bukovica u Goriškoj,  Austro-Ugarska, 12. februar 1909.
Smrt Venecija,  Italija, 25. maj 2005.
Polje slikarstvo
Pokret ekspresionizam, informel

Zoran Mušič (* selo Bukovica u Goriškoj, Austro-Ugarska 12. februar 1909 - † Venecija, 25. maj 2005.), je venecijanski - slikar i grafičar slovenskog porijekla, đak Zagrebačke likovne Akademije.

Biografija[uredi - уреди]

Zoran Mušič (kršten je kao Anton Zoran Musič, u djetinstvu je upisivan kao Zoran Music) rođen je obitelji slovenskih učitelja, otac mu je bio upravitelj a majka učiteljica u selu Bukovica, kod Goriških brda. Kako je taj kraj uskoro postao prva linija fronta za Prvog svjetskog rata porodica je bila prisiljena pobjeći u selo Arnače kod Velenja, gdje je Zoran pohađao osnovnu školu.

Pri kraju rata vratili su se u Gorišku, ali su ubrzo protjerani od talijana, koji su taj kraj anektirali u Kraljevinu Italiju. Porodica se preselila u selo Grebinj u Korušku, ali ni tu se nisu uspjeli skrasiti za dugo, i odavdje su ih protjerali nakon provedenog referenduma u oktobru 1920. Ovaj put porodica se preselila pored Maribora, a Zoran u Maribor gdje je završio gimnaziju 1928. Sve te silne selidbe u ranom djetinstvu izgleda da su ostavile dubokog traga na Zoranu, -čitav njegov život bio je stalno lutanje bez domovine.

Između 1930. i 1934. studirao je na Akademiji likovnih umjetnosti u Zagrebu u klasi Ljube Babića i Tomislava Krizmana.

Nakon diplome 1934. Mušić se iako bez dinara, otisnuo na putovanja i skitanja. Gotovo godinu dana proveo je u Španjolskoj (Madrid, Toledo) te vjerno kopirao slike El Greca i Goye i pisao svoje utiske za novine u Jugoslaviji. Nakon razbuktavanja španjolskog građanskog rata, vraća se u Maribor, ali i od tamo luta i slika po Beču, Dalmaciji (Korčula njegova ljubav i dragi motiv). U tom periodu izlaže s kolegama u Zagrebu, Osijeku i Beogradu. Seli se u Ljubljanu 1940., tokom tog perioda slika pejzaže rodne Goriške, zajedno sa svojim prijateljem Avgustom Černigojem. U oktobru 1943. seli u Trst, odakle često putuje za Veneciju u kojoj prodaje akvarele i radi ilustracije za venecijanske časopise, zapravo živi na relaciji Trst- Gorica- Venecija.

U novembru 1944. uhapšen je zbog skitnje, i poslan u koncentracioni logor - Dachau. Mušiča ni to ne lomi, i tamo crta, napravio je 200 skicoznih crteža života i patnji iz logora, međutim svega 70 je uspio sačuvati do maja 1945. godine, kad su ga oslobodili Amerikanci. Nakon oslobođenja vraća se u Ljubljanu - 1945. Njemu se međutim život u poslijeratnom siromaštvu novoustanovljene socijalističke Jugoslavije ne sviđa, te se seli već krajem juna 1945. prvo u talijansku Goricu, a ubrzo nakon toga u oktobru 1945. u Veneciju.

Mušič s kolegama slikarima (s lijeva na desno): Zoran Mušič, Manessier i Eudaldo (oko 1960.)

Tu upoznaje svoju životnu partnericu, venecijansku slikaricu Idu Cadorin - Barbarigo s kojom se ženi 1949. godine. U Veneciji radi svašta; akvarelne vedute Venecije, slika dalmatinske pejzaže, radi grafičke listove ali i reklamne prospekte. Intenzivno izlaže; Venecija, Trst, Rim.

1950. izlaže na Venecijanskom bijenalu s tadašnjom jugoslavenskom likovnom reprezentacijom; Vanjom Radaušem, Vojinom Bakićom, Kostom Angeli Radovanijem, tad dobija i svoj prvi Grand Prix za izložene grafike. Nakon uspjeha na bijenalu dobija nagradu i u Parizu - Prix de Paris (zajedno s talijanskim slikarom Antonijom Corporom) 1951. U Pariz se seli 1952. i živi jedno vrijeme na relaciji Pariz, Venecija ( s tim da ljeta provodi u Dalmaciji). U Parizu se upoznaje s francuskom lirskom apstrakcijom - informel, koja ga osvaja. Nakon toga ponovno izlaže na Bijenalu 1956. u jugoslavenskom paviljonu s Vojinom Bakićom i ponovno je nagrađen. Na Venecijanskom Bijenalu izlaže i 1960. i osvaja UNESCO-vu nagradu. Veliki uspjeh postigao je sa svojom serijom iz 1970e Noi non siamo gli ultimi (Mi nismo posljednji) u kojoj se ponovno vraća na patnje iz logora Dachaua ali ovaj put nastoji to dovesti do univerzalne tragedije.

U mladosti je volio slikati konje i krajolike, pred kraj života od 1980e venecijanske oronule fasade, bogate bojama i finom teksturom.

Za svoj rad dobio je 1984. najviše francusko odlikovanje za doprinos u kulturi i književosti Ordre des Arts et des Lettres (Commandeur). [1]

Mušić je rijetki slikar s prostora bivše Jugoslavije koji je uživao veliki ugled, i bio izuzetno cijenjen u svjetskim relacijama među likovnim kritičarima i kolekcionarima, 1995 priređena mu je velika retrospektivna izložba u pariškom Grand Palaisu (izložbu su otvorili predsjednici François Mitterrand i Milan Kučan).

U povodu stote godišnjice njegova rođenja njegova Venecija mu je priredila u decembru 2009. retrospektivnu izložu u Palači Franchetti, sjedištu Instituta za nauku, književnost i umjetnost (otvorena do 3. marta 2010.). [2] I Slovenija je priredila veliku izložbu Mušiču u čast u Modernoj Galeriji Ljubljana (170 slika i crteža), izložba je otvorena do 28. marta 2010.

Mušić je umro u dubokoj starosti (96. god) u Veneciji 2005. Pokopan je na venecijanskom groblju na otoku San Michele.

Mušičeva djela po muzejima i galerijima[uredi - уреди]

Austrija

Hrvatska

Francuska

  • Musée des Beaux-Arts, Caen
  • Musée national d´art moderne, Pariz
  • Musée des Beaux-Arts André Malraux, Le Havre
  • Musée de Valence, Valence, Drôme|Valence

Njemačka

  • Museum Abteiberg, Mönchengladbach
  • Museum Folkwang, Essen

Italija

  • Galleria d´Arte Moderna, Bologna
  • Galleria internazionale d'Arte Moderna Ca' Pesaro, Venecija
  • Galleria Nazionale, Rim
  • GaMeC gallery, Bergamo
  • Musei Provinciali di Gorizia, Gorica
  • Museo Morandi]], Bologna
  • Museo Revoltella, Trst

Izrael

Nizozemska

Slovenija

Španjolska

Švedska

Švicarska

Ujedinjeno Kraljevstvo

  • Estorick Collection, London
  • Tate Modern, London

Sjedinjene Američke Države

Izvori[uredi - уреди]

Vanjske veze[uredi - уреди]