Tatula

Izvor: Wikipedia
Thorn apple / Jimson weed
Datura stramonium - Köhler–s Medizinal-Pflanzen-051.jpg
Status zaštite
Sistematika
Carstvo: Plantae
Red: Solanales
Porodica: Solanaceae
Rod: Datura
Vrsta: D. stramonium
Dvojno ime
Datura stramonium
L.
Područje života
Datura stramonium

Tatula (lat. Datura stramonium) je jednogodišnja biljka iz familije pomoćnica (Solanaceae), poznata po širokom spektru dejstva na ljudski organizam. Sadrži atropin, hioscijamin i skopolamin, koji deluju kao delirijanti, ili antiholinergici. Tatula je, usred predoziranja, uzročnik smrti uživaoca njene droge.

Istorijat[uredi - уреди]

U istoriji čovečanstva mali je broj biljaka izazivao toliko interesovanje kao tatula. Veruje se da potiče sa Bliskog Istoka, ali se smatra i da je domovina tatule jug Rusije, i to Kavkaz i okolina Kaspijskog jezera. Široko je raširena u Severnoj Americi i Evropi.Indijanci Novog sveta koristili su ovu biljku u magijske svrhe, u ritualnim žrtvovanjima. U Andima je bila poznata kao čamiko (up. anđeoska truba). Lekari Perua poznavali su efekte raznih doza tatule na orgnizam. Umeli su da pripreme lekove u narkotičke i analgetičke svrhe. Tatula se još uvek uveliko koristi u savremenom Meksiku. U Kolumbiji se koristi u ritualima šamana, koji komunicira sa svetom duša. U Indiji ova biljka je posvećena je bogu Šivi. U Kini je smatraju svetom biljkom, a prema legendi nikla je kada je iz Budinih usta pala kap vode na zemlju.

Opis[uredi - уреди]

Tatula je jednogodišnja zeljasta biljka, visoka i preko 2 m. Ima koren vretenast, dobro razvijen, bele boje. Stabljika je jaka, okrugla, šuplja, trojno razgranata i gola, debljine 2-3 cm. Listovi na stabljici izrastaju spiralno, na maljavim lisnim drškama. Dužina im je oko 15 cm, a širina oko 10 cm. Jajastog su oblika, po obodu su nazubljeni, tamnozelene boje. Cvetovi su pojedinačni, krupni (5-8 cm), smešteni na kratkoj peteljci, stoje uspravno na stabljici. Bele su boje, zvonastog i duguljastog oblika. Krunica je najčešće bele boje, levkasto cevastog oblika, nazubljena. Plod je zelena bodljikava čaura (prečnika oko 5 cm). Kada plod sazri, požuti i raspukne se. Semenke su crne do smeđe boje, hrapave, pljosnate, bubrežastog oblika.Miris biljke je odbojan, jer zaudara, a ukus gorak, slan i odvratan.

Stanište[uredi - уреди]

Raste kao korov na zapuštenim zemljištima, u ruševinama, uz puteve, na poljima, u blizini naselja.

Sastav[uredi - уреди]

Tatula sadrži eterično ulje, atropin, skopolamin, hiosciamin, hioscin, stramonin, datirin, tanin, sluz, gume, gorke materije, nikotin. U semenu ima alkaloida, masnog ulja, proteina i dr.

Upotreba[uredi - уреди]

Bez obzira na to što je cela biljka otrovna, list tatule se koristi u preparatima protiv astme.Ova biljka služi kao afrodizijak, analgetik, antiastmatik, antispazmatik, halucinogenik, narkotik. U narodnoj medicini tatula se koristi u lečenju: nervnih poremećaja, Parkinsonove bolesti, astme, jakog iritirajućeg kašlja, reume, ukočenosti, upale očiju i dr. Za vanjsku upotrebu preporučuju se tinktura, masti i flasteri kod mišićnih i reumatskih bolova, hemoroida, fistula, te raznih površinskih infekcija kože. Seme ove biljke ima jako narkotičko, analgetičko i halucinogeno dejstvo pa se u medicini upotrebljava kod mnogih oboljenja.

Upozorenje[uredi - уреди]

Cela biljka je otrovna. Sadrži otrovne alkaloide atropin, hioscin-skopalmin, hiosciamin. Mnogobrojni su simptomi trovanja, između ostalih: konfuzija, uznemirenost, vrtoglavica, posrtanje, halucinacije, ubrzani srčani puls, gubitak pamćenja, mučnina, širenje zenica oka, nerazumljiv govor, povišena telesna temperatura, žeđ, nesvestica, nekontrolisano mokrenje. Homeopaski preparat Straminum se daje osobama, koje imaju jaki strah od: vode i to duboke i tamne, klaustrofobija i to naročito od tunela, podruma, mračnih prostora, pasa, smrti, nasilja, samoće noću, usamljenosti, izolovanosti i dr. Za unutrašnju primenu preparate tatule obavezno treba uzimati prema savetu i receptu lekara.

Narodna imena[uredi - уреди]

Bunika, kužnjak, kužjak, bikov list, bika, bulnjak, kravljača, smrdljika, stemičnjak, trava od astme, trava od sipnje, trava od zaguši, zubna trava, velja turica, zli čičak.