Veles (grad)
| Veles Велес |
|
|---|---|
|
|
|
 |
|
| Osnovni podaci | |
| Opština | Veles |
| Stanovništvo | |
| Stanovništvo (2002) | 43 108 |
| Položaj | |
| Koordinate | |
| Vremenska zona | centralnoevropska: -{UTC}-+1 |
| Nadmorska visina | 225 m |
 Veles
Veles na mapi Republike Makedonije
|
|
| Ostali podaci | |
| Poštanski broj | 1400 |
| Pozivni broj | 043 |
| Registarska oznaka | -{VE}- |
Koordinate: 41° 43′ 12" SGŠ, 21° 47′ 24" IGD
Veles (makedonski: Велес) je grad od 43 108 [1]stanovnika, u središnjem dijelu Republike Makedonije, koji leži na obalama rijeke Vardar.
Sjedište je istoimene Opštine Veles, koja ima oko 55 108 stanovnika (po popisu iz 2002.)[1]. Za vrijeme SFRJ grad se zvao Titov Veles.
Sadržaj/Садржај |
Historija[uredi - уреди]
U svojoj historiji grad je često mijenjao ime: od Vilazora (grčki Βυλασωρα), preko Ćuprili do današnjeg Veles. Ovo današnje ime grad je dobio u 7. st. sa doseljavanjem Slavena na Balkanski poluotok, od slavenske riječi veles koja znači "u šumi" (zbog gustih šuma koje su ga okruživale). Prvo naselje pod imenom Vilazora osnovali su Tračani, nakon toga jedno vrijeme je dio Pajonskog kraljevstva, poslije toga postaje dio Bizantskog Carstva.
Za Otomanske vlasti grad je nazvan Ćuprili po Mehmedu Köprülü, Abancu Velikom veziru Otomanskog carstva.[2]. Nakon liberalizacije otomanskog carstva za vrijeme reformi zvanih Tanzimat (1839. - 1876.) izgrađena je nova veća saborna crkva Sv. Pantelejmona, otvorena prva crkvena škola na narodnom jeziku (makedonskom - bugarskom) i osnovana prva biblioteka i štamparija 1867. (vlasnik Hristo Danov).[3]
Veles je bio prvi makedonski grad koji je imao gimnaziju, kazalište, muzej i muzičku školu. [4]Među sačuvanim srednjevjekovnim spomenicima, najpoznatiji je manastir Sv. Dimitrija (14. st.) pored grada. Nakon Drugog svjetskog rata gradu je promijenjeno ime u Titov Veles, po prvom predsjedniku socijalističke Jugoslavije Josipu Brozu Titu, nakon osamostaljenja Makedonije, grad je 14. septembra 1996. ponovno promijenio ime iz Titov Veles u Veles.
Kultura[uredi - уреди]
Najveća turistička atrakcija u okolici Velesa je antički grad Stobi. Pored toga, značajni su arheološki lokaliteti Breza i Pešti, sa svojim spiljama u kojima su pronađeni predmeti iz neolita i ranog kršćanstva.
Opština Veles ima osam osnovnih i četiri srednje škole, stadion, sportsku halu, bazen, kazalište, muzej, knjižnice, kina, deset crkava, par manastire i džamija.
Gradovi prijatelji[uredi - уреди]
Pogledajte i ove stranice[uredi - уреди]
Izvori[uredi - уреди]
Vanjske veze[uredi - уреди]
| Gradovi Republike Makedonije |  |
|
|---|---|---|
| Berovo | Bitola | Bogdanci | Debar | Delčevo | Demir Kapija | Demir Hisar | Gevgelija | Gostivar | Kavadarci | Kičevo | Kočani | Kratovo | Kriva Palanka | Kruševo | Kumanovo | Makedonski Brod | Makedonska Kamenica | Negotino | Ohrid | Pehčevo | Prilep | Probištip | Radoviš | Resen | Štip | Skopje | Struga | Strumica | Sveti Nikole | Tetovo | Valandovo | Veles | Vinica | ||
