Surdulica

Surdulica
Osnovni podaci
Država	Srbija
Upravni okrug	Pčinjski
Opština	Surdulica
Stanovništvo
Stanovništvo (2002)	10914
Položaj
Koordinate	42°41′16″N 22°10′09″E
Vremenska zona	srednjoevropska: UTC+1
Surdulica Surdulica na mapi Srbije
Ostali podaci
Poštanski broj	17530
Pozivni broj	017
Registarska oznaka	VR

Surdulica je gradsko naselje u opštini Surdulica u Pčinjskom okrugu. Prema popisu iz 2002. bilo je 10.914 stanovnika (prema popisu iz 1991. bilo je 11357 stanovnika).

„Surdulica, namenjena da čoveku pruži odmor, osvežavajući ga svojom prirodom, bila je kao neki centar između divljine vlasinske, pitomine Toplog Dola i prostranih masuričkih livada...“

(Borisav Stanković)

Surdulica datira još od 1530. godine. Turci su u njoj živeli do 1888. godine. Nalazi se na nadmorskoj visini od 475 metara. Smeštena je u kotlini okružena planinama: Čemernik, Vardenik i Kukavica. Put koji vijuga između planina Čemernik i Vardenik stiže se na Vlasinsko jezero koje je na nadmorskoj visini od 1230 metara. Kroz Surdulicu protiču dve reke i to Vrla i Romanovska reka.

Geografija

Surdulica je kroz svoju istoriju izrasla u lep, moderan grad sa oko 13.000 stanovnika i oko 5.000 zaposlenih u opštini.

Grad Surdulica se nalazi u istočnom delu Masuričke kotline, s obe strane reke Vrle (duga 27 km), desne pritoke Južne Morave. Grad je na mestu gde Vrla izlazi iz Vardeničke klisure i potom teče kroz Masuričku kotlinu. Tu Vrla prima s leve strane pritoku, Romanovsku reku. Surdulica je podignuta s obe strane ove dve reke i na plavini, što joj daje živopisan izgled, a reke omogućavaju moderan urbanistički razvoj.

Zdravstvo

Primarnu zdravstvenu zaštitu u opštini pruža Dom zdravlja sa ambulantama u gotovo svim većim selima i na Vlasini, Klisuri i Božici. U Surdulici postoji Opšta bolnica sa svim potrebnim odelenjima a i specijalna bolnica za lečenje tuberkuloze, Senatorijum.

Školstvo

Surdulica

Osnovnim obrazovanjem i vaspitanjem na području SO Surdulica bilo je obuhvaćeno 2673 učenika od prvog do osmog razreda u 127 odelenja u 7 osnovnih škola.

U oblasti dečje zaštite u Surdulici postoje dva veoma funkcionalna obdaništa, kapaciteta 252 dece u jednoj smeni.

Pored vaspitnih grupa u gradu, postoje objekti za poludnevni boravak u selima: Jelašnici, Suvojnici, Binovcu, Masurici, Alakincu i Belom Polju. Ove godine donacijom Nemačke vlade izgrađena je zgrada romskog obrazovnog centra u kojoj će se odvijati programi pomoći romskoj i ostaloj deci u obrazovanju.

U Surdulici postoje 3 srednje škole: gimnazija, poljoprivredna i srednja tehnička škola.Od nedavno u Surdulici je počeo sa radom i privatni fakultet „MEGA TREND“.

Pravoslavne crkve

Na teritoriji SO Surdulica postoji ukupno 11 pravoslavnih hramova, ali i mnogo mesta koje narod zove crkvinama, crkvišta, gde nalazimo ostatke, najčešće temelje starih porušenih (za vreme Turaka) crkava i kapela a koje se i dan danas izuzetno poštuju od naroda.

1. Bistar hram Sv. ap. Filipa, izgrađen 1872. godine

2. Božica hram Sv. ap. Petar i Pavle, izgrađen 1904.god.

3. G.Lisina hram Sv. Proroka Ilije, izgrađen 1889.god.

4. D.LJubata hram Sv. Vaznesenja T. Is. Hr., izgrađen 1875.

5. Klisura hram Sv. Trojice, izgrađen 1878.god.

6. Vlasina hram Sv. Proroka Ilije iz 18 veka.

7. Jelašnica hram Rođenja Svete Bogorodice, izgrađen 1892.god.

8. Mačkatica hram Sv. Jovana Krstitelja iz 19 veka.

9. Suvojnica hram Sv. Trojice.

10. Surdulica hram Sv. vel. Georgija, izgrađen 1895.god.

11. Hram Sv. Pantelejmona iz 19 veka izgrađen na temeljima manastira Sv. Roman.

Iznad sela Kostreševci, u dolini Paljske reke, nalazi se manastir Palja, posvećen Sv. Bogorodici, čija starost nije utvrđena, ali se smatra da ga je podigao vizantijski car Roman Diogen u 11 veku i da je služio kao skit (usputna stanica, odmorište) između Rilskog manastira i Sv. Prohora Pčinjskog, koje je izgradio isti ktitor.

Demografija

U naselju Surdulica živi 8476 punoletnih stanovnika, a prosečna starost stanovništva iznosi 37,2 godina (36,4 kod muškaraca i 37,9 kod žena). U naselju ima 3239 domaćinstava, a prosečan broj članova po domaćinstvu je 3,36.

Ovo naselje je u uglavnom naseljeno Srbima (prema popisu iz 2002. godine), a u poslednja tri popisa, primećen je pad u broju stanovnika.

Grafik promene broja stanovnika tokom 20. veka

Demografija Godina Stanovnika 1948. 2971 1953. 4032 1961. 4769 1971. 6493 1981. 9538 1991. 11357 11172 2002. 11989 10914

Etnički sastav prema popisu iz 2002.
Srbi			8108	83.45%
Romi			2176	10.77%
Bugari			196	1.79%
Jugosloveni			52	0.47%
Crnogorci			24	0.21%
Makedonci			23	0.21%
Hrvati			7	0.06%
Slovenci			5	0.04%
Muslimani			4	0.03%
Mađari			4	0.03%
Bošnjaci			4	0.03%
Rusi			2	0.01%
Ukrajinci			1	0.00%
Slovaci			1	0.00%
Nemci			1	0.00%
Albanci			1	0.00%
nepoznato			93	0.85%

Stanovništvo prema polu i starosti

	m			ž
?	24			38
80+	40			71
75-79	88			140
70-74	166			223
65-69	277			302
60-64	250			267
55-59	209			248
50-54	431			442
45-49	489			492
40-44	415			440
35-39	349			385
30-34	358			389
25-29	373			390
20-24	443			403
15-19	438			411
10-14	365			366
5-9	332			312
0-4	259			289
prosek	36.4			37.9

Domaćinstva

Broj domaćinstava po popisima od 1948-2002. Godina popisa 1948. 1953. 1961. 1971. 1981. 1991. 2002. Broj domaćinstava 777 1103 1312 1846 2659 3110 3239

Domaćinstva po broju članova po popisu od 2002. Broj članova 1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 i više Prosečan broj članova Broj domaćinstava 382 692 588 937 363 198 61 8 3 7 3.36

Domaćinstva

Broj domaćinstava po popisima od 1948-2002. Godina popisa 1948. 1953. 1961. 1971. 1981. 1991. 2002. Broj domaćinstava 4350 1230 2890 157 70 3 4641

Domaćinstva po broju članova po popisu od 2002. Broj članova 1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 i više Prosečan broj članova Broj domaćinstava 937 2966 614 123 1

Stanovništvo prema delatnosti koju obavlja

Pol	Ukupno	Poljoprivreda, lov i šumarstvo	Ribarstvo	Vađenje rude i kamena	Prerađivačka industrija	Proizvodnja i snabdevanje...	Građevinarstvo	Trgovina	Hoteli i restorani	Saobraćaj, skladištenje i veze
Muški	2001	66	-	-	511	196	283	176	53	69
Ženski	1438	23	-	1	430	45	25	247	41	14
Oba	3439	89	-	1	941	241	308	423	94	83
Pol	Finansijsko posredovanje	Nekretnine	Državna uprava i odbrana	Obrazovanje	Zdravstveni i socijalni rad	Ostale uslužne aktivnosti	Privatna domaćinstva	Eksteritorijalne organizacije i tela	Nepoznato
Muški	15	16	270	83	90	30	-	-	143
Ženski	16	11	101	118	275	26	-	-	65
Oba	31	27	371	201	365	56	-	-	208

Vanjske veze

U Wikimedijinom spremniku nalazi se još materijala vezanih uz temu:

Surdulica

• Mape, aerodromi i vremenska situacija lokacija (-{Fallingrain}-)
• Satelitska mapa (Wikimapia)
• Gugl satelitska mapa (Maplandia)
• Plan naselja na mapi (Mapquest)

Šablon:Opština Surdulica