Temišvarski pašaluk

Izvor: Wikipedia
Temišvarski pašaluk sredinom 17. veka
Temišvarski pašaluk 1699. godine
Osmanski Temišvar 1650. godine
Osmanski Bečkerek 1697/98. godine
Qsicon Quelle.png   
Ovom članku nedostaju izvori (web stranice, literatura i sl). Pomozite Wikipediji dodavanjem odgovarajućih izvora članku.

Temišvarski pašaluk ili Temišvarski ejalet je bio administrativna jedinica prvog stepena (provincija) u Osmanskom carstvu. Ovaj pašaluk je većim delom bio lociran u Banatu, a pored Banata, pašaluk je uključivao i oblast severno od reke Moriš i oblast oko reka Kereš i Kereš-er. Danas je ova teritorija podeljena između tri države: Mađarske, Rumunije i Srbije.

Naziv[uredi - уреди]

Pašaluk je dobio ime po administrativnom sedištu Temišvaru.

  • Ime pašaluka na staroturskom jeziku je bilo -{Eyâlet-i Temeşvar}- i -{Eyâlet-i Tımışvar}-,
  • Na današnjem turskom jeziku -{Temeşvar Eyaleti}- i -{Tamışvar Eyaleti}-
  • Na rumunskom jeziku -{Eialetul Timişoarei}- i -{Paşalâcul Timişoara}-
  • Na mađarskom jeziku -{Temesvári ejálet}-

Istorija[uredi - уреди]

Temišvarski ejalet je osnovan 1552. godine, kada je region osvojen od strane Osmanskog carstva. Ovo područje je u ime Osmanskog carstva osvojio muslimanski Srbin Mehmed-paša Sokolović, a u osvajanju Banata su mu tada pomogli lokalni banatski Srbi.

Ejalet je postojao sve do 1716. godine, kada su Turci isterani odatle i oblast je tada potpala pod vlast Habzburga. Habzburzi su 1718. godine od ove oblasti napravili novu pokrajinu koju su nazvali Tamiški Banat.

Stanovništvo[uredi - уреди]

Stanovništvo ovog pašaluka je uglavom bilo sastavljeno od pravoslavaca Srba i Rumuna. Administrativno središte je bio grad Temišvar, danas u Rumuniji.

Administrativne jedinice[uredi - уреди]

 Istorija Vojvodine

Flag of Vojvodina.svg

 Antičko doba
 Panonija
 Donja Panonija
 Panonija Sekunda
 Panonska dijeceza
 Prefektura Ilirik
 Srednji vek
 Kraljevina Gepida
 Vizantijska Panonija
 Kuverova oblast u Sremu
 Zemlje župana Buta-ula i Bujle
 Vojvodstvo Salana
 Vojvodstvo Glada
 Vojvodstvo Ahtuma
 Vojvodstvo Sermona
 Tema Sirmijum
 Sremska kraljevina Stefana Dragutina
 Gornji Srem Ugrina Čaka
 16. vek
 Srpsko carstvo Jovana Nenada
 Sremsko Vojvodstvo Radoslava Čelnika 
 Osmanski period
 Temišvarski vilajet
 Sremski sandžak
 Segedinski sandžak
 Banatski ustanak
 Lugoški i karansebeški Banat
 Habzburški period
 Vojna krajina
 Tamiški Banat
 Potiski krunski dištrikt
 Velikokikindski privilegovani dištrikt
 Srpska Vojvodina
 Vojvodstvo Srbija i Tamiški Banat
 Bačko-bodroška županija
 Sremska županija
 Torontalska županija
 Tamiška županija
 20. vek
 Banatska Republika
 Banat, Bačka i Baranja
 Srpsko-mađarska republika Baranja-Baja
 Dunavska banovina
 Banat u Drugom svetskom ratu
 Narodnooslobodilačka borba
 SAP Vojvodina
 Autonomna Pokrajina Vojvodina
Ova kutijica: pogledaj  razgovor  uredi

1552.[uredi - уреди]

Pašaluk je svoj teritorijalni procvat imao 1552. godine i uključivao je sledeće sandžake:

1660.[uredi - уреди]

Sandžaci Veliki Varadin (-{Varat}-), Lugoš (-{Logoş}-), Kasaš (-{Kacaş}-), Bešlek (-{Beşlek}-) i Janova (-{Yanova}-), su 1660. godine izdvojeni iz pašaluka i postali su deo novog Varadinskog pašaluka (ejaleta).

Pre 1699.[uredi - уреди]

Pre sklapanja Karlovačkog mira 1699. godine, pašaluk se sastojao iz sledećih sandžaka:

Beglerbezi temišvarskog pašaluka[uredi - уреди]

Literatura[uredi - уреди]

  • Dr Dušan J. Popović, Srbi u Vojvodini, knjiga 1., Novi Sad, 1990.
  • Milan Tuturov, Banatska rapsodija, Novi Sad, 2001.

Vidi još[uredi - уреди]

Spoljašnje veze[uredi - уреди]

Šablon:Osmanske teritorije u Evropi